What do you think?
Rate this book
Fabriekskinderen
Op een vroege, donkere ochtend worden Sander en zijn broertjes en zusjes ruw gewekt. Ze krijgen allemaal een koude aardappel in de hand gedrukt en worden vervolgens op weg gestuurd. Niet naar school, maar naar een fabriek. Daar werken de meeste kinderen meer dan vijftien uur per dag. De omstandigheden in de fabriek zijn vreselijk. Geen enkel kind heeft nog een gezonde kleur op de wangen. Ze zijn deel geworden van de fabrieksmachines...'Fabriekskinderen' (1863) werd geschreven door Jacob Jan Cremer. Hij schreef het verhaal in opdracht van een ingenieur, die met man en macht probeerde om fabrieksarbeid voor kinderen af te schaffen. Een schrijnend maar historisch gezien zeer interessant pleidooi. -
38 pages, Kindle Edition
Published August 18, 2022
9 people are currently reading
62 people want to read
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 30 of 43 reviews
October 3, 2016
Ik vond dit een erg interessant boek om te lezen. Het was ook wel fijn dat er nog wat extra achtergrondinformatie werd gegeven over het onderwerp om alles nog wat duidelijker te maken. Het verhaal zelf vond ik erg interessant en met name de metaforen die het verhaal bevat.
February 18, 2025
danggg this book was dark
voor mijn literatuurlijst
voor mijn literatuurlijst
April 6, 2025
Oké dit was zo weird, was echt geen touw aan vast te knopen
December 14, 2022
Ja weetje, ik begreep er niet veel van en moet dit lezen voor Nederlands dus hoe hoog kan mijn beoordeling zijn...
November 19, 2025
Heb dit boek voor een presentatie moeten lezen. Echt mega dun, verhaallijn is wel interessant maar ik zou t nooit nog een keer lezen.
February 3, 2025
“Want zo zijn de menschen”
November 3, 2015
Fabriekskinderen is een heel kort boek, in deze korte tijd gebeurt er eigenlijk heel wat. Het is een oud boek dus je moet eerst een beetje wennen aan het taalgebruik en de lange zinnen.
Het gaat eigenlijk over 3 kinderen. Saar, Sander en Evert moeten gaan werken in een fabriek om hun gezin te onderhouden. Dan vind een student Sander op straat en neemt hem mee naar zijn huis. Daar heeft hij hem eten en vraagt aan Sander van alles over zijn fabrieksleven en ouders. Sander waant hem eigenlijk in de hemel en denkt dat de student een prins is.
Dit alles terwijl zijn broer en zus zitten te werken in de fabriek. Saar had koorts en brandende koppijn maar toch moest ze werken. Toen Saar later die dag thuis kwam werd het haar fataal. Zo afgezwakt was het kleine meisje.
De student die Sander had gevonden leefde met hem mee, hij kon niet geloven hoe hun ouders hun dit konden aandoen.
Dit boek valt eigenlijk nog mee voor een boek te zijn van ongeveer 2OO jaar oud. Ik had wel eventjes de tijd nodig om het taalgebruik gewoon te worden maar eigenlijk viel dit goed mee. Het boek bevatte ook veel leestekens en oude woorden maar door de context kan je het toch verstaan. Het verhaal zelf was kort maar krachtig, de auteur was duidelijk tegen kinderarbeid. Een zeer gevoelig boek omdat de auteur duidelijk een mening had.Het verhaal zelf is gewoon iets te kort om veel betekenis te hebben. Ik vind de schrijfstijl beter dan het verhaal. Dus eigenlijk beviel dit boek me beter dan ik dacht, toch zou ik het niet lezen als het niet moest voor school.
Ik raad dit boek niet aan om te lezen als ontspanning, wel als je meer te weten wil komen over kinderarbeid.
Het gaat eigenlijk over 3 kinderen. Saar, Sander en Evert moeten gaan werken in een fabriek om hun gezin te onderhouden. Dan vind een student Sander op straat en neemt hem mee naar zijn huis. Daar heeft hij hem eten en vraagt aan Sander van alles over zijn fabrieksleven en ouders. Sander waant hem eigenlijk in de hemel en denkt dat de student een prins is.
Dit alles terwijl zijn broer en zus zitten te werken in de fabriek. Saar had koorts en brandende koppijn maar toch moest ze werken. Toen Saar later die dag thuis kwam werd het haar fataal. Zo afgezwakt was het kleine meisje.
De student die Sander had gevonden leefde met hem mee, hij kon niet geloven hoe hun ouders hun dit konden aandoen.
