Οι Ενδιάμεσοι

by Μαρία Α. Ιωάννου

Στέκονται γυμνοί μπροστά από παράθυρα,
γεννούν ψάρια, με το ένα πόδι στο νερό και
το άλλο στη λάσπη, δίπλα από τοστιέρες, λάμπες,
φωτοτυπικές μηχανές, κρατώντας στο ένα χέρι
κόκαλα και στο άλλο μισοφαγωμένα μπέργκερ,
ακροβατώντας από πάσσαλο σε πάσσαλο,
μεταξύ γης και ουρανού, μεταξύ ενός «και»
κι ενός «τζαι», μισοί πουκάμισο μισοί νυχτικό,
κωμικοτραγικοί, ονειρεύονται ψάθινα καπέλα
κι ευτυχισμένους γονείς, φαντάσματα που
ενώθηκαν στα μισά του δρόμου, άνθρωποι
εξαφανισμένοι που μόλις εμφανίστηκαν.

176 pages, Paperback

Published June 30, 2022

About the author

Η Μαρία Α. Ιωάννου είναι συγγραφέας. Γεννήθηκε στη Λεμεσό. Έχει εκδώσει τα βιβλία: Η γιγαντιαία πτώση μιας βλεφαρίδας (Εκδόσεις Γαβριηλίδης 2011 – Κρατικό Βραβείο Πρωτοεμφανιζόμενου Λογοτέχνη), Καζάνι (Εκδόσεις Νεφέλη 2015 – υποψήφιο για το Βραβείο Νέου Λογοτέχνη του ελληνικού περιοδικού Κλεψύδρα), Η μύγα κι η κανάτα (Εκδόσεις Πατάκη 2019 – εικονογράφηση: Φίλιππος Θεοδωρίδης), Οι Ενδιάμεσοι (Εκδόσεις Νεφέλη 2022 - βραχεία λίστα στα Βραβεία του ελληνικού περιοδικού Χάρτης / Κρατικό Βραβείο Διηγήματος-Νουβέλας), Η μαμά μου είναι αστροναύτης (Εκδόσεις Τελεία 2023 - εικονογράφηση: Βασίλης Κουτσογιάννης).

Σπούδασε αγγλική λογοτεχνία στο Reading και εκπόνησε μεταπτυχιακή εργασία και διδακτορική διατριβή πάνω στη λογοτεχνία του 20ού αιώνα και τη δημιουργική γραφή στα πανεπιστήμια King’s College London και University of Winchester. Μικροδιηγήματά της προτάθηκαν για συμπερίληψη στις σημαντικές διεθνείς ανθολογίες Best Small Fictions και Best of the Net και διακρίθηκαν σε διεθνείς διαγωνισμούς. Το 2013 ίδρυσε το διαθεματικό φεστιβάλ λογοτεχνίας Σαρδάμ.

www.maria-alpha-ioannou.com
ioannou.mari@gmail.com

Reviews

[Alexandros Zographakis · Rating 4 out of 5]

«“Μην την ακούς”, θα σου πει πάλι ο διαχειριστής με την οδοντογλυφίδα στο στόμα, “αυτή φοβάται και τη σκιά της”, η οδοντογλυφίδα να επιμένει, να συνεχίζει την ανασκαφή, “μην την ακούς, έχει να γαμηθεί από το ’74!”. Πόσο σκληρό αυτό που είπε, απάνθρωπο» (σ. 45).

