Waarom dit niet de laatste oorlog is

by Koert Debeuf

Waar wordt de volgende oorlog uitgevochten? In Taiwan, Soedan of de Centraal-Afrikaanse Republiek? In de Balkan of zelfs in de Verenigde Staten? Het lijkt doemspraak, maar zo onwaarschijnlijk is een nieuwe golf van gewapende conflicten niet.

De oorlog in Oekraïne kwam voor het Westen als een schok. Rationeel was die niet te verklaren. Maar conflicten ontstaan niet uit rationele overwegingen. Bijna altijd is er sprake van een onverwerkt verleden. De val van de Sovjet-Unie was voor Rusland een pijnlijk trauma. Een etterende wonde die ook in de jaren daarna ontstoken bleef, door de hoogmoed van de VS en Europa, de uitbreiding van de NAVO en de kleurenrevoluties in naburige landen. Om dat trauma te verwerken wil Poetin terugkeren naar de geboorte van het tsaristisch Rusland, mét Oekraïne erbij.

Rusland is lang niet het enige land met een onverwerkt trauma. Ook landen als Turkije, Egypte en China worstelen met hun verleden. Sinds 9/11 plooien steeds meer naties terug op zichzelf. De globalisering en democratisering van de wereld wordt teruggedraaid. Als die evolutie blijft duren, dan is een nieuwe oorlog onvermijdelijk.

Historicus en politiek analist Koert Debeuf gebruikt zijn jarenlange expertise in het geopolitieke veld en zijn persoonlijke ervaringen om aan te tonen dat oorlog niet wordt uitgevochten om economische, maar om psychologische redenen. Hij waarschuwt waar de volgende conflicten zich aandienen, en hoe we die met empathie en begrip alsnog kunnen proberen te vermijden.

238 pages, Kindle Edition

Published October 26, 2022

Reviews

[Marc Lamot · Rating 2 out of 5]

Rating 2.5 sterren. Toch een beetje teleurgesteld door dit boek. Ik ken Debeuf als een scherp waarnemer van de actualiteit, die dankzij zijn lang verblijf in Egypte geregeld een andere blik op het internationale reilen en zeilen aanbiedt dan onze meestal eurocentrisch gekleurde bril. In dit boek komt hij terug op zijn Tribalisatie-these, die hij eerder in een internationale publicatie voorstelde (zie Tribalization). Dat slaat op het terugplooien op zichzelf, de eigen groep, religie of het eigen land. Volgens Debeuf volgen in de geschiedenis al van oudsher golven van globalisering en de-globalisering/tribalisering elkaar op, en zitten we sinds Nine-eleven weer in een contractie. Voor hem spelen in de internationale betrekkingen dus in de eerste plaats psychologische factoren.
Uiteraard heeft hij gelijk. Vooral in het geval van Arabische landen, en het moslimterrorisme speelt ressentiment tegen het Westen een eersterangsrol. En daar mag je sinds 2014 ook Rusland aan toevoegen. Debeuf brengt dus absoluut zinnige dingen aan. Maar er is tegelijk wel wat aan te merken op zijn analyses. Zo vind ik de term tribalisering niet ideaal, zeker niet omdat de term ‘stam’ sinds de 20ste eeuw echt in onbruik is geraakt en een denigrerende bijklank heeft gekregen. Hij focust ook nogal erg op de gevolgen van Nine-eleven, en daardoor blijft hij onvermijdelijk erg eurocentrisch/Westers. Naar mijn inschatting spelen de effecten van migratiestromen veel meer in het huidige terugplooien op zichzelf, zoals blijkt uit de heroplevende vormen van fanatiek nationalisme. Bijkomende minpunten van dit boek zijn de soms slordige historische verwijzingen (Debeuf is nochtans historicus van vorming), de voortdurende herhalingen en het ontbreken van voetnoten of literatuurverwijzingen. Wat dat laatste betreft, moet me van het hart dat Debeuf’s analyse in veel opzichten wel heel erg lijkt op die van Pankaj Mishra (Age of Anger: A History of the Present). Dus zeker geen slecht boek, maar ik had toch meer verwacht.

[Willem-Laurens Cloet · Rating 4 out of 5]

Zeer interessant en duidelijk.

[Rudi · Rating 4 out of 5]

Of men het nu 5% , 67,34% , 31,4% , of 92,83 % eens is met de conclusie / visie van de schrijver kan men geheel zelf beslissen , het boek is vlot te lezen met ( een visie op ) historische feiten die wat doen nadenken of oorlog al dan niet te voorspellen of voorkomen is , en welk gevaar er ( al dan niet mentaal ) schuilt in het gepook en gestook op het internet door bots of al wie daar bij te winnen zou kunnen hebben , mag ieder voor zichzelf uitmaken , … liefst een toekomst met zo min mogelijk oorlog voor deze lezer , als men wat geduld heeft zullen er wel problemen komen om op te lossen … zonder dat men ze zelf creëert ,
Alles lijkt zijn voor en nadelen te hebben Bv globalisering maar er wordt bij vele thema’s teveel op het een of het ander gefocust terwijl ze toch samenhangen , geen - zonder + en omgekeerd ,
Een vlot leesbaar boek waarover er wel verschillende meningen zullen zijn , … als het lukt om oorlog te vermijden zou ik aanraden dat te doen , de meeste mensen die erin zitten lijken dezelfde mening te hebben ,