Παραμύθια και άλλα

by Penelope Delta, Πηνελόπη Δέλτα

Το έργο "Παραμύθια και άλλα" πρωτοεκδόθηκε το 1915. Έκτοτε ταξιδεύει τους αναγνώστες από την εποχή με τις βασιλοπούλες και τα πριγκιπόπουλα στην πρώτη πολιορκία του Μεσολογγίου απ' τους Τούρκους, και από τη φρίκη του πολέμου στις προδομένες προσδοκίες μιας Πρωτοχρονιάς.

Genres: Short Stories, Childrens

94 pages, Paperback

First published January 1, 1915

About the author

Penelope Delta (Greek: Πηνελόπη Δέλτα) was a Greek author.

Reviews

[Argiris Fakkas · Rating 4 out of 5]

Μία όμορφη συλλογή εφτά παραμυθιών-διηγημάτων από την Πηνελόπη Δέλτα. Από τη συλλογή ξεχώρισα το πολύ συγκινητικό «πρωτοχρονιάτικο παραμύθι», με τον φτωχό και τον πλούσιο Βασίλη, που το θεωρώ το καλύτερο της συλλογής. Ο «φόρος της δόξας» είναι ένα ακόμα εξαιρετικό διήγημα, με τα λόγια της κόρης να συγκλονίζουν: Πάλι εγώ καλύτερα, αφού ήτανε γραφτό μου… Στο παραμύθι «τρεις βασιλοπούλες» ξεχωρίζει ο έρωτας του Ερημόκαρδου για τη Λυγερή, που δεν μπορούσε να αφήσει τους γονείς της, ενώ στο πιο αισιόδοξο «η καρδιά της βασιλοπούλας», μια βασιλοπούλα μέσα από σκληρές δοκιμασίες θα βρει την καρδιά της, που της την είχε αφαιρέσει η Μοίρα. Το σπαραξικάρδιο διήγημα «τρία κεράκια», είναι η θυσία των γιων ενός πατέρα για την πατρίδα, ανάλογο είναι και το «Μεσολογγίτικα Χριστούγεννα», με την απόφαση του Γιάννη Γούναρη να θυσιάζει την οικογένειά του, σώζοντας το Μεσολόγγι. Τέλος, το «εκεί π’ ανθίζουν οι δάφνες» είναι ένα παραμύθι για όσους εγκαταλείπουν της πατρίδα όταν οι καιροί είναι δύσκολοι.

Ο φόρος της δόξας: Ένα παραμύθι με την αδερφή ενός στρατιώτη να προσεύχεται για τον αδερφό της. Ξαφνικά παρουσιάζεται μπροστά της ο Χάρος, λέγοντας της ότι λυπήθηκε τα κλάματά της και ότι μπορεί να διαλέξει όποιον άλλον στρατιώτη θέλει στη θέση του αδερφού της, που επρόκειτο να πεθάνει. Η κόρη λέει στον Χάρο να πάρει κάποιον μόνο και έρημο, όμως όλοι έχουν συγγενείς, ο ένας παντρεύτηκε μια μέρα πριν φύγει για το μέτωπο, ο άλλος σπούδασε χάρη στις θυσίες της χήρας μάνας του και πρόκειται να κάνει μια μεγάλη ανακάλυψη, κάποιος άλλος έχει τη φωτογραφία του παιδιού του που δεν έχει μάνα. Η κόρη απελπισμένη του λέει να πάρει αυτήν, εκείνος της λέει ότι πρέπει να διαλέξει στρατιώτη γιατί αυτοί κυνηγούν τη δόξα. Η κόρη τελικά του απαντάει: να κλάψουν χήρες, μάνες και ορφανά; Όχι! Πάλι εγώ καλύτερα, αφού ήταν γραφτό μου…