Καταρχάς, αυτό το «[...] έχει να γαμηθεί από το ’74!». Παρατηρήστε ότι η συγκεκριμένη φράση δεν διαθέτει την ίδια φόρτιση αν τυγχάνει να μην είσαι Κύπριος και είσαι, για παράδειγμα, κάποιος που έχει μεγαλώσει στην Ελλάδα. Η βρισιά είναι εξάλλου, πάντα, και ένα αυθεντικό στοιχείο ταυτότητας. Αλλά, και αυτό είναι κρίσιμο «αλλά» για τους σκοπούς της συγγραφέως, η συγκεκριμένη χρονολογία, το «‘74», έτσι όπως φιγουράρει εύγλωττα εγκιβωτισμένη στη φράση δεν είναι αδιάφορη στον Έλληνα αναγνώστη· δεν φέρει όμως μόνο συνδηλώσεις για την έννοια της Μεταπολίτευσης αλλά κομίζει και τη θύμηση της τουρκικής εισβολής στην Κύπρο – έστω κι αν αυτό, για τον αναγνώστη που δεν διαβιοί στην Κύπρο, είναι κάπως πιο αχνό. Η βρισιά λοιπόν συνιστά μια από τις πύλες εισόδου προς τα ενδότερα αυτής της συλλογής «μικροδιηγημάτων». Σας καλώ όμως να παρατηρήσετε και τη “βουβή” φράση που ακολουθεί τη βρισιά: «Πόσο σκληρό αυτό που είπε, απάνθρωπο». Η Μαρία Α. Ιωάννου (Λεμεσός, 1982) κατασκευάζει εκφάνσεις της σημασίας του «ανθρώπινου» που, στο συγκεκριμένο παράδειγμα, οροθετείται εξ αντιδιαστολής πάνω σε αυτό το «απάνθρωπο». Το βιβλίο βρίθει όμως και αντικειμένων –«τοστιέρες, λάμπες, φωτοτυπικές μηχανές»– που αποκτούν λόγο· εκφράζουν σκέψεις και στέκουν ανάμεσα στο ανθρώπινο και το μη ανθρώπινο που μπορεί και να χωράει σε αυτό το Οι Ενδιάμεσοι του τίτλου. Και λέω «μπορεί» γιατί η συγγραφέας κάπου νομίζω παρασύρεται σε αυτούς τους ανθρωπομορφισμούς και χάνει λίγο την ισορροπία της καθώς αναπτύσσει αυτό το αξιόλογο εγχείρημα.

Ας ομολογήσω όμως ότι διάβασα το βιβλίο γιατί με σκανδάλισε το μότο του – ένα από τα δύο που προσφέρονται στον αναγνώστη. Παραθέτω: «όταν τα δύο μου χέρια ακουμπούν το ένα το άλλο, δεν αντιλαμβάνομαι δύο διαφορετικές αισθήσεις [...] αλλά μια μυστήρια σύνθεση μέσα στην οποία τα δύο αυτά χέρια, αλλάζοντας ρόλους, αγγίζουν και αγγίζονται», (Μωρίς Μερλώ-Ποντύ, Φαινομενολογία της Αντίληψης, 1945.) Η Ιωάννου δίνει τα στοιχεία της αγγλικής έκδοσης: μτφρ. Donald A. Landes, Routledge: 2012, χωρίς περαιτέρω στοιχεία. Υπάρχει και ελληνική μετάφραση (Νήσος: 2016) αλλά δυστυχώς δεν την έχω. Υποθέτω ότι το απόσπασμα που διαβάζουμε στο μότο είναι σε δική της μετάφραση, ίσως με τη βοήθεια της Λίνας Πρωτοπαπά, που αναφέρεται ως βοηθός μετάφρασης. Με σκανδάλισε όμως το μότο όχι μόνο γιατί έχω αδυναμία στον συγκεκριμένο Γάλλο φιλόσοφο αλλά και γιατί ήθελα να δω αν μπορώ να διακρίνω κάπου στο βιβλίο τις απολήξεις του.

— Διαβάστε την κριτική εδώ: https://www.istos.gr/literature/revie...

[Marianna Florou · Rating 5 out of 5]

Είναι ακριβώς αυτό που λέει ο τίτλος. "Άνθρωποι ενδιάμεσοι." Ένα πόδι στην Ανατολή, ένα στη Δύση.Βιώματα, λέξεις, προβληματισμοί, εισβολή, χέρια, πόδια, καρδιά και προχωράνε. Στην καθαρή ελληνική κάποτε, στην κυπριακή διάλεκτο άλλοτε και πάλι προχωράνε. Μέσα από αδικία, μέσα από παράδοση, μέσα από συναισθήματα. Κείμενα με μουσικότητα και θεατρινισμό, με ρυθμό. Για μένα είναι το καλύτερό της μέχρι τώρα.

[Effie Gavriel · Rating 4 out of 5]

Συνειρμική γραφή, εμπνευσμένη από αναμνήσεις μιας γενιάς ενδιάμεσης, με μηνύματα που απευθύνονται αποκλειστικά σε αυτή τη γενιά.

Είναι τόσο βαθιά προσωπικά τα συναισθήματα που προκαλούν τα ποιήματα κ τα μικροδιηγήματα που δύσκολα μπορούν να εκφραστούν σε κάποιον τρίτο. Γι'αυτό και το εγχείρημα της Μαρίας Ιωάννου είναι ιδιαίτερα τολμηρό και αξιοθαύμαστο. Ευχαριστούμε!

[Constantia Soteriou · Rating 5 out of 5]

Ένα εξαιρετικό βιβλίο με έξυπνη μοντέρνα γραφή.