Rozkład. O niedemokracji w Ameryce

by Piotr Tarczyński

CO GROZI AMERYCE


Dlaczego w Stanach Zjednoczonych wybory często wygrywają ci, którzy mają mniejsze poparcie? Tak jak Donald Trump, który został prezydentem, choć zdobył o 3 miliony głosów mniej niż Hillary Clinton. Jak to możliwe, że głosy z Kalifornii i Teksasu mają mniejszą wagę niż głosy z Wyoming i Alaski? Na czym polega amerykańska wersja liberum veto, czyli filibuster?

Piotr Tarczyński, amerykanista, współautor zyskującego coraz większą popularność „Podkastu amerykańskiego”, w przystępny i błyskotliwy sposób wyjaśnia, dlaczego „najwspanialsza demokracja świata” coraz częściej okazuje się jedynie fasadą. I dlaczego radykalizująca się partia konserwatywna oddala Amerykę od demokracji i kieruje ją w stronę bratobójczej wojny. Atak na Kapitol i zanegowanie legalnych wyników wyborów mogą okazać się dopiero początkiem.

Stany Zjednoczone wielokrotnie wymyślały się na nowo. O tym też jest ta książka. Może czas na nowe otwarcie?

WSZYSTKO, CO MUSICIE WIEDZIEĆ O POLITYCE USA, ŻEBY JĄ ZROZUMIEĆ.

Genres: Nonfiction, The United States Of America, Audiobook, Polish Literature, Politics, History, Reportage

384 pages, Paperback

First published March 20, 2023

About the author

Piotr Michał Tarczyński (ur. 8 czerwca 1983 w Krakowie) – polski pisarz, tłumacz z języka angielskiego, amerykanista, politolog.

Reviews

[Marta Demianiuk · Rating 5 out of 5]

Świetna książka, ale czytanie jej… wkurza, oj wkurza. To niesamowite, że wciąż w głowach ludzi jest ten mityczny American Dream, a tak naprawdę to państwo to jedno wielkie gruzowisko pod względem polityki.

[Kasia, co z tymi książkami? · Rating 4 out of 5]

4.5
Tl;dr: niech wszystkie siły na niebie i ziemi, chronią nas przed tym, by to USA broniło demokracji, wolności i stanowiło ich wzór dla innych krajów.

Świetna robota. Nie daję 5 tylko dlatego, że nie dowiedziałam się aż tylu nowych rzeczy, jak się spodziewałam. Marzy mi się teraz, żeby autor napisał coś podobnego, ale „dla zaawansowanych” w polityce USA. Jednocześnie nie wydaje mi się, żeby była to książka dla całkowicie początkujących. Pewnie da radę, ale jednak dobrze się orientować w podstawach, gdy się zaczyna ją czytać. Pójdzie zdecydowanie sprawniej, nie trzeba będzie tyle guglować.

Pogłębiona analiza stanu amerykańskiej demokracji (spoiler: jest źle) i powodów z czego to wynika (spoiler: głownie z tego, że politycy siedzą z głowami we własnych tyłkach). Jest napisana w taki sposób, jak tę odpowiedzi w subreddicie „wyjaśnij mi to, jakbym miał 5 lat”, co jest dużym plusem, bo niektóre zagadnienia naprawdę są skomplikowane.

Jeśli zastanawiacie się, co do diabła jest nie tak ze Stanami, to ta książka Wam odpowie i gwarantuję: nie będziecie mogli uwierzyć, że ten kraj, kraj, w którym można zablokować prawie wszystkie nowe ustawy, dzięki zasadzie sprzed 200 lat, bez poddawania żadnych konstruktywnych argumentów, jest uznawany za światową potegę i mekkę demokracji. Jeśli ten kraj ma nas prowadzić, to jesteśmy zgubieni.

/ jest na Empik Go
/ topka 2024

[goldencritic · Rating 5 out of 5]

Mocne 4,5

[Malgorzata (szczodrość ryb) · Rating 5 out of 5]

4.5

[Książkowa Wrona · Rating 5 out of 5]

To jest non-fiction w najlepszej odsłonie. Rzetelne, pełne źródeł i odnośników, przygotowane perfekcyjnie. Tłumaczy wszystkie zawiłości polityki USA w sposób, który jest do ogarnięcia przez osobę jedynie pobieżnie interesującą się tematem.
Na pewno nie na start ze Stanami Zjednoczonymi - tutaj lepszym pomysłem byłaby książka Kohuta "Ameryka. Dom podzielony", ale jeśli ktoś już plus minus cokolwiek wie, to książka Tarczyńskiego świetnie rozbudowuje, porządkuje, nadaje kontekst i wyjaśnia.
Uważam, że dla zainteresowanych tematyką Stanów Zjednoczonych od strony polityczno-medialno-społecznej - pozycja absolutnie obowiązkowa!