Dit boek valt eigenlijk nog mee voor een boek te zijn van ongeveer 2OO jaar oud. Ik had wel eventjes de tijd nodig om het taalgebruik gewoon te worden maar eigenlijk viel dit goed mee. Het boek bevatte ook veel leestekens en oude woorden maar door de context kan je het toch verstaan. Het verhaal zelf was kort maar krachtig, de auteur was duidelijk tegen kinderarbeid. Een zeer gevoelig boek omdat de auteur duidelijk een mening had.Het verhaal zelf is gewoon iets te kort om veel betekenis te hebben. Ik vind de schrijfstijl beter dan het verhaal. Dus eigenlijk beviel dit boek me beter dan ik dacht, toch zou ik het niet lezen als het niet moest voor school.
Ik raad dit boek niet aan om te lezen als ontspanning, wel als je meer te weten wil komen over kinderarbeid.
January 30, 2025
J.J. Cremer: anti-fast fashion icon since 1863
August 31, 2022
"Ja, zo zijn de mensen, zo zijn wij, wij mensen! We moeten zien van nabije, we moeten horen en tasten; maar wij schuwen de ellende en houden haar gaarne en verre." (Fabriekskinderen, p. 24).
October 14, 2024
In Oud-Nederlands geschreven, waardoor het verhaal voor mij moeilijk te begrijpen was. Slechts enkele woorden zijn omgezet naar hedendaags Nederlands. Toch was het behoorlijk wennen aan de manier van schrijven, maar na het hele verhaal gelezen te hebben begreep ik de hoofdlijnen van de kinderarbeid in Nederland in de 19e eeuw. Door de gebeurtenissen die elkaar snel opvolgen, vlieg je zo door het boek heen. De schrijver brengt op een “eenvoudige” manier over hoe het fabrieksleven was van kinderen in 1863.
January 18, 2024
Het was niet zo mijn ding. Het is wel een fijn boek om te lezen voor Nederlands, aangezien alle info over het boek ook in het boek staat.
March 12, 2024
Helaas nog steeds actueel
January 26, 2023
“En dat mijn verhaal u niet heeft voldaan, dat u het ‘niet mooi’ hebt gevonden, zie, dat zou mij verheugen, indien ik u maar getroffen had.”
Fabriekskinderen is een verhaal geschreven door J.J. Cremer op aanvraag van de inspecteur die verslag moest uitbrengen van kinderarbeid aan de stoommachines. Cremer bezocht de wolspinnerijen in Leiden, waar veel jonge kinderen werkten en geraakt door de vreselijke omstandigheden van al deze kinderen schreef hij dit boekje.
De manier waarop Cremer het schrijft is heel beeldend - het is als het waren alsof hij het vanuit jóuw ogen schrijft. Je ziet de pijn die die kinderen lijden door de verwaarlozing van hun ouders.
In het verhaal vindt Willem, een student van adel, het kindje Sander, die 10 jaar is en zo’n 14 uur per dag werkt, slapend op de stoep. Hij neemt hem mee naar zijn huis en zorgt dat het kindje warm blijft en goed eten krijgt. Ze raken in gesprek en door de verschillen tussen de twee - de één geleerd en rijk, de ander gebruikt als een hersenloos werktuig - krijg je nog een beter beeld over hoe het van alle twee de kanten in die tijd was.
Het is een kort boekje, gratis te lezen op bulkboek.online en het is zeker de tijd waard.
Fabriekskinderen is een verhaal geschreven door J.J. Cremer op aanvraag van de inspecteur die verslag moest uitbrengen van kinderarbeid aan de stoommachines. Cremer bezocht de wolspinnerijen in Leiden, waar veel jonge kinderen werkten en geraakt door de vreselijke omstandigheden van al deze kinderen schreef hij dit boekje.
De manier waarop Cremer het schrijft is heel beeldend - het is als het waren alsof hij het vanuit jóuw ogen schrijft. Je ziet de pijn die die kinderen lijden door de verwaarlozing van hun ouders.
In het verhaal vindt Willem, een student van adel, het kindje Sander, die 10 jaar is en zo’n 14 uur per dag werkt, slapend op de stoep. Hij neemt hem mee naar zijn huis en zorgt dat het kindje warm blijft en goed eten krijgt. Ze raken in gesprek en door de verschillen tussen de twee - de één geleerd en rijk, de ander gebruikt als een hersenloos werktuig - krijg je nog een beter beeld over hoe het van alle twee de kanten in die tijd was.
Het is een kort boekje, gratis te lezen op bulkboek.online en het is zeker de tijd waard.
July 31, 2023
This is probably the shortest work I read this year, but nonetheless one of the most important works.
