Jump to ratings and reviews
Rate this book

Arkadaş

Rate this book
HAZIRLANIYOR

158 pages, Paperback

First published January 1, 1923

20 people are currently reading
392 people want to read

About the author

Panait Istrati

223 books169 followers
Panait Istrati was a Romanian working-class writer, who wrote in French and Romanian, nicknamed The Maxim Gorky of the Balkans. Istrati was first noted for the depiction of one homosexual character in his work.

Born in Brăila, Istrati was the son of the laundress Joița Istrate and of a Greek smuggler from the village of Faraklata in Kefalonia (whom Panait never met).

His first attempts at writing date from around 1907 when he started sending pieces to the socialist periodicals in Romania, debuting with the article, Hotel Regina in România Muncitoare. Here, he later published his first short stories, Mântuitorul ("The Redeemer"), Calul lui Bălan ("Bălan's Horse"), Familia noastră ("Our Family"), 1 Mai ("May Day"). He also contributed pieces to other leftist newspapers such as Dimineața, Adevărul, and Viața Socială.

In 1910, he was involved in organizing a strike action in Brăila. He went to Bucharest, Istanbul, Cairo, Naples, Paris (1913–1914), and Switzerland (where he settled for a while, trying to cure his tuberculosis). Istrati's travels were marked by two successive unhappy marriages, a brief return to Romania in 1915 when he tried to earn his living as a hog farmer, and long periods of vagabondage.

While in the sanatorium, Istrati met Russian Jewish-Swiss Zionist writer Josué Jéhouda, who became his friend and French language tutor.

Living in misery, ill, and depressed, he attempted suicide in 1921 on his way to Nice, but his life was rescued in time. Shortly before the attempt, he had written to Romain Rolland, the French writer he admired most and with whom he had long tried to get in touch. Rolland received the letter through the Police and immediately replied. In 1923 Istrati's story Kyra Kyralina (or Chira Chiralina) was published with a preface by Rolland. It became the first in his Adrien Zograffi literary cycle. Rolland was fascinated with Istrati's adventurous life, urging him to write more and publishing parts of his work in Clarté, the magazine that he and Henri Barbusse owned. The next major work by Istrati was the novel Codine.
Istrati and communism

Istrati shared the leftist ideals of Rolland, and, as much as his mentor, placed his hopes in the Bolshevik vision. In 1927 he visited the Soviet Union on the anniversary of the October Revolution, accompanied by Christian Rakovsky during the first stage of the journey (Rakovsky was Soviet ambassador to Paris, and by then already falling out of favor with Joseph Stalin). He travelled through large sections of the European part, witnessing celebrations in Moscow and Kiev. He was joined in Moscow by his future close friend, Nikos Kazantzakis; while in the city, Panait Istrati met Victor Serge and expressed his wish to become a citizen of the Soviet Union. He and Kazantzakis wrote Stalin a congratulatory letter that remained unanswered.

The political opinions Istrati expressed after his split with Bolshevism are rather ambiguous. He was still closely watched by the Romanian secret police (Siguranța Statului), and he had written an article (dated April 8, 1933) in the French magazine Les Nouvelles littéraires, aptly titled L'homme qui n'adhère à rien ("The man who will adhere to nothing").

At the same time, Istrati started publishing in Cruciada Românismului ("The Crusade of Romanianism"), the voice of a left-leaning splinter group of the ultra-nationalist Iron Guard. As such, Istrati became associated with the group's leader Mihai Stelescu, who had been elected as a member of Parliament for the Iron Guard in 1933 and whose dissidence was the reason for his brutal assassination by the Decemviri later in the same year; Istrati was himself assaulted several times by the Guard's squads.

Isolated and unprotected, Panait Istrati died at Filaret Sanatorium in Bucharest. He was buried in Bellu Cemetery.

Ratings & Reviews

What do you think?
Rate this book

Friends & Following

Create a free account to discover what your friends think of this book!

Community Reviews

5 stars
213 (31%)
4 stars
284 (41%)
3 stars
144 (21%)
2 stars
36 (5%)
1 star
6 (<1%)
Displaying 1 - 30 of 47 reviews
Profile Image for Zeren.
168 reviews197 followers
October 15, 2018
Panait Istrati’nin en güzel romanlarından biri. Varlık Yayınları’nın ‘78 basımından okudum ve satın aldığım altmış yaşlarındaki sahaf beyefendi, hayat görüşünü belirleyen, gençliğinin en önemli romanı olduğunu söylemişti. Adrian ve Mihail arasında, Adrian’ın itelemesiyle oluşuyor gibi görünse de aslında tüm taşlarını Mihail’in döşediği dostluk, özellikle de genç okuyucularda büyük izler bırakacaktır.
Profile Image for Aviendha.
318 reviews18 followers
May 5, 2017
"Bir sırrı içinde sakladıkça o senin kölendir. Bir başkasına söylediğin anda sen onun kölesi olursun."

