Αξιώθηκε να γίνει σύζυγος, μητέρα, βασίλισσα. Η ζωή της μοιράστηκε απ’ τον πόλεμο ανάμεσα στην ευτυχία και την ατίμωση, στη χαρά και την ντροπή. Ίσως να μην υπήρχε πιο επιτυχημένο όνομα απ’ αυτό που της έδωσαν: Ανδρομάχη. Μόνο που έγινε ένα λάθος: Ανδρωμάχη θα ’ταν το πιο σωστό. Γιατί δεν ήταν ένας ο άνδρας εκείνος με τον οποίο έδωσε τις μάχες της αλλά πολλοί. Άνδρες που τη λάτρεψαν και άλλοι που την κηλίδωσαν, αφήνοντας ανεξίτηλα στο κορμί και στην ψυχή της τα σημάδια τους. Το χαμόγελο το βρήκε ξανά όταν πήγε να την κερδίσει η απελπισία.
Έσβησε ο ήλιος, πυκνώνει το σκοτάδι, πυκνώνουν και στο μυαλό οι εικόνες των προσώπων που σημάδεψαν τη ζωή μου. Άνδρες όλοι. Ο πατέρας, τα εφτά αδέρφια, ο Πρίαμος, ο Αχιλλέας, ο Οδυσσέας, ο Πηλέας… Αλλά και: Έκτορας, Αστυάνακτας, Νεοπτόλεμος, Πέργαμος, Μολοσσός, Πίελος, Έλενος, Κεστρίνος. Τους αγάπησα;… Άλλους απ’ αυτούς από ανάγκη, για άλλους η αγάπη ανάβλυζε αβίαστη από την καρδιά. Αυτοί είναι που βαδίζουν συνεχώς στη μνήμη μου, δικαιώνουν ή όχι τη ζωή μου, που τώρα εγώ την αρνούμαι. Απόσπασμα από το βιβλίο
"[...] ότι οι ψυχές παραμένουν απέθαντες, κυκλοφορούν άυλες υπάρξεις στον αιθέρα ανάμεσά μας. Εμείς ούτε μπορούμε να τις δούμε, ούτε να τις νιώσουμε, εκείνες όμως έχουν αυτό το χάρισμα, μας ψαύουν με τον τρόπο τους, μας μιλούν, συμβουλεύουν ή όχι."
Στο έργο παρουσιάζεται η ζωή της Ανδρομάχης μετά τον θάνατο του Έκτορα και την άλωση της Τροίας. Διαβάζουμε τις σκέψεις της, τα συναισθήματα της, αλλά και όσα έζησε και ζει. Κοινός παρονομαστής σε όσα έχει ζήσει οι άντρες - για αυτό και το λογοπαίγνιο στον τίτλο του βιβλίου -. Άλλους τους αγάπησε ηθελημένα ή αθέλητα, άλλους τους μίσησε, αλλά όλοι την στιγμάτισαν και καθόρισαν τη ζωή της με τον τρόπο τους.
Ενδιαφέρουσα η ιδέα του έργου σε ένα σύγχρονο κείμενο να διαβάζεις την οπτική ενός τραγικού αρχαίου προσώπου, γνωστού από τα μαθητικά μας χρόνια. Η γλώσσα του Ακρίβου λυρική, κατάλληλη με όσα διαδραματίζονται.
"[...] για κανέναν δεν υπήρξες, άνθρωπος δεν θα βρεθεί στο μέλλον να μνημονεύσει εσένα ή τη γενιά σου. Αυτή είναι η μοίρα των ανθρώπων, η λησμονιά° φώς μονάχα η ζωή και όλα τα άλλα έρεβος."
Πέντε αστέρια για το αριστουργηματικό διαμαντάκι του Κώστα Ακρίβου.
