คนดีศรีอยุธยา

by เสนีย์ เสาวพงศ์

"คนดีศรีอยุธยา" เป็นนวนิยายอิงประวัติศาสตร์เรื่องเยี่ยม จากสุภาพบุรุษนักประพันธ์ "เสนีย์ เสาวพงศ์" ที่จะทำให้คุณซาบซึ้งไปกับเรื่องราววีรกรรมของชาวบ้านกลุ่มหนึ่งที่กล้าหาญ และยอมเสียสละเพื่อชาติบ้านเมือง แม้พวกเขาเหล่านั้นจะเป็นเพียงคนธรรมดา แต่ “ต้นหญ้า” และ “ต้อยติ่ง” ก็มีบทบาทสำคัญในการกู้ชาติ แม้ชื่อของพวกเขาจะไม่ได้รับการจารึกไว้ในประวัติศาสตร์ เปรียบเสมือนพืชคลุมดินที่เกิดขึ้นแล้วตายไป โดยไม่มีผู้ใดเห็นคุณค่า แต่พวกเขาก็มีความรักชาติ และยอมพลีเลือดเนื้อเพื่อเอกราชของชาติไทย โดยไม่เรียกร้องผลตอบแทน

351 pages, Paperback

First published January 1, 1982

About the author

ศักดิชัย บำรุงพงศ์ นักเขียน นักหนังสือพิมพ์ เจ้าของนามปากกา เสนีย์ เสาวพงศ์ ได้รับการเชิดชูเกียรติเป็นศิลปินแห่งชาติ สาขาวรรณศิลป์ ประจำปี พ.ศ. 2533

เดิมชื่อ "บุญส่ง" เกิดที่จังหวัดสมุทรปราการ ศึกษาระดับมหาวิทยาลัยที่คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย แต่ต้องลาออกเมื่อบิดาเสียชีวิต หันไปทำงานหนังสือพิมพ์ และเรียนกฎหมายนอกเวลาที่มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ จบการศึกษาเมื่อ พ.ศ. 2484 และเปลี่ยนชื่อตัวเป็น "ศักดิชัย" ในสมัยจอมพล ป. พิบูลสงคราม ที่มีระเบียบบังคับให้ตั้งชื่อบุคคลให้แบ่งแยกเพศชัดเจน

ตั้งแต่เด็ก เขาหัดวาดรูปกับ เหม เวชกร และได้พบกับนักเขียนชื่อดังที่ไปพบปะกันที่บ้านครูเหม เช่น เสาว์ บุญเสนอ มนัส จรรยงค์ จึงเริ่มเขียนเรื่องสั้น ได้ตีพิมพ์ใน "ศรีกรุงวันอาทิตย์" "กรุงเทพวารศัพท์" ทำงานที่หนังสือพิมพ์ "ศรีกรุง" และ "สยามราษฎร์" แผนกข่าวต่างประเทศ แต่ได้ลาออกพร้อมกับกองบรรณาธิการทั้งหมดในปี พ.ศ. 2482 เมื่อบรรณาธิการคือ อบ ไชยวสุ ถูกบีบบังคับให้ลาออก

ศักดิชัย บำรุงพงศ์ เริ่มรับราชการแผนกพานิชนโยบายต่างประเทศ กระทรวงเศรษฐการ และสอบได้ทุนไปศึกษาต่อที่ประเทศเยอรมนี แต่เมื่อเดินทางไป กลับไม่ได้เข้าเยอรมนีเพราะเริ่มเกิดสงครามในยุโรปตะวันออกแล้ว จึงเดินทางกลับไทย ทำงานเป็นนักหนังสือพิมพ์ "สุวรรณภูมิ" ร่วมงานกับทองเติม เสมรสุต อิศรา อมันตกุล เริ่มเขียนเรื่องสั้นโดยใช้นามปากกา "สุจริต พรหมจรรยา" เริ่มมีชื่อเสียงจากเรื่องสั้นชื่อ "อาเคเชียปลายฤดูร้อน" ซึ่งใช้นามปากกา "เสนีย์ เสาวพงศ์" เป็นครั้งแรก ประสบความสำเร็จอย่างสูงจนได้รับการแปลเป็นภาษาจีน และใช้นามปากกานี้เป็นหลักในเวลาต่อมา

Reviews

[ดินสอ สีไม้ · Rating 4 out of 5]