Kendi doğruları uğruna dünya düzenine karşı çıkan insanlar düşünün. Dostluk adı altında birleşmiş ve birbirinin aynası olmuşlar, hayata nokta atışı atıfları var, hiçlikten varlığa doğru uzanan yerinde tespitleri. Okumak için dingin bir kafa isteyen kitaplardan. (Istrati'nin diline hala alışamadım.)
Profile Image for Nazife.
47 reviews17 followers
October 6, 2020
Böyle bir dost sevgisi mümkün mü? Mümkünse asıl zenginlik bu değil mi?
Profile Image for Aslıhan Çelik Tufan.
647 reviews197 followers
May 8, 2020
Balkanlar manzarası ve kültür notları eşliğinde bir dostluk hikayesini okuyoruz.

Zamanında düşünceleri, davranış ve tercihi anlaşılamayan yadırganan insanların düşüncelerini tepkilerini ve kendileri ile dünyaya dair öğrenme serüvenlerine eşlik ediyoruz.

Sıcacık samimi ve sade bir okuma arayanlara tavsiyemdir.
Keyifli okumalar!
Profile Image for Perihan.
480 reviews135 followers
July 17, 2017
"Bir sır içinde saklı kaldığı sürece, senin kölendir.
Ama onu başkasına söylediğin anda , sen onun kölesi olursun."

Panait Istrati benim en sevdiğim yazarlardan biri.
Anlatım dilindeki sadelik ve tutku kendine has bir güzellikte.
Tutunamayanlar'ın Selim'i de onu çok severdi. Hatta o kadar çok severdi ki, yazarı eleştirenlere katlanmazdı, oturur ağlayacak derecede üzülürdü.
Bu kitabı da çok güzeldi. Harika bir dostluk hikayesiydi. Bu öyle bir hikaye ki, bir gün kahramanımız bir dükkanın içinde eski partallar giymiş bir adamın , çökmüş kitap okuduğunu fark eder. Tam merak edip ne okuduğunu görmek için eğildiğinde , adamın boynundan aşağı inen besili bir bit görür.
Önce ona acır ,onu tanımak ister fakat o yırtık partallar içindeki adamı tanıdıkça , kendine acımaya başlar...Harika bir hikaye... Mevlana ve Şems misali...

"Bugünkü imkanlarınızla hiçbir zaman tanıyamayacaksınız beni, çünkü partallarımın altında saklı olana nüfuz etmeye çalışacak yerde siz yalnız partallarımı görüyor ve beni derhal bir zavallı sanarak, acıyorsunuz.
Hatta bu halimle okuduğum kitabın tadına varamayacağımı sanıyorsunuz!"
Profile Image for Gökhann.
68 reviews10 followers
December 11, 2015
Sefalet,yani gerçek hayatı zehirleyen safalet,şu içinde yüzdüğüm dipsiz yoksunluk vepislik değildir,sevdiği hayatı sürmek için bütün imkanlara sahip olduğu halde bunu yapmayan insanın durumudur.
80 reviews4 followers
February 6, 2016
Ufukta beliren bir Romanya seyahati öncesi ülke hakkında bilgi sahibi olmak adına başladığım Romen edebiyatı okumalarımın ilki İstrati'nin bu kitabı oldu. Öykünün 1900'lü yılların başında geçmesi ve eserin Fransızca yazılmış olması bana acaba doğru kitap ile mi başladım sorgulamalarını yaptırmış olsa da, şu an kitabın üzerimde bıraktığı etkiden hayli memnunum.

Eser, Adrien ve Mihail arasındaki dostluğun filizlenme aşamasını anlatıyor. Adrien genç, tutkulu, hayat tecrübesi sınırlı olsa da geleceğe umutla bakan biri. Öykünün esas öne çıkan kahramanı ise Mihail. Mihail, hayatının bir bölümünü zenginlik içinde geçirmiş olsa da yaşamın yoksulluk içindeyken daha iyi anlaşılabileceğini farkederek sahip olduğu varlıklı yaşamı elinin tersiyle itip sokaklarda yaşamayı tercih etmiş. Kitabın yazıldığı yıllarda psikoloji biliminin henüz pek de gelişmemiş olduğu göz önünde bulundurulursa, Mihail'in hırslarından kurtulma ve kendiyle barışma süreçlerinin anlatıldığı bölümler hayranlık uyandırıcı.