Πρωτοχρονιάτικο παραμύθι: Παραμονή πρωτοχρονιάς, ένα κακοντυμένο, φτωχό παιδί βλέπει ένα πλουσιόσπιτο πόσο φωτισμένο και στολισμένο είναι. Μέσα είναι ο Βασιλάκης, ένα παιδί άρρωστο που θέλει να βγει έξω και να παίξει στα χιόνια. Το φτωχό παιδί, που το λένε κι αυτό Βασίλη, βλέπει το δέντρο και αναρωτιέται γιατί δεν έρχεται ποτέ ο Αϊ-Βασίλης και σ’ αυτούς. Σιγοτραγουδά τα κάλαντα και ο Βασιλάκης το ακούει. Ζητά να φέρουν μέσα το παιδί και να του δώσουν το κομμάτι πίτας του φτωχού, ο Βασίλης όμως φοβισμένος ζαρώνει στη γωνιά του και δεν το βλέπουν. Ο Βασιλάκης, στεναχωρημένος και κουρασμένος πάει για ύπνο. Κοιτάζει έξω και πάει να ανοίξει, στο δωμάτιο του όμως μπαίνει ο Αϊ-Βασίλης. Το παιδί του ζητά να το πάρει μαζί στα χιόνια και ο άγιος δεν του χαλά το χατίρι. Στα χιόνια ο Βασίλης κρυώνει και φαντάζεται τη ζέστη του σπιτιού. Θυμάται και την πεθαμένη μητέρα του. Ξαφνικά παρουσιάζεται και σ’ αυτόν ο άγιος. Του ζητά διστακτικά να τον πάρει μαζί του να δει τη μητέρα του και ο άγιος τον παίρνει μαζί του. Το επόμενο πρωί βρίσκουν το παιδί έξω παγωμένο, ενώ έχει πεθάνει και ο Βασιλάκης. Θάβουν τα παιδιά μαζί, στον ένα τάφο υπάρχει το όνομα του Βασιλάκη, στον άλλο δεν υπάρχει όνομα, αφού κανείς δεν γνώριζε το ορφανό.

Εκεί π’ ανθίζουν οι δάφνες: Ο Λουκής πεθαίνει και βαριέται μέσα στο μνήμα του. Βγαίνει έξω και ακολουθεί τους υπόλοιπους νεκρούς που πηγαίνουν στο ρέμα ενός ποταμού. Ένας γέρος βαρκάρης τους μεταφέρει απέναντι. Εκεί ο Λουκής παρατηρεί ότι πολλοί νεκροί κουβαλούν ένα κλαδί δάφνης, το οποίο ανθίζει μόλις το φυτέψουν στο χώμα. Βλέπει ένα πολύ όμορφο περιβόλι μέσα στο οποίο είναι διάφοροι άντρες, ο ένας αρματωλός, ο άλλος νέος με καμένη φουστανέλα. Τους λέει να τον αφήσουν να μπει μέσα, εκείνοι όμως δεν τον αφήνουν, λέγοντας του ότι δεν έχει δάφνη, αφού έκανε τις αγαθοεργίες του στη ξενιτιά και ντρεπόταν για τη γενιά του. Ο Λουκής στρέφεται στον βαρκάρη τότε και του ζητά να τον πάει πίσω, όμως αυτός του λέει ότι άπαξ και περάσει κανείς το ρέμα δεν γυρνά πια πίσω. Κι έτσι μένει εκεί απαρηγόρητος, μόνος και έρημος.

Τρεις βασιλοπούλες: Ένας βασιλιάς έχει τρεις κόρες και έχει αδυναμία στην πρώτη, τη Μαυρομάτα, που ζωγραφίζει με χάρη και στην μικρότερη, τη Ξανθομαλλούσα, που τραγουδάει απαράμιλλα. Η μεσαία, η Λυγερή, είναι νοικοκυρά. Όταν κάλεσε όλα τα βασιλόπουλα της γειτονιάς για να την παντρέψει, οι δύο κόρες του ήταν δύσκολες και επιλεκτικές· η Λύγερη όμως γνώρισε την Ερημόκαρδο, που ήταν αγέλαστος και σκυθρωπός, και είχε ένα μικρό βασίλειο. Τη ζητά σε γάμο, όμως αυτή του λέει να διαλέξουν πρώτα οι αδερφές της. Τη Λυγερή την κλέβει ένα βασιλόπουλο και ο βασιλιάς της στέλνει την κορώνα της και όλα τα χρήματα του βασιλείου, γιατί περίμενε θησαυρούς με καράβια εκείνες τις μέρες. Τα καράβια όμως βυθίστηκαν και η Λυγερή αναγκάστηκε να πουλήσει την κορώνα της. Ο Ερημόκαρδος ξανάρχεται, η Λυγερή του λέει να κάνει υπομονή. Η Μαυρομάτα τελειώνει την εικόνα που ζωγράφιζε και την παίρνει ένα βασιλόπουλο. Ο βασιλιάς μένει μόνος και η Λυγερή παρηγορεί τους γονείς της. Ο Ερημόκαρδος ξανάρχεται και της λέει ότι θα εισβάλλει με το στρατό του στο γειτονικό βασίλειο για να πάρει δόξα και να τον δεχτεί επιτέλους ως γαμπρό. Αυτή του λέει ότι θα έρθει μαζί του, όμως όταν το φέρνει με τρόπο στον πατέρα της, αυτός της λέει ότι δεν θα είχε κανέναν τότε να του εξιστορεί το τι κάνουν οι άλλες δύο κόρες του. Έτσι η βασιλοπούλα θυσιάζεται για την αγάπη των γονιών της, ο στρατός του σκυθρωπού βασιλόπουλου τσακίζεται και κανείς δεν μαθαίνει τι απόγινε ο Ερημόκαρδος, ενώ οι γονείς βασιλιάδες σχολιάζουν για τη Λυγερή ότι αν είχε το ταλέντο των αδερφών της δεν θα έμενε μόνη της…