นำเสนอมุมมองใหม่ในช่วงหลังจากเสียกรุงครั้งที่ 2
ผู้เขียนเล่าผ่านมุมมองชาวบ้านที่ไม่ได้เป็นวีรชนมีชื่อ
เล่าด้วยสำนวนเรียบง่ายไม่หวือหวา
แต่ดึงดูดให้เราอ่านได้เพลินมาก
จบเร็วกว่าที่ตั้งใจไปเยอะมาก

[Sura Siri · Rating 5 out of 5]

เสนีย์ เสาวพงศ์(นามปากกา) ศิลปินแห่งชาติ สาขาวรรณศิลป์ ประจำปี พ.ศ. 2533 เขียนนิยายเล่มนี้มาในช่วงที่ท่านเป็นเอกอัครราชทูตไทยประจำประเทศเมียนมาร์ ท่านอ่านหนังสือประวัติศาสาตร์ในช่วงอยุธยาสามสิบเล่มเพื่อนำมาเขียนนิยายเรื่องนี้ นิยายเล่มนี้ตีพิมพ์ครั้งแรกเมื่อปี พ.ศ. 2525

เนื้อเรื่องเป็นช่วงโกลาหลของกรุงศรีอยุธยาหลังจากที่ถูกพม่าตีแตกในการเสียกรุงครั้งที่สอง โดยในขณะนั้นทัพพม่ายังควบคุมกรุงศรีอยุธยาอยู่ ส่วนเจ้านายต่างๆก็หลบนี้ออกไปอยู่ชนบท และตั้งตัวเป็นหัวหน้ากลุ่มสร้างอิทธิพลกลุ่มย่อยๆ เพื่อคอยต่อสู้หน่วยลาดตระเวณของทัพพม่า เนื้อเรื่องสนุกน่าติดตาม มีทั้งการต่อสู้แบบไทยๆ การใข้จิตวิทยา การใข้ยุทธวิธีการรบ และเรื่องความสวยงามของความรัก

[Sahathust Num · Rating 5 out of 5]

เหมือนได้อ่านนิยายกำลังภายในจีนในบรรยากาศย้อนยุคสมัยกรุงศรีอยุธยา เดินเรื่องด้วยตัวละครเอกสามคน ศิษย์อาจารย์เดียวกัน ผมชอบการตีความและบทกลอนฉันท์โคลง ที่ขึ้นต้นบท เนื้อหาในเล่มสนุกมากเหลือเกิน ในเล่มผู้เขียนค่อยๆสอดแทรก ความรู้สึกของตัวละครทั้งสาม ความสามัคคีของเพื่อนร่วมชาติ การเสียสละ การอยู่รอดด้วยการทำสิ่งที่ตนไม่ประสงค์ รวมถึงตัวละครที่แสดงความมีน้ำใจต่อเพื่อนร่วมชาติด้วยกันในเวลาที่ตกทุกข์ได้ยาก ยิ่งอ่านยิ่งเห็นภาพของสังคมไทย ความรักสงบ ความสามัคคี ความร่วมใจร่วมแรง ความสนุกสนาน ความเคารพผู้หลักผู้ใหญ่ ตามวัยที่เหมาะสม ต้องเคารพนับถือผู้เขียน เสนีย์ เสาวพงศ์ ผู้เขียน ปีศาจ และความรักของวัลยา เล่มนี้ได้บรรยากาศที่แตกต่าง แต่ความลุ่มลึกของอารมณ์ตัวละครไม่ทิ้งกันเลยครับ

[Penpitcha Thaweepong · Rating 4 out of 5]

สำหรับเรา "คนดีศรีอยุธยา" เป็นนวนิยายอิงประวัติศาสตร์ที่เขียนอย่าง "ก้าวหน้า" ดังความตั้งใจของผู้ประพันธ์อย่างแท้จริง