Dönemin Romen toplumunun entelektüel aktivitelere ve aykırı düşüncelere, kişiliklere yaklaşımının günümüz Türk toplumundan farklı olmaması dikkatimi çeken noktalardan biriydi.

Kitap, nitelikli bir Rus edebiyatı okuma listesine sahip olmanızı da mümkün kılıyor.

Akıcı ve okuması kolay bu kitaba ilişkin düşebileceğim son not, Adrien ve Mihail arasındaki ilişkinin bana Kazancakis'in romanındaki Zorba ile patronu arasındaki ilişkiyi andırmış olması. Karakterlerin kişilik özellikleri mi, aralarındaki ilişkiler mi, yoksa her iki öykünün geçtiği mekanlar mı bu bağlantıyı kurmama neden oldu bilmiyorum ama eğer bu iki kitaptan birini sevdiyseniz, bence diğerini de seveceksiniz :)
Profile Image for Yusuf.
273 reviews40 followers
April 16, 2020
Arkadaş, okurların çoğu için İstrati'nin en sevdikleri kitabı. Bunu anlayabiliyorum, zira öteki kitaplarında örtük biçimde yer alan ama esasa dair olan meseleler burada merkezde ve göz önünde. Dostluk gibi, sanat ve özgürlük gibi, yaşamın anlamı gibi... Fakat benim için bunların merkezde olması kitabı daha iyi yapmadı. Hatta gösterişçi buldum Mihail gibi bunların çok konuşulmasını. Yaşamı bir sanat eseri gibi yaşamaya çalışmak ve bunun bilinci ile bunu yapmak, başkalarının senin bunu bilinçli biçimde yaptığını bilmeleri, senin de bunu bilmen... Çok katmanlı bu gösteri benim hoşlaştığım bir oyun değil. Özellikle okumaktan, sanattan ve bunlara aşina olmaktan türeyen soyluluk imlemeleri daha da yorucuydu. Ama haksızlık etmek de istemem. Minnetsizlik, balıkçılar, simitçiler ve tren vagonları ile ilerleyen anlatı üstteki soyluluk iddasına bir zemin hazırlıyor benim gözümde de. Bunu göz ardı etmiyorum.
Profile Image for İlhanCa.
902 reviews6 followers
June 5, 2024
"Mihail" dostluk ve insanlık temalarını derinlemesine işleyen bir hikaye. Roman, ana karakter Mihail'in hayatını ve onun en yakın arkadaşı olan Adrien'le olan dostluğunu anlatıyor.

Mihail, fakir bir köyde doğmuş ve zor bir çocukluk geçirmiştir. Ancak, güçlü iradesi ve kararlılığı sayesinde birçok zorluğun üstesinden gelmesini de bilir..

Adrien, Mihail'in en yakın arkadaşıdır ve hikaye boyunca onunla birlikte birçok maceraya atılır. İkili, hayatın zorluklarına karşı birlikte mücadele eder ve birbirlerine destek olurlar. Mihail'in yaşamı, toplumun alt kesimlerinde geçer ve bu da romanın sosyal ve kültürel arka planını oluşturur.

İstrati son zamanlarda tanıdığım ve hikâyelerini sevdiğim bir yazar. Son dönemlerde toplumcu/gerçekçi yazarları beğenerek okuyorum. Sanırım İstrati'yi de o yüzden favorilerim arasına ekledim.