Τα τρία κεράκια: Ένας γέρος συμμετέχει στη λειτουργία μιας Εκκλησιάς, και έχει ανάψει τρία κεράκια, ένα για το κάθε παιδί του που πολεμάει στο μέτωπο. Έχει χάσει ήδη το μικρότερο στον πόλεμο. Ξαφνικά βλέπει ένα όραμα, τον μαυροντυμένο Χάρο που σέρνει τους νεκρούς και ανάμεσά τους είναι τα τρία του παιδιά. Τα κεριά που είχε ανάψει έχουνε σβήσει και απομένει μόνος, συνεχίζει όμως να ψάλλει, παρηγορούμενος με τη σκέψη ότι τα παιδιά του έπεσαν για την ελευθερία της πατρίδας.

Μεσολογγίτικα Χριστούγεννα: Ο Γιάννης Γούναρης είναι αιχμάλωτος του Ομέρ Βρυώνη και ψήνει καφέδες στους πασάδες, που συζητάνε για το γιουρούσι που θα κάνουνε, ανήμερα Χριστούγεννα, με σκοπό να πάρουν το Μεσολόγγι. Ο Κιουταχής εκφράζει υποψίες για το δούλο, ο Βρυώνης όμως του λέει ότι αν μιλήσει ο δούλος του, θα σκοτώσει τη γυναίκα τα δυο παιδιά του, τους οποίους κρατά αιχμάλωτους. Ο Γούναρης όμως παίρνει την απόφαση και βγαίνει έξω, με πρόφαση να κυνηγήσει θαλασσοπούλια για τον αφέντη του, και ειδοποιεί για την επικείμενη επίθεση τον γραμματικό Μακρή που επιστρέφει στο Μεσολόγγι με τη βάρκα του. Η επίθεση αποτυγχάνει. Στην Κλεισούρα υπάρχει ένα μοναστήρι στο οποίο ο ερημίτης περιποιείται τους περαστικούς, χωρίς πλέον να κλαίει, αφού έχουν στερέψει τα δάκρυά του για τη γυναίκα του και τα δυο παιδιά του. Είναι ο Γιάννης Γούναρης.