"Fabriekskinderen" (of Factory Children) is an short story and essay by Jan Jacob Cremer written in the 19th Century. It is a story about the horrors child labour, following three children. One child falls asleep and is saved by a student - representating the bourgeoisie, who is not concerned with the conditions of the working class - while another child dies due to illness.
At the end of story, Cremer break the narrative and instead appeals to reader to ban these horrors. How many more children need to die, hurt, exploitet or mentally damaged in factories? Cremer says the Netherlands does not have a ban due to competition, but yet other countries - the UK and less fortunate countries - do have it. According to Cremer, child labour goes against the values of the Dutch people and humanity. This appeal is still very powerful, even after all these years. And it makes it even sadder since child labour still exists in many countries until this day.
I wanted to read it for a long time due to its historical significance. Yet, I am genuinely impressed by it.
"Fabriekskinderen" (of Factory Children) is an short story and essay by Jan Jacob Cremer written in the 19th Century. It is a story about the horrors child labour, following three children. One child falls asleep and is saved by a student - representating the bourgeoisie, who is not concerned with the conditions of the working class - while another child dies due to illness.
At the end of story, Cremer break the narrative and instead appeals to reader to ban these horrors. How many more children need to die, hurt, exploitet or mentally damaged in factories? Cremer says the Netherlands does not have a ban due to competition, but yet other countries - the UK and less fortunate countries - do have it. According to Cremer, child labour goes against the values of the Dutch people and humanity. This appeal is still very powerful, even after all these years. And it makes it even sadder since child labour still exists in many countries until this day.
I wanted to read it for a long time due to its historical significance. Yet, I am genuinely impressed by it.
May 19, 2022
My teacher read this to me and my classmates at school while we could read it ourselves too. There were 3 storylines which had me confused, especially the ending. There was one sad moment but for the other parts it just was not it for me.
September 12, 2022
Ik vond het een krachtig verhaal. Het boek is erg kort, maar de boodschap is duidelijk. Ik vind het knap hoe de schrijver zijn mening in zo’n kort verhaal zo goed kan overbrengen. Ook vind ik het altijd leuk om vanuit een alwetend perspectief te lezen, wat overigens ook goed bij het verhaal past. Met dit perspectief beleef je het door de ogen van de auteur en kom je dus nog beter te weten hoe hij bepaalde dingen ziet.
Omdat het boek zo kort is zit er niet heel veel diepgang in over de personages, je leert ze niet echt kennen. Dit vind ik wel heel jammer, het lijkt me interessant om bijvoorbeeld meer over Sanders leven bij Willem van Hogenstad te lezen. Maar nu snap ik ook waarom de schrijver dit er niet in heeft gedaan, het boek is niet geschreven met als doel om de lezer te vermaken, maar om de lezer nieuwe inzichten te geven en daarbij is die extra informatie over personages overbodig.
Omdat het boek zo kort is zit er niet heel veel diepgang in over de personages, je leert ze niet echt kennen. Dit vind ik wel heel jammer, het lijkt me interessant om bijvoorbeeld meer over Sanders leven bij Willem van Hogenstad te lezen. Maar nu snap ik ook waarom de schrijver dit er niet in heeft gedaan, het boek is niet geschreven met als doel om de lezer te vermaken, maar om de lezer nieuwe inzichten te geven en daarbij is die extra informatie over personages overbodig.
January 11, 2026
Fabriekskinderen las ik omdat het in mijn literatuurgeschiedenisboek wordt genoemd als een belangrijk voorbeeld van realistische/naturalistische literatuur met een duidelijke maatschappelijke veranderingsdrang. Ik was enorm verrast door het verhaal.
De inleiding is een prachtig, symbolisch stuk over kinderarbeid in de stad: “… want ziet ge, men heeft hem die wonde getoond! Van hem heeft men een woord begeerd aan den vader der lijdende stad; een smeekwoord om hulpe, om spoedige redding.” Hij benoemt de kinderarbeid niet direct, maar beschrijft dat de stad een wond heeft die geheeld moet worden. Daarna volgt een kort maar indringend verhaal over drie kinderen die door hun ouders naar de fabriek worden gestuurd om lange dagen te werken. Het verhaal is bijzonder doeltreffend en aangrijpend.
Daarnaast vond ik het een leuke en interessante uitdaging om het oud-Nederlands te ontcijferen.
De inleiding is een prachtig, symbolisch stuk over kinderarbeid in de stad: “… want ziet ge, men heeft hem die wonde getoond! Van hem heeft men een woord begeerd aan den vader der lijdende stad; een smeekwoord om hulpe, om spoedige redding.” Hij benoemt de kinderarbeid niet direct, maar beschrijft dat de stad een wond heeft die geheeld moet worden. Daarna volgt een kort maar indringend verhaal over drie kinderen die door hun ouders naar de fabriek worden gestuurd om lange dagen te werken. Het verhaal is bijzonder doeltreffend en aangrijpend.
