"Wie had er nou iets te zoeken bij deze doodse zwarte kusten, waar niets was dan zand en bitter zout!"
Eerste leesbeurt 2018: 4.5/5
Herlezen in juli 2025:
Paustovskij schetst in dit boek de voor een deel gefictionaliseerde geschiedenis van de ontginning, ontwikkeling en industrialisatie van de Turkmeense Baai van Kara-Bogaz, een bijna volledig afgesloten, verschrikkelijk zout en onherbergzaam deel van de Kaspische Zee. Hij baseerde zich hiervoor op brieven van pioniers, reisverslagen, rapporten van geologen, verhalen van de lokale bevolking en zijn eigen ervaringen in de regio en het resultaat is - door de combinatie van fictie, egodocumenten en wetenschap - volstrekt uniek. Vooral de omschrijvingen van de sfeer, de kleur, de drukte en de temperatuur van de omgeving zijn opmerkelijk; hier en daar komt de woestijn rond de baai zelfs - onbedoeld waarschijnlijk - over als de dystopische setting van een sci-fi roman. Interessant in dit opzicht is dat we in de achteraan toegevoegde hoofdstukken uit "De gouden roos" te weten komen dat de auteur in zijn jeugd enorm onder de indruk was van een telescopisch beeld van de opgedroogde rode woestijnen op Mars. Misschien net geen meesterwerk, maar toch een serieuze aanrader! 5/5!
"Ik droomde dat de melkweg bovenop de Kaspische Zee gevallen was."
"Sinds die tijd nam mijn vrees voor de woestijn (zonder dat ik deze nog ooit gezien had) een obsessioneel karakter aan."
"Zelfs uit kaarten van deze streken stijgt droogte op en krijg je een gevoel van dorst."
"De zon, de wind en sterke temperatuursveranderingen hebben de woestijn geschapen en zullen deze ook weer vernietigen. Dat lijdt geen enkele twijfel."
"Fosforieten zijn samengeperste kwaadwilligheid, een duistere vorm van prehistorische intelligentie, en dierlijke wreedheid. Om ons ertegen te beschermen, moeten we ze ontgassen."