Η καρδιά της βασιλοπούλας: Σε ένα βασίλειο που είναι ένα ολόκληρο νησί γεννιέται μια βασιλοπούλα. Στη βάφτισή της έρχονται πολλές νεράιδες που της δίνουν ευχές. Η προτελευταία είναι η Μοίρα που θέλοντας να προστατέψει τη βασιλοπούλα από τους καημούς της ζωής, της παίρνει την καρδιά. Οι γονείς της παρακαλάνε την τελευταία, τη Ζωή, να επιστρέψει την καρδιά στην κόρη τους. Αυτής του λέει ότι αυτό δεν γίνεται και τους δίνει μια αλυσίδα με ένα κλειδί, που θα οδηγήσει την κόρη τους στην καρδιά, όταν αυτή το θελήσει. Η κόρη μεγαλώνει, όμως δεν έχει ενσυναίσθηση, κακομεταχειρίζεται να ζώα και είναι κακομαθημένη. Όταν μεγαλώνει οι γονείς της θέλουν να την παντρέψουν, έρχεται λοιπόν ένα βασιλόπουλο από το γειτονικό βασίλειο. Ενθουσιάζεται με την ομορφιά της και θέλει να την κάνει γυναίκα του. Αυτή όμως τον ρωτάει πότε θα την κάνει βασίλισσα και του προτείνει να διώξει τον πατέρα του από το θρόνο. Αυτός, απογοητευμένος με τη συμπεριφορά της, πέφτει στη λίμνη για να πνιγεί, τον σώζει όμως ένας ψαράς και τον πηγαίνουν λιποθυμισμένο στο παλάτι. Η μητέρα της κλαίει και κατηγορεί τη Μοίρα που της πήρε την καρδιά και η βασιλοπούλα κλονίζεται. Θέλει να πάρει πίσω την καρδιά της, να γίνει φυσιολογική. Η μητέρα της, της δίνει το κλειδάκι που πέφτει από το παράθυρο και η βασιλοπούλα το ακολουθεί. Στο δρόμο βρίσκει έναν άνθρωπο που τον παιδεύουν οι χωροφύλακες λόγω του χρέους του, ένα τυφλό παιδί σε ένα χαντάκι και μια μητέρα που φωνάζει ότι το παιδί της είναι άρρωστο. Βρίσκει και μια γριά με πονηρά μάτια που ζητιανεύει. Δεν τους βοηθάει. Στην κορυφή του βουνού η Ζωή της δίνει πίσω της καρδιά της. Στο δρόμο πίσω βρίσκει και πάλι τον άντρα με τα χρέη, τα οποία ξεπληρώνει με τρία χρυσά φλουριά. Βρίσκει το τυφλό παιδί και το μεταφέρει σε καλύβα, όπου μέσα είναι μια γριά. Αυτής της λέει ότι το παιδί έχει πεθάνει και η βασιλοπούλα κλαίει. Της λέει ότι και η κόρη της έχει φύγει με το άρρωστο εγγόνι της. Η βασιλοπούλα της λέει ότι την είδα και φεύγει για να την βρει. Από ένα σπίτι παίρνει και τον γιατρό και τη βρίσκουν μαζί με το παιδί. Πηγαίνουν στην καλύβα της γριάς και εκεί ο γιατρός σώζει το παιδί. Η βασιλοπούλα ξεκινά πάλι το δρόμο της, βρίσκει και τη ζητιάνα με τα πονηρά μάτια, της δίνει το βραχιόλι της και τα μάτια της αστράφτουν. Βρίσκει έναν φιλάργυρο γέρο που κρύβει τα χρυσαφικά του στο χώμα και μαθαίνει από αυτόν ότι ο γειτονικός βασιλιάς έχει έρθει με το στόλο του, μαθαίνοντας την κακοτυχία του γιου του και την απονιά της. Θέλοντας να παραδοθεί για να σώσει το βασίλειό, η κόρη τρέχει στο λιμάνι, συναντά όμως ένα παιδί με στραμπουλισμένο πόδι που ζητά βοήθεια. Το βοηθάει, όμως πρόκειται για ενέδρα, η γριά ζητιάνα και ο γιος της τη συλλαμβάνουν, της παίρνουν τα ρούχα και θέλουν να την πουλήσουν για λύτρα. Το βράδυ, όταν κοιμούνται, η βασιλοπούλα βρίσκει ευκαιρία και λύνει τα δεσμά της. Στο δρόμο δεν αντέχει και λιποθυμάει. Η Μοίρα την επισκέπτεται ξανά και τη ρωτάει αν θέλει να ξαναπάρει την καρδιά της. Εκείνη αρνείται. Η Μοίρα συγκινείται και φέρνει τον ίδιο γιατρό που την γιατρεύει. Φτάνει επιτέλους στο λιμάνι και εξηγεί στον γείτονα βασιλιά όλη τη ζωή της, εκείνος συγκινημένος της δίνει άλογο και ξεκινάνε αυτός, η κόρη και ο γιατρός για το παλάτι. Εκεί η βασιλοπούλα ζητάει συγχώρεση από τον πρίγκηπα που τη συγχωρεί και την κάνει γυναίκα του. Ο γιατρός έγινε ο ιδιαίτερος γιατρός του παλατιού, ενώ τους κλέφτες τους έπιασαν οι χωροφύλακες.

[Μ · Rating 5 out of 5]

Πολυαγαπημένο βιβλίο της Πηνελόπης Δέλτα, το έχω διαβάσει άπειρες φορές από μικρή και κάθε φορά χύνω κουβάδες δάκρυα. Πιο αγαπημένες μου ιστορίες είναι "Τρεις βασιλοπούλες" και "Η καρδιά της βασιλοπούλας", αλλά ολόκληρη η συλλογή των ιστοριών αξίζει να διαβαστεί γιατί διαπνέεται από τις ιδεαλιστικές αξίες που χαρακτηρίζουν το έργο και την προσωπικότητα της Δέλτα, και πρέπει να θυμόμαστε που και που την αξία της θυσίας και της ζωής γεμάτης αγάπη και συμπόνια, παρά τον πόνο και τις δυσκολίες που τη συνοδεύουν.

[GreekReaders · Rating 3 out of 5]

Ένα βιβλίο με 6-7 στενάχωρες ιστορίες/παραμύθια, εκτός από το τελευταίο που είναι λίγο πιο αισιόδοξο. Δεν ξετρελάθηκα, ούτε το μίσησα.

[Elizabeth Kosmetatou · Rating 1 out of 5]

Το πιο δυσάρεστο βιβλίο που έχω διαβάσει στη ζωή μου.

[Antigoni Koutsioumpa · Rating 3 out of 5]

πολύ fun για παιδιά μέχρι τα 12