"Πλημμυρίζουν το μυαλό μου εικόνες παλιές. Πρόσωπα που έρχονται, φεύγουν, ξανάρχονται. Δεν είναι για το καλό μου. Τι νόημα έχει η θύμηση σωμάτων αγαπημένων αν δεν μπορείς να τα κλείσεις στην αγκαλιά σου, να γευτείς το φιλί τους, να νιώσεις την ανάσα τους; Τη μνήμη την έδωσαν οι θεοί για να τυραννιούνται οι πονεμένοι άνθρωποι, τη λησμονιά την τσιγκουνεύτηκαν. Ή μήπως το ανάποδο;"
ΑνδρΩμάχη, λοιπόν. Κόρη βασιλιά, γυναίκα βασιλιά, νύφη βασιλιά, μάνα βασιλιά, ερωμένη βασιλιά, δούλα βασιλιά... Γεμάτη όνειρα και πόθους μπήκε νύφη στην Τροία, γεμάτη απώλειες και σκοτάδι βγήκε σκλάβα από αυτήν. Σκλάβα του γιου εκείνου που σκότωσε τον άντρα της, σκλάβα εκείνου που σκότωσε τον μοναχογιό της. Η ζωή της Ανδρομάχης, της συζύγου του Έκτορα, ξεδιπλώνεται σε πρωτοπρόσωπη αφήγηση σε αυτό το συγκλονιστικό πραγματικά βιβλίο και φτάνει κατευθείαν στην καρδιά. Ευρισκόμενη στη δύση της ζωής της, σε ένα ασφαλές(;) περιβάλλον για πρώτη φορά έπειτα από δεκαετίες ολόκληρες, στέκεται πάνω στα τείχη της πόλης κι αναπολεί τη ζωή της. Καλές και κακές θύμησες χορεύουν στο μυαλό της, ζωγραφίζονται πίσω από τα κλειστά της βλέφαρα και αποτυπώνονται μέσα από τον σπαρακτικό λόγο της στις σελίδες, με ένα ύφος που δεν έχουμε συνηθίσει να διαβάζουμε στα λεγόμενα "επικά μυθιστορήματα". Γλαφυρότητα, λυρισμός, συναίσθημα και παραστατικότητα σχηματίζουν ένα γοητευτικό γαϊτανάκι, το οποίο σε παρασύρει στον ρυθμό του. Συμπάσχεις με την ηρωίδα, τη συμπονάς, θυμώνεις για λογαριασμό της με όσους την εκμεταλλεύτηκαν, ίσως-ίσως μπαίνεις στη θέση της (ειδικά αν είσαι γυναίκα, σκέφτεσαι πως θα μπορούσες, υπό άλλες συνθήκες και εποχές, να ήσουν κι εσύ Ανδρομάχη).
Έχουμε συνηθίσει να διαβάζουμε επικά μυθιστορήματα, περιπέτειες ηρώων και θεών, βιβλία γεμάτα δράση και ένταση και επιβλητικές μάχες. Έχουμε διαβάσει άπειρα βιβλία για τον Τρωικό πόλεμο - από τα... ορίτζιναλ ομηρικά έπη μέχρι το πιο απίθανο spin off του πολέμου ή βιβλία που βασίζονται στους ήρωές του. Ο ανίκητος Αχιλλέας, ο πολυμήχανος Οδυσσέας, ο φιλόδοξος Αγαμέμνονας, ο εξαπατημένος Μενέλαος, ο ηρωικός Έκτορας, ο δειλός Πάρις, ο τραγικός Πρίαμος... Άνδρες, άνδρες, άνδρες... Άνδρες που πολεμούν, που σφαγιάζονται, που κατακτούν, που νικούν και ηττώνται, που παίρνουν σκλάβες και σκοτώνουν εχθρούς, που νιώθουν υποχρεωμένοι να αποδεικνύουν ξανά και ξανά τα ανδραγαθήματα και την κερδισμένη φήμη τους. Συνήθως, τα βιβλία αυτά ξεχειλίζουν τόση τεστοστερόνη, που αναπόφευκτα η πλοκή εστιάζεται στους ανδρικούς χαρακτήρες - πρωταγωνιστές τους. Και οι γυναίκες; Η Ελένη και η Πηνελόπη είναι ίσως εκείνες που έρχονται πρώτες στο μυαλό μας κάθε φορά. Η πρώτη λόγω του γενικότερου ρόλου της στην Ιλιάδα και η δεύτερη λόγω της στωικής αναμονής της στην Οδύσσεια. Η άπιστη και η πιστή. Σε μια δεύτερη σκέψη, ίσως έρχεται στο μυαλό του γνώστη των ομηρικών επών και η Βρισηίδα, που προκάλεσε τον περιβόητο θυμό του Αχιλλέα. Και η Εκάβη, η μάνα που έχασε τόσους γιους κάτω από τα τύχη της Τροίας. Και φυσικά, η Ανδρομάχη... Η Ανδρομάχη, που είδε από τα τείχη της Τροίας τον άντρα της να σκοτώνεται και να σκυλεύεται το πτώμα του από τον Αχιλλέα, που είδε τον γιο του Αχιλλέα να πετάει το μονάκριβο