Daarnaast vond ik het een leuke en interessante uitdaging om het oud-Nederlands te ontcijferen.
April 4, 2019
Ik heb veel respect voor JJ cremer dat hij ik zijn tijd de situatie omtrent Fabriekskinderen in het daglicht heeft gezet. Dat is een ontzettend belangerijk element geweest. Dit boek is in heel oud Nederlands geschreven, waardoor ik een groot deel van de zinnen overnieuw moest lezen voordat ik het begreep. Het verhaal was kort maar sterk, en ik voel veel sympathie voor de kinderen.
Het is geen ontspannend boek om te lezen, maar wel leerzaam.
Het is geen ontspannend boek om te lezen, maar wel leerzaam.
December 10, 2025
Een ontluisterend schotschrift uit de 19e eeuw over het lot van fabriekskinderen in Leiden. Over kinderarbeid. Een aanklacht tegen techniek die geeft en ook heel veel neemt. Neemt van armen en geeft aan rijken. Verdrietig dat er nog steeds niet veel nieuws is onder de zon. Onttrokken aan ons zicht gebeurt dit immers nog steeds in Azië en Afrika. Wat dat betreft is dit oud-Hollandse boekje nog immer actueel.
July 26, 2023
Het boek was goed en las snel. Je kunt duidelijk zien dat de boodschap belangrijker was dan het verhaal, het verhaal is er om het punt / de boodschap te supporten. Ook vond ik dat de schrijver op een charismatische manier schreef en de lezer naar binnen trok om jouw te overtuigen van zijn boodschap. Hij gebruikte vaak herhalingen en ik merkte ook op dat sommige delen tekst rijmde.
February 12, 2023
Updating my review,
So, I read this book for our school literature list. A story about a boy who has to go to work, but is not able to and collapses to the floor, refusing to get up. I did not enjoy this book, story, because there was no deeper meaning. The words on the pages meant exactly what they were, a simple story about a boy who couldn't go any further.
However, this might be the exact thing which makes it so powerful. The last few lines had something along the way of "If you did not enjoy this book, I, as author, reached my goal. My destination was never to write a well written story, rather to touch your heart and soul, and leave a mark."
And it did. I myself am, quite a history nerd, and reading this has put more perspective into the whole industrial period of time overall. Even though I would not read this again, I would say that it is essential for all (dutch) youth to read it.
So, I read this book for our school literature list. A story about a boy who has to go to work, but is not able to and collapses to the floor, refusing to get up. I did not enjoy this book, story, because there was no deeper meaning. The words on the pages meant exactly what they were, a simple story about a boy who couldn't go any further.
However, this might be the exact thing which makes it so powerful. The last few lines had something along the way of "If you did not enjoy this book, I, as author, reached my goal. My destination was never to write a well written story, rather to touch your heart and soul, and leave a mark."
And it did. I myself am, quite a history nerd, and reading this has put more perspective into the whole industrial period of time overall. Even though I would not read this again, I would say that it is essential for all (dutch) youth to read it.
May 19, 2025
Ik heb dit eigenlijk alleen gelezen omdat mijn leerlingen dit wilden lezen voor de boekenlijst (want het zijn maar 40 bladzijdes). Veel ouderwetse taal, dus lastig te begrijpen. De boodschap is wel mooi.
September 16, 2025
Het was erg moeilijk geschreven en ik snapte niet helemaal waar het over ging, wel nadat ik een samenvatting heb gelezen snap ik het iets meer. Het lezen zelf ging erg lastig en had daarom ook wel effe tijd nodig.
October 14, 2018
Tho it gives a solite points with the story about workkids it doesnt gave me that much of a sense of a bad society
September 10, 2020
Read it for one of my classes but genuinely enjoyed it. I nearly cried near the end. Cremer paints a very clear picture of his time period and I was very impressed by his use of language.
January 19, 2022
Best heftig verhaal dat heel kort is verteld
Read
January 31, 2022Gelezen voor studie Nederlands
February 4, 2022
Een kort maar leuk boek. Het zet je echt aan het denken. Heb het in een paar dagen uit gelezen. Wel even wennen aan het taalgebruik, maar als je er eenmaal in zit lukt dat ook heel goed
February 9, 2022
Mooi omschreven, heel belangrijk om onszelf eraan te herinneren waarom we best blij mogen zijn dat we naar school mogen en niet hoeven werken in vuile fabrieken 🙌
Displaying 1 - 30 of 43 reviews