Bu bağlamda kitap okunmaya değer diye düşünüyorum..
Profile Image for Koray.
309 reviews59 followers
April 30, 2025
Bu kitapla birlikte Panait Istrati'nin toplam 12 kitabını bir çırpıda okumuş oldum. En güzeli hangisiydi ya da, iyiden daha az iyiye doğru bir sıralama yapacağım yakın zamanda. (Yaptım) Istrati sevdiğim yazarlar arasına girmeyi çoktan başardı. Bundan sonra kitaplarından aldığım notları dönüp dönüp tekrar okuyacağım. Sonuçta Goodreads ne için var!
"...Ve ben, aç karnıma bilinmedik bir yöne doğru seyahate çıktım... Ah! dedim koleksiyonumda bir bu gezinti eksik kalmıştı, ama tok karnına öteki dünyaya seyahat etmedense, bu dünyada aç karnına da olsa yola çıkmak gene de yeğdir..."
"...Unlu şekerden vebadan kaçar gibi sakınılmasının sebebi neydi? Çünkü İbrail'de, tıpkı Rusya'da olduğu gibi, çayı renkli ılık suya şeker atarak, hattâ ona birkaç damla süt de katarak Paris de Londra'da içildiği gibi içmezler. Siz çay dediğiniz şeyi o memleketlerde canınızın istediği gibi kirletmekte, veya müshil gibi bir yudumda çekmekte, yahut da «hatır için» kabul edip elinizi bile sürmeden «Çok teşekkür ederim» diyerek bırakıp gitmekte serbestsiniz. Romanya'nın Tuna üzerindeki ikinci limanında halk çayı başka türlü içer. İster cetbecet yerli, ister Tristan Bernardvari sakallarıyla Lipovan olsun, halk çay tiryakisidir. İştah açıcı, besleyici, hazmettirici, yumuşatıcı, peklik verici, uyarıcı, yatırıcı, idrar verici gibi türlü hassaları yüzünden sabahtan akşama kadar çay içerler, ve günde iki ilâ dört litre çaya bana mısın demezler? Peki bu kadar suyu mideleri nasıl kaldırır? diyeceksiniz. Nasıl olacak, fincan fincan çayı rahatça içer, sonra aynı safiyetle, sokağa çıkarak, bir yandan yüzünün terini alırken, bir yandan da kaldırıma işerler. Böylece termosifon durmadan işler. Bol suyla yıkanan bağırsaklar çarçabuk acıkır, kışın «kar üstünde sarı sarı delikler açmaya» çıkıldığı sıralarda ciğerlerin soğuk aldığı da çok olur..."
Profile Image for zehra.
74 reviews1 follower
August 26, 2025
anlaşılmamış hisseden, yalnızlığı sahtelikten değerli bulan nice insanı barındırmış dünya üzerinde ve barındırmaya devam ediyor. panait istrati, adrian karakteri üzerinden kendini sunuyor okuyucusuna. yaşamanın rollerden, normlardan ibaret olması doğru gelmiyor adrian'a. kendi doğruları peşinde, arkadaşsız, "tanıdık"larla geçen bir ömrü var; mihail ile denk düşene kadar. ikisi de zihin dünyalarında var oluyor, ikisi de öğrenme açlığıyla dolu. dünya malı zenginliği yerine düşünce zenginliğini yeğliyorlar. adrian'ın mihail'e rastlayınca yaşadığı sevinç öyle büyük ki, hayat birden anlam kazanıyor. sevincini, üzüntüsünü, derdini paylaşacağı, aynı "soydan" biri var artık. arkadaşlığın güzellemesi bu kitap. okurken insan arkadaş diyebileceklerine sarılmak istiyor, sevgiyi paylaşmak istiyor.

kişisel, candan bir kitap arkadaş. umutsuzluklar dünyasına dostluğun yol açtığı bir ışık.
Profile Image for Seher.
184 reviews39 followers
March 27, 2021
"Herhangi bir giz senin içinde hapis kaldığı sürece, kölendir. Ama başkasına açtığın an, sen onun kölesi olursun."
Mihail, yine çok severek okuduğum bir Istrati kitabı oldu. Bertan Onaran'ın çevirisi oldukça başarılı. Bu kitap varlık yayınlarının "Arkadaş" ismi ile bastığı kitapla aynıymış. Ayrıca bu kitabı okumadan önce Istrati'nin "Kodin"ini okumanızı tavsiye ederim. Zira Kodin' de küçük bir çocuk olarak karşımıza çıkan Adrian, burada bir delikanlı. Metin içerisinde Kodin'e de gönderme yapılıyor.

"Bir insanın elindekini zorla alabilirsin, ama ona zorla bir şey veremezsiniz."
Profile Image for Simge.
122 reviews
December 26, 2019
Özel bir kitap Mihail. Belki de şöyle söylemem daha uygun olur: Özel bir dostluğu anlatan "farklı" bir kitap..."Kitabı soluksuz okumak istedim." dersem, duygularım net bir şekilde anlaşılacak mı emin değilim açıkçası o nedenle "Kitabı yutmak istedim." demeyi tercih ediyorum. Gözlerim satırlardayken merakla hep daha fazlasını istedim, verilen hiçbir mesajı kaçırmamak, en önemlisi de anlatmak istediği özü anlamak istedim.