βρέφος της από τα ίδια τείχη. Που οδηγήθηκε σκλάβα στην πατρίδα του δολοφόνου του γιου της και αναγκάστηκε να υποκύψει στις ορέξεις του και να γεννήσει τα παιδιά του. Να είναι δακτυλοδεικτούμενη στο παλάτι του και να υπομένει το μίσος, τον φθόνο και την απαξίωση. Να ζει ως σκλάβα, εκείνη η άλλοτε πριγκιποπούλα. Να ικετεύει για θάνατο και να της χαρίζεται ζωή. Πόσες Τρωαδίτισσες δεν είχαν τη μοίρα της Ανδρομάχης; Πόσες δεν έχασαν άνδρες και παιδιά, σφαγιάστηκαν ή βιάστηκαν, οδηγήθηκαν δεμένες στα καράβια των Αχαιών και δεν έγιναν δούλες ή ερωμένες τους; Έχοντας έναν ρόλο κατώτερο κι από των ζώων, θεωρούμενες ως ένα ακόμα αντικείμενο και τρόπαιο, χωρίς δικαίωμα λόγου, απόφασης και επιθυμίας; Και πόσες γυναίκες γενικά μέσα στην ιστορία δεν είχαν την ίδια μοίρα με τις Τρωαδίτισσες; Πόσες δεν υπέστησαν τα ίδια δεινά, πόσες δεν αντιμετωπίστηκαν με τον χειρότερο τρόπο, δεν έχασαν κάθε έννοια σεβασμού και αυτοεκτίμησης, δεν είδαν τον ψυχισμό τους να τσακίζεται και να τσαλαπατιέται από τον "αφέντη" τους;
Το βιβλίο αυτό εξιστορεί την ιστορία της Ανδρομάχης, αλλά στο πρόσωπό της βλέπει κανείς όλες τις γυναίκες της Τροίας. Και όλες τις γυναίκες κάθε πόλης που πολιορκήθηκε, κατακτήθηκε, καταστράφηκε και άφησε πίσω της μόνο ανθρώπινα κορμιά, θρήνο, πόνο και απώλεια. Κάθε γυναίκα θα μπορούσε δυνητικά να είναι μια Ανδρομάχη. Μια Ανδρ-ω-μάχη, καθώς η ζωή της δεν είναι τίποτα άλλο από μια συνεχόμενη μάχη με τους άνδρες. Μια ζωή που σημαδεύτηκε από άνδρες, αγαπημένους και μισητούς, φίλους και εχθρούς.
Ένα βιβλίο που πραγματικά αξίζει να διαβαστεί, είτε αγαπάτε την ιστορία του τρωικού πολέμου, είτε είστε οπαδός του φεμινιστικού κινήματος, είτε σας αρέσουν τα βιβλία με μυθολογικές γυναίκες ηρωίδες, είτε σας αρέσουν γενικά τα καλά βιβλία. Προσωπικά, είναι σπάνιες φορές που ένα βιβλίο σχετικά μικρό σε όγκο κατάφερε να κάνει τόσο μεγάλο θόρυβο μέσα μου. Είναι σπαρακτικό, είναι υπέροχο, είναι συγκλονιστικό. Είναι ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ με όλα τα γράμματα κεφαλαία!
Πρωτότυπη η τοποθέτηση της ιστορίας. Η Ανδρομάχη μετά την πτώση της Τροίας παλεύει με τους δάιμονες ώστε να σταθεί όρθια. Ομορφες εικόνες, αρκετές μυθλογικές πληροφορίες, αλλά έμειενα στα τέσσερα αστεράκια γιατί μου έλειπε αυτό το κάτι να με απογειώσει. Μπράβο όμως στον συγγραφέα!
Η ζωή της Ανδρομάχης μετά τη πτώση της Τροίας και τη συνεχή μάχη με όλους τους άνδρες εξού και το Ω στο όνομα της όνομα. Αχ Ανδρομάχη, γυναίκα του Έκτωρα και βασίλισσα της Τροίας τι σου επιφύλασσε η μοίρα και ο καιρός.
μία εξαιρετική νοβέλα, μένα σεξαιρετικός συνδυασμός μυθόπλασίας και μυθολογίας ίσως και ιστορίας που μας αφηγείται την ιστορία της ηρωίδας μετά την άλωση της Τροίας. συγκλονιστικά διαισθητικό στο χαρακτήρα και στα συναισθήματα μίας γυναίκας και της διαδρομής της
Είναι αλήθεια πώς έχει γεμίσει ο τόπος από retelling μυθολογικών ιστοριών, όμως το συγκεκριμένο βιβλίο είναι, κατά τη γνώμη μου, ένα μικρό διαμαντάκι. Εξαιρετική γραφή και ύφος, βαθιά συναισθηματικό και συγκινητικό. Θεωρώ μεγάλο επίτευγμα ενός άντρα συγγραφέα να καταφέρει να μπει τόσο άψογα στην ψυχοσύνθεση μιας γυναίκας. Την αγάπησα πολύ την Ανδρ-ω-μάχη!