เห็นด้วยกับที่ ไอดา อรุณวงศ์ กล่าวไว้ว่า นวนิยายเรื่อง "คนดีศรีอยุธยา" ไม่ได้เป็นเรื่องราวของการกู้ชาติ มันไม่ได้ยิ่งใหญ่ในรูปแบบนั้น และไม่จำเป็นต้องเป็นเรื่องราวแบบนั้นด้วย มันเป็นการ "กู้สถานการณ์" โดยกลุ่มชาวบ้านเท่านั้น ซึ่ง "สาร" และ "กลวิธีการประพันธ์" ที่ผู้ประพันธ์นำเสนอแก่ผู้อ่านนั้นชัดเจน ตรงไปตรงมา เรียบง่าย แต่ทรงพลังในตัวของมันเองอย่างมาก ยกตัวอย่างเช่นบทกวีนำเรื่องของแต่ละตอนที่นำมาจากบทกวีโบราณ วัลยา วิวัฒน์ศร กล่าวแทนใจเราเอาไว้ในประเด็นนี้แล้วว่าบทกวีหรือปุริมกถาเหล่านั้นได้ ...นำผู้อ่านเข้าสู่ตัวบททีละบทโดยมิได้เผยเนื้อเรื่องแต่อย่างใด ผู้อ่านจึงอยากอ่านตัวอักษรในแต่ละบทอยู่ เพื่อจะได้ตีความปุริมกถาซึ่งค้างอยู่ในใจขณะอ่านตัวบท และได้เข้าใจความหมายลุ่มลึกของปุริมกถาเมื่ออ่านจบแต่ละบท แม้จะเพิ่งมีโอกาสได้อ่านงานของผู้ประพันธ์จากเรื่องนี้เป็นเรื่องแรก แต่ก็เห็นด้วยอย่างมากว่า "นักประพันธ์ที่ถึงพร้อมด้วยวรรณศิลป์นั้นมิต่างจากนายท้ายเรือ เขาย่อมควบคุมทิศทางการอ่านของผู้อ่านได้เสมอ" (วัลยา วิวัฒน์ศร) คำกล่าวนี้เหมาะสมสำหรับ เสนีย์ เสาวพงศ์ นักประพันธ์ชั้นครูท่านนี้เป็นอย่างยิ่งแล้ว

[Muggle Mat · Rating 5 out of 5]

เล่าเรื้องผ่านตัวละครชาวบ้านๆที่เข้าถึงง่าย ลำดับเหตุการณ์ปวศ.แบบเข้าใจ ได้เห็นภาพวิถีชีวิตของชาวอยุธยาช่วงเสียกรุงครั้งที่2 ได้เห็นถึงการกลับกลอก เล่ห์กล การเอารัดเอาเปรียบสมัยนั้น

[Bannarot · Rating 5 out of 5]

4.5 - คนดีศรีอยุธยา ฉบับพิมพ์ครั้งที่ 8 มติชนนำมาทำให้พรีเมียมและน่าสะสมมากยิ่งขึ้น (ในเซตปกแข็งยังมี ปีศาจ และ ความรักของวัลยา)

ขอสารภาพว่าไม่เคยรู้หรือเคยได้ยินชื่อวรรณกรรมเรื่องนี้มาก่อน เช่นเดียวกับคนทั่วไปที่ไม่ใช่นักอ่านอาชีพ ที่คงคุ้นหูกับสองเล่มข้างบนมากกว่าหากพูดถึงเสนีย์ อีกทั้งพอได้ยินชื่อ "คนดีศรีอยุธยา" มันก็อดตั้งแง่ไปก่อนไม่ได้ว่ามันจะต้องเจอ narrative แบบเดิม ปลุกใจรักบ้านเมือง

...แต่พอได้อ่าน ก็พบว่าเสนีย์ยังมีอุดมการณ์ที่แข็งแกร่ง แม้งานนี้จะล่วงเลยจากปีศาจนับสามสิบปี แต่การพูดเรื่องคนเท่ากัน การเสนอความปุถุชนธรรมดา การตีความประวัติศาสตร์ในมุมมองของตนมันโคตรแหลมคม น่าสนใจ และดูเป็นไปได้ นวนิยายเรื่องนี้จึงไม่ใช่เพียงเรื่องเล่าอิงประวัติศาสตร์เท่านั้น แต่มันเหมือนมีลมหายใจของนักเขียนสามัญชนคนหนึ่งที่ยังไม่หยุดนิ่ง

ฉบับพิมพ์ซ้ำนี้ได้ ไอดา อรุณวงศ์ มาเขียนคำตาม ก็ยิ่งตอกย้ำอีกว่าคนดีศรีอยุธยา ช่างเป็นนิยายที่มี "ศรี" อย่าง "สามัญ" สุดๆ

[Parnwahd · Rating 5 out of 5]

หนังสือโปรดในดวงใจ เป็นหนังสือเล่มที่ชอบที่สุดของท่านนักเขียน ท่านมีมุมองวิสัยทัศน์ที่กว้างไกลมากๆ ในฐานะผู้หญิงคนนึง เราชอบ representation ของผู้หญิงในหนังสือท่านทุกๆเล่ม โดยเฉพาะเล่มนี้ และความรักของวัลยา เป็นหนังสือแนะนำสำหรับคนชอบแนวประวัติศาสตร์ไทย

[Pakawadee · Rating 4 out of 5]

สร้างเสริมชาตินิยม สวยที่ภาษา