Kitapları seven(belki de sevmekten öte bir hisle bağlı olan?), yeryüzünde kendilerini her zaman yalnız hissetmiş olan iki insanın birbirini bulması, farklılıklarına rağmen anlaşmaya çalışması ve bu süreçte birbirlerine bazı şeyleri öğretmesi paha biçilmez bir şey sanırım. En azından benim için öyle olduğundan eminim. Bu kitap değerlilerim arasında olacak, hak ettiği özel yerde.
Profile Image for Hulyacln.
987 reviews571 followers
July 24, 2016
İlk Panait Istrati deneyimi Mihail ile oldu(Arkadaş adından ziyade Mihail başlığının daha uygun olduğunu düşünüyorum.)Yakın topraklar,yakın hisler duyumsanıyor kitapta.Mihail,Petrov,Adrien üçgeninde geçiyor eser.Ancak yan karakterlerin de gücünü yadsımamak lazım.Örneğin Procop "Bazen Tanrı'nın insanoğlunu dünyaya göndermesinin tek sebebinin hayvanların insanlardan daha dürüst ve daha nazik olduklarını kanıtlamak olduğuna inanıyorum!" diyerek etkiliyor.Ya da bir lopatarın şu sözleri: "Korkmayın:kimse sevmez kötülüğü..Kötülüğe sürüklendik,hepsi bu..."
Ve son alıntı da şu olsun öyleyse (kitabı da özetleyen aslında) "Yaratıcının kalbimize yerleştirdiği tüm duygular arasında en az açıklayabildiğimiz ve insanı hayvanlardan ayıran tek his Arkadaşlıktır"
Profile Image for Memin.
88 reviews13 followers
May 10, 2023
Adrien’ın alıp başını gitmelerini okurken Müşfik Menter, kafamda Orhan Veli’nin “Gün olur alır başımı giderim” şiirini okumaya başladı ve kitabın sonuna kadar susmadı 😀.
Belki bu yüzden, belki de Mihail, Adrien ve Petrov’u sefaletlerinden, kitap sevgilerinden, dostluklarından ve fark edemediğim başka sebeplerden Orhan Veli, Oktay Rıfat ve Melih Cevdet’e benzettim kitap boyunca.
Ve alakasız bir çağrışım olacak ama her zatürre olan karakterde Pal Sokağı’nın Nemecsek’ini hatırlıyorum. Ah küçüğüm, senin de Mihail gibi bir dostun/abin olsaydı sen de kurtulabilir miydin?
This entire review has been hidden because of spoilers.
Profile Image for Mehmet Eroğlu.
Author 7 books32 followers
December 31, 2019
Panait'in kurgusunda zaman ve coğrafya çok güzel betimlenir. Osmanlının kendi kabuğuna çekildiği 20. YY ilk yarısı doğu avrupa eksenli bölgelerin içinde geçen olaylar, zamanı ve insanların hallerini çok güzel ortaya koyuyor. Romanya'nın sosyal hayatı ve fakirliği aktarılırken aslında bir dostun arayışı vardır. Hırpaniliğin yokluğun içinde karşılaşılan dostluğun kıvılcımının hikayesi var. Bu kitapta dostluk her şeyden öte ruhun bütünleşmesi olduğunu, geçirilen vaktin değerlenmesi olduğunu çok keyifle okuyabilirsiniz.
97 reviews2 followers
February 8, 2020
*** kendime notlar***
Kodin romanında çocuk olan Adrien, Arkadaş’da 18 yaşında bir gençtir. Sabit bir işi, eğitimi yoktur. Sürekli kitap okuyur, hayal kurar, gezmeyi sever. Annesinin ve yaşadığı mahalledeki insanların değer verdiği iş, para sahibi olma, evlenme gibi konulara sıcak bakmaz. Her ne kadar bundan rahatsız olsa da, paraya ihtiyacı olduğunda çamaşırcılar yapan annesinden para alır.
Adrien, kendisinin çocukken çalıştığı Kir Nikola’nın pastanesinde oldukça sefil, düşkün görünümlü Mihail ile tanışır. Mihail, Kir Nikolanın yanında simitçilik yapan, sessiz, insanlardan uzak yaşayan bir adamdır. Adrien, onu ilk gördüğünde Alphonse Daudet’nin Jack romanını Fransızca orijinalinden okuduğunu görür. Adrien Mihail ile çok iyi arkadaş olacağını düşünüp, ısrarla ona yaklaşır. Mihaile yardım etmeye, onu sefaletten kurtarmaya çalışır.
Mihail ise daha ketum ve olgun bir karakter. Adrien’dan veya başka birinden yardım almak istemiyor. Yoksul halinden memnun ve değişmeyi düşünmüyor. Mihail geçmişinde varlıklı bir insanken, asıl huzuru parasız ve sakin bir hayatı seçerek bulacağına karar verir. Her şeyini geride bırakır ve Romanya’ya gelir. Yanında getirdiği yiyecekleri yiyerek ve boş tren vagonlarında yatarak yaşamaya başlar. Açlıktan vagonda bulduğu buğday tanelerini yerken, yine kendisi sefil bir kadın Mihailin durumunu görür, ağlayarak elindeki kuru ekmeği zorla ona verir. Bu kadının kendi yoksulluğunu düşünmeden, Mihailin haline üzülüp, elindekini onla paylaşması Mihaili çok etkiler. Sonradan ağır hastalan bu kadına yardım edebilmek için, Kir Nikolanın yanında çalışmaya başlar.
Adrien ve Mihail iki iyi dost olur, hatta Adrien zatürre olduğunda, Mihail onunla ilgilenir, ıslak çarşaflara sararak ateşini düşürür, yanından ayrılmaz ve bakımla onun hayatını kurtarır.
Romanın sonunda Mihail, üstü kapalı bir şekilde geçmişinden bahseder (özgürlüğü kaybetmekten) bu sırrını paylaşmanın verdiği huzursuzlukla Adrieni gizlice bırakıp İbraili terkeder. Adrien, Mihaili bulur ve birlikte dünyayı bezmeye çıkarlar.
Mihailin anlatmadığı geçmişi, Adrienle yapacağı gezi, İstratinin diğer kitaplarında devam ediyor olabilir.
Mihailin hayatla ilgili bazı saptamalarının olduğu bölümler güzel. Ancak Adrienın arkadaşlık kurmak için sergilediği coşkulu tavırlar, arkadaşı ressam Petro ile Mihaile karşı duydukları saygının anlatıldığı yerler abartılı geldi.
This entire review has been hidden because of spoilers.
Profile Image for Burak Taşcı.
167 reviews7 followers
January 19, 2018
"Gerçek edebiyat kaybedenleri anlatır" diyen Umberto Eco'nun kriterinin hakkını veren gerçek bir edebiyat eseri Arkadaş. Kitabı okurken tıpkı Kodin'de olduğu gibi Martin Eden lezzeti aldım romandan.