[Romulus · Rating 5 out of 5]

Autor imponuje przygotowaniem (przypisy pod każdym rozdziałem robią wrażenie) i świetnym stylem. Ponieważ książkę czyta się bardzo szybko. A nie jest to optymistyczna lektura. Rządy religijnej prawicy w USA są przykładem na to, jak ludzi pozbawia się wolności a demokrację zamienia się w wydmuszkę. I mimo że u nas jest tak samo (jak wszędzie, gdzie rządzi religijna prawica) to jednak USA mimo swojej skomplikowanej historii też są toczone przez być może śmiertelną chorobę. Instytucje mają tam silniejsze niż my w Polsce, więc upadek trwa dłużej.

Mnóstwo ciekawych faktów potwierdzających tezę, że Amerykanie mitologizują i zakłamują swoją historię nie gorzej niż Polacy swoją. Co mimo wszystko skłania do dodatkowej szydery z religijnej prawicy powołującej się tam na Ojców Założycieli, których myśli i idei w ogóle nie znali albo celowo je zakłamują. Znowu: jak to religijna prawica. Kłamstwo i brak zasad moralnych to ich DNA.

Nie żeby Demokraci byli święci, ale nie mam zamiaru bawić się w symetrystę, gdyż z tej postawy też drę łacha bezlitośnie.

Piotr Tarczyński świetnie pisze, ze swadą, merytorycznie do bólu i bez zacietrzewienia. Warto przeczytać. I słuchać Podkastu amerykańskiego, którego jest współautorem.

[Monika · Rating 5 out of 5]

Ta książka stała się nie tylko lekturą, nie tylko poszerzaniem wiedzy o USA, ona sprowokowała mnie i zainspirowała do czytania o Ameryce inaczej.
Ale „Rozklad” to nie tylko zapalnik do poznawania historii i polityki USA, to przede wszystkim przykład tego jak non fiction może być dobrze i rzetelnie zrobione. Tu nie mamy półśrodków i niedomówień, ogrom źródeł, odnośników, wyjaśnień, taką literaturę faktu czyta się z ogromną przyjemnością

[Kornel Koralewski · Rating 5 out of 5]

Nie od dziś wiem, że USA to piekło na ziemi, ale książka Tarczyńskiego tylko mnie w tym przekonaniu umocniła. Przerażający, ale bardzo dobrze napisany i poprowadzony wstęp do amerykańskiej polityki oraz systemu demokracji, który nie działa zgodnie z jej ideałami.

„Abraham Lincoln powiedział, że jeśli coś może zniszczyć Amerykę, to nie połączone armie Europy, Azji i Afryki pod wodzą jakiegoś Napoleona, ale niebezpieczeństwo, które narodzi się z niej samej”.

[nołnejm · Rating 4 out of 5]

Niezwykle ciekawa książka o dysfunkcyjnym amerykańskim systemie politycznym. Początkowo zastanawiałem się, czy osoby znające Podkast Amerykański znajdą w tej książce coś nowego. Okazało się, że tak. Oprócz znanych już słuchaczom tez (zebranych w jednym miejscu i uporządkowanych) dochodzi ich pogłębienie, ale także nowe perspektywy i źródła. Później zaś zacząłem się zastanawiać, czy osoby nie znające Podkastu Amerykańskiego będą w stanie zrozumieć cały wywód, szczególnie, że ten jest miejscami "gęsty". No i tu również wydaje mi się, że tak, bowiem autor pisze bardzo dobrze i stara się każdorazowo wyjaśniać meandry amerykańskiej polityki oraz tłumaczyć co mniej zrozumiałe pojęcia. Książkę więc mogę polecić wszystkim, a szczególnie tym, którzy chcą zrozumieć, co teraz dzieje się w USA i jakie są tego przyczyny, a także tym, którzy w swoim życiu nasłuchali się o doskonałym amerykańskim systemie politycznym. Jedyne minusy to lekki chaos pod kątem treści (początkowe rozdziały mogą sprawiać wrażenie, że książka może być o czymś innym niż rzeczywiście jest) oraz brak wytłumaczenia takiego a nie innego układu tejże treści.

[Filip · Rating 4 out of 5]

Ugh. A very good (and depressing) primer on American politics for readers from abroad (and, if the data cited here is correct, for plenty of Americans). Finally I understood what the fillibuster is! And gerrymandering! Now, generally I prefer my non-fiction to be at least trying to pretend that it's objective and unbiased and here the author wasn't hiding that his sympathies lie entirely on one side. True, he criticized the Democratic Party (and especially the last two Democratic presidents) quite a lot, but majority of the book was listing the various dirty tricks Republicans use to disenfranchise voters, swing elections their side and so on. While I generally agree with his assessment and the examples of Republican hypocrisy he lists were just painful to read, I'd prefer some more objectivity. I'm sure it would annoy me much more, however, if I were leaning more in the Republican/Trump direction. Where the book shines, however, is at describing how the US history led to the situation that the country is facing now.

[Mal · Rating 3 out of 5]

Ciekawa książka, choć rzeczywiście poglądy autora wyzierają z niemal każdego zdania. Przedstawione jednak tak (z odpowiednimi źródłami), że ciężko się nie zgodzić.

Całość to - moim zdaniem - nic szczególnie odkrywczego, jeżeli ktoś już choć trochę orientuje się w obecnej sytuacji w Stanach Zjednoczonych, ale to nie szkodzi; Rozkład to dobre kompendium podstawowej wiedzy o amerykańskiej "demokracji" