"Wie had er nou iets te zoeken bij deze doodse zwarte kusten, waar niets was dan zand en bitter zout!"
Eerste leesbeurt 2018: 4.5/5
Herlezen in juli 2025: Paustovskij schetst in dit boek de voor een deel gefictionaliseerde geschiedenis van de ontginning, ontwikkeling en industrialisatie van de Turkmeense Baai van Kara-Bogaz, een bijna volledig afgesloten, verschrikkelijk zout en onherbergzaam deel van de Kaspische Zee. Hij baseerde zich hiervoor op brieven van pioniers, reisverslagen, rapporten van geologen, verhalen van de lokale bevolking en zijn eigen ervaringen in de regio en het resultaat is - door de combinatie van fictie, egodocumenten en wetenschap - volstrekt uniek. Vooral de omschrijvingen van de sfeer, de kleur, de drukte en de temperatuur van de omgeving zijn opmerkelijk; hier en daar komt de woestijn rond de baai zelfs - onbedoeld waarschijnlijk - over als de dystopische setting van een sci-fi roman. Interessant in dit opzicht is dat we in de achteraan toegevoegde hoofdstukken uit "De gouden roos" te weten komen dat de auteur in zijn jeugd enorm onder de indruk was van een telescopisch beeld van de opgedroogde rode woestijnen op Mars. Misschien net geen meesterwerk, maar toch een serieuze aanrader! 5/5!
"Ik droomde dat de melkweg bovenop de Kaspische Zee gevallen was."
"Sinds die tijd nam mijn vrees voor de woestijn (zonder dat ik deze nog ooit gezien had) een obsessioneel karakter aan."
"Zelfs uit kaarten van deze streken stijgt droogte op en krijg je een gevoel van dorst."
"De zon, de wind en sterke temperatuursveranderingen hebben de woestijn geschapen en zullen deze ook weer vernietigen. Dat lijdt geen enkele twijfel."
"Fosforieten zijn samengeperste kwaadwilligheid, een duistere vorm van prehistorische intelligentie, en dierlijke wreedheid. Om ons ertegen te beschermen, moeten we ze ontgassen."
Een bijzonder boek uit 1932, met als hoofdpersonage deze baai van Kara Boaz, ten oosten van de Kaspische Zee in Turkmenistan. Mensen spelen maar een bijrol. De geschiedenis van deze streek wordt verteld aan de hand van verschillende verhalen van ontdekkingsreizigers, militairen, gevangenen, geologen, fysici, ingenieurs en nomadische bevolking. Een ontzettend ruige, gruwelijke en fascinerende streek. Het boek weet ontzettend te boeien, ook al staat het vol natuurbeschrijvingen en beschrijvingen van natuurkundige processen. Paustovskij kan erg goed schrijven.
"Кара-Бугаз" особенно хорош тем, что нынче такого уже не напишут. Тридцатые годы, непрочитанные ящики с книгами, большевики и все подвластно человеку-и Паустовский не пишет по заказу, а верит в это абсолютно и безоговорочно. Люблю почитать Паустовского, короче,-очень светло, очень радостно, очень гуманистично.
Не трогайте природу, пока не научитесь ею пользоваться. Но человек никогда не научится пользоваться чем-либо, постоянно внося разрушительный вклад. Ему кажется, будто действуя из лучших побуждений, он поступает на благо, тогда как приносит вред. Проще ничего не предпринимать, живя в согласии с окружающим миром, нежели думать и его благополучии и совершать непоправимые ошибки. Разве можно смотреть на высыхающее Каспийское море? Уровень этого водоёма постоянно понижается, грозя скорым исчезновением. Причину этого видели в заливе Кара-Бугаз, куда вода поступала через малый перешеек, дабы испариться без остатка. Разумным казалось перекрыть залив вообще. О таком думали раньше. И это всё-таки совершили через двенадцать лет после смерти Константина Паустовского. О чём он предупреждал – всё осуществилось. Дамбу пришлось разрушить и смириться с нанесённым ущербом.
Sinds ik het boek Ingenieurs van de ziel van Frank Westerman heb gelezen, ben ik op zoek naar Paustovskies De baai van Karabogaz. Ik moest 19 jaar geduld hebben tot ik het vond op de Deventer boekenmarkt. Was het het wachten waard? Ja, dat was het. Het is een bijzonder boek. Het beschrijft het 'ontdekken' van deze vreemde baai in de Kaspische zee door de moderne wetenschappelijk gedreven mens. Natuurlijk woonden er allang mensen in de buurt, maar daar konden de modernen geen rekening mee houden. Maar zelfs voor deze groep is de kracht van de natuur ongekend.