Adrian içinde yaşadığı çevrenin önemsediği şeylere kayıtsız kalan ve bu yalnızlığının içinde bir dost arayan kitaplara düşkün hayalperest bir gençtir. Bir gün daha önce yaşadığı yerde görmediği bir manzaraya şahit olur, bir adamı dışarıda kitap okurken görür ve aradığı dostun o olduğuna inanır.. O arkadaş Mihail'dir..
Mihail esrarengiz ve ketum biridir, fakat roman ilerledikçe Mihail dostlarına, Panait İstrati de okuyucuya kendini yavaş yavaş açar..

İstrati romanında sanatı insan hayatının dahi önüne koyan bir ressam karakteri yaratmış ve sanki şu sözleriyle entelijansiyayı eleştirirken kendi sanat algısını da ortaya koymuş görünüyor:

"Granit parmakla oyulmaz. İnsan sefaletinin derinliklerine de sadece iyi niyetle inilmez. Halbuki sanatkârın bunu yapması, yalnız ve yalnız bunu yapması lazımdır. O kimsenin ayak basmadığı ülkeler keşfedecek, kayalar arasından müstakbel hayatların yollarını hazırlayacak, bizim rahatça geçebileceğimiz çığırlar açacaktır. Çünkü gerçek sanatçı güneş gibi cömert ve onun gibi kayıtsızdır. Buna gücü yetmiyorsa vazgeçsin bu sevdadan. Maden kuyusuna inip kıçımızı ısıtacak kömürü çıkaran işçinin daha çok faydası dokunur insanlığa. ..Işığın kıymetini daha iyi kavrayacağınız karanlıklara ve çamurlara inmeniz için size el vermek lazım."
Profile Image for Adnan.
166 reviews13 followers
May 23, 2016
Genç Adrian'la Mihail'in dostluğunu anlatır Arkadaş. Samimiyetin, gerçek dostluğun peşinde koşan Adrian, zengin hayatını bırakıp sefalet içinde yaşayamayı tercih eden Mihail'le tanışınca doldurur içindeki boşluğu. Mihail'in sanata ve edebiyata olan tutkusu, Adrian'ı peşinden sürüklerken okuyucu dostlukların filizlenişine tanıklık ettiriyor.

"Sefalet, gerçek -yani, hayatı zehirleyen- sefalet, şu içinde yüzdüğüm dipsiz yoksulluk ve pislik değildir, sevdiği hayatı sürmek için bütün imkanlara mâlik olduğu halde, bunu yapamayan insanın durumudur."

"Sefalet ve acılar insanı samimî yapar. Daha ileri gidiyorum: ıstırap saadetler yaratır."
Profile Image for Hakan Yaman.
Author 12 books66 followers
December 25, 2016
Artık çok eskilerde kalmış, belki de hiç var olmamış yakınlıkta bir dostluğu anlatıyor Istrati. Roman boyunca bizi, kendi doğum yeri olan İbrail’de gezdirirken, Tuna Nehri kıyısındaki manzaralar eşliğinde, başkişisi Adrien’le tam bir kitap kurdu olan Mihail’in sanat, edebiyat ve felsefe üzerine kurdukları dostluğu anlatıyor. Bu sıcak gençlik romanının merkezindeyse okuma ve kitap sevgisi duruyor.
Profile Image for Aysegül Güngör.
44 reviews4 followers
May 5, 2025
Yazarın okuduğum ilk kitabı. Kısa ama derin bir kitap. Romanda Istrati arkadaşlık kavramını felsefi bir zeminde ele almış , insani değerleri ve toplumsal sorunları derinlemesine incelemiş. Adrien ve Mihail'in sıradışı dostluğu üzerinden okuyucuya dostluğun sınırları aştığını, ruhsal bağların maddi dünyanın ötesinde bir değere sahip olduğunu etkileyici bir dille anlatıyor.

Her okuyanın kendine göre bir bakış açısı edineceği bir roman bu. Ben özgür irade ve bireysel özgürlük üzerinden bakmak istedim. İstesekte istemesekte yaşadığımız çevre içinde sosyal şiddete maruz kalıyoruz. Bu kimi zaman kendi kendimize uyguladığımız önyargılarla kimi zamanda çevremizin bize uyguladığı önyargıların sonucu olarak ortaya çıkıyor. Roman sosyal şiddeti çatışma ve eylem üzerinden değil karakterlerin deneyimleri, dışlanmaları ve aralarındaki ilişki üzerindeki etkileri aracılığıyla ele alıyor. Yoksulluğun, önyargıların ve toplumsal normların karakterler üzerindeki yıkıcı etkilerini incelerken, aynı zamanda bu şiddete karşı direnişin ve gerçek dostluğun önemini de vurguluyor diye düşündüm.

İki karakterin dostluğu ve arkadaşlığı onları sınırların dışına çıkarmış ve kendi yolculuklarını seçmelerini sağlamış. Bir çoğumuz için anlam arayışı belki de Adrien’ın bu düşüncelerinde gizlidir.

“Adrien uzun süre yaşamı nasıl anladığını anlatmaya çalışmıştı anasına: Edebiyatı ve güzel sanatları sevmek,dünyanın güzelliklerinden yararlanmak, insanları ezenler arasına katılmamak, dolayısıyla, maddi açıdan en azla. yetinmek, haksızlık etmeden, kardeşçe yaşamak, iyi bir dost bulup sevmek, çevresine elinden geldiğince iyilik etmekti önemli olan ..”
Profile Image for Sirin Mitrani.
157 reviews4 followers
August 18, 2023
Kitabımızın baş kahramanı Adrien annesinin tüm çabalarına rağmen ‘tutunamayan’ değer yargıları toplum genelinin dışında, sosyal statüye ve maddiyata önem vermeyen bir karakter. Mihail ile karşılaştığında adeta ruh eşini buluyor zira Mihail de maddi olanakları geniş geçmişini bırakıp ‘bitli’ diye dalga geçenlere aldırmadan kendini okumaya vermiş ‘en iyi niyetli bir insanın bakışları da olsa önüne gelenin meraklı bakışlarına ruhunu serecek yerde kalbinin yaralarını tek başına seyretmeyi yeğleyen’ bir tip.
İkisinin arasındaki arkadaşlığı (aşkı) ikisiyle ve hatta Adrien’nin annesi ile bağ kurarak okudum. Andersen masallarından en sevdiğim ‘Çirkin ördek yavrusu’nu hatırlatırcasına çaresiz anne bir yerde ‘yumurtalarından ördek yavruları çıkmış tavuğa döndüm; yüzme bilmediğim için oğlumun peşinden suya dalamıyorum’ diyor.
Şu cümleye bayıldım; ‘yaradanın kalbimize doldurduğu duygular arasında dostluk en az izah edebildiğimiz ve insanı hayvandan ayıran tek niştir. Yalnız köpeği istisna edelim çünkü bu hayvan karşılıksız sevgi duygusuna bazen sahibinin ölümünden sonra yaşamayacak kadar, fedakarlığa varan bir derecede sahiptir’
Mitra yayınlarının editör eli görmemiş imla hataları ile dolu baskısına rağmen zevkle okudum.
Profile Image for Merve Aktaş.
11 reviews
January 28, 2024
Kitap bazı yayınevlerinde “Arkadaş” bazı yayınevlerinde “Mihail” isminde çıkmış. Bendeki Zeplin Yayınları’nın baskısıydı ve çevirisini hiç beğenmedim. Konusu iyi olsa da zaman zaman kitap mı sıkıcı yoksa çeviri mi kötü diye düşündürdü ve bu durum da okumamı çok böldü.
Arkadaş İstrati’den okuduğum ilk kitap. Olaylar düzenli bir işi olmayan, kafasına estiği gibi yaşayan ve okumayı çok seven ana karakter Adrien’ın, kendisi gibi okumayı çok seven Mihail’i kitap okurken görmesiyle başlıyor. Mihail Adrien’a kıyasla daha realist bir düşünce yapısına sahip. Adrien’a göre bir kişi önce sevilip sonra zamanla tanınırken Mihail önce tanıyıp zamanla o kişinin sevilebileceğini savunuyor.
Mihail toplum tarafından önyargıyla yaklaşılabilecek, saçları bitli, paspal giyinen, parasız ama aynı zamanda altı dil bilen ve çok derin birisi. Adrien’ın bitli biriyle arkadaşlık etmek istemesi çevresi tarafından çok tepki görüyor. Kitap bu durumla “elalem ne der?” gibi toplum baskılarına da gönderme yapıyor. Bunun yanında yoksulluk, sınıf ayrımı, daha iyi bir yaşam arayışı gibi temalara da değiniyor.
Çeviriden olsa gerek kitabı akıcı bulmadım. Bence bu kitap için Türkiye İş Bankası Kültür Yayınlarınınki tercih edilmeli. Ayrıca çeviri dışında yazar bazı yerleri gereksiz uzatmış. Yine de düşündürücü bir kitap olduğu için okunmaya değer olduğu fikrindeyim.
Profile Image for Fatih.
622 reviews37 followers
January 4, 2022
Istrati'nin adını hep duyuyordum ama bir türlü fırsat olmamıştı, birçok kitabında referanslar verdiği arkadaşını anlattığı "Arkadaş" kitabı denk geldi ilk kitabı olarak.

Ülkemiz insanları gibi okumaya değer vermeyen insanlar arasında okumaya, kültüre ve sanata düşkün biri düşünün, farklı olmasını umursamayan ama sonunda hayal ettiği gibi bir arkadaşa kavuşan birini...

Istrati denilene göre kendi dünya görüşünü anlatıyor bu kitapta, o büyük arkadaş Mihail'in karakterinde.
Profile Image for huzeyfe.
602 reviews86 followers
June 1, 2024
Panait Istratı ile Hayat Yollarında isimli kitabıyla tanışmıştım. Oradaki sıcak samimi anlatımı çok hoşuma gitmişti. Bu kitapta da adeta o üslubun oluşmasına tanık olacaksınız. Bilmiyorum eskiden mi dostluklar çok samimiydi yoksa bu kitaptaki dostluk, arkadaşlık ve buna dair bütün duyguların samimi bir şekilde yaşanması mı sıradışı karar veremedim. Ama şu kadarını söyleyeyim bu yazarın herhangi bir kitabını okumadan ölmeyin.
Profile Image for Kübra.
4 reviews1 follower
August 2, 2025
bin cefalar etsen almam üstüme, oy
gayet şirin geldi dillerin dostum
varıp yadellere meyil verirsen, oy
kış ola bağlana yolların dostum, dostum dostum
dostum, dostum dostum
dostum gelsene canım

ya gerçekten&gönül rahatlığıyla&anamın ak sütü kadar helal olacak şekilde diyebilirim ki iyi bir kitaptı. geçen sene okudum, o günden beri umre ve meksika’da ölüler günü kutlamasına ek olarak panait istrati’nin mezarına gitmek istiyorum
Profile Image for Okan Toygun.
3 reviews1 follower
June 9, 2023
18-25 yaşlarımdaki hislerime bu kitapla tekrar döndüm. İnsanların acısını biliyordum, kendim de acı çekiyordum ve elimden bişey gelmediği o günlerde en büyük dayanağım içimi açabildiğim, anlaşıldığımı hissettiğim dostlarımdı.

Tek beğenmediğim kısım bazen Mihail'in söylemleri oldu. Onun ciddiyeti, sessizliği, asiliği anlaşılır gelse de söylemleri biraz yavan geldi.

Profile Image for filsezgisi.
32 reviews1 follower
April 5, 2020
Kitapta beni rahatsız eden bir şeyler var ne olduğunu tam olarak bilemiyorum sanırım biçemde bir sıkıntı var. Romanı birden fazla kişi yazmış gibi. Kitabın bir yerinde bakıyorsun bu gözlem bu dil 10 sayfa önce okuduğun kısımla aynı kişi tarafından mı yazılmış...
Profile Image for cherubnessli.
187 reviews1 follower
November 5, 2021
Çok sıcak,içten ,yalın bir üslup kullanmış yazar,Mihailin kim olduğuna asla tümüyle vakıf olamıyor ancak Mihail ve Adrien arasındaki dostluğu tebessümle okuyorsunuz.Keyiflendirmenin yanısıra düşündürüyor da kitap, tavsiye ediyorum...
Displaying 1 - 30 of 47 reviews

Can't find what you're looking for?

Get help and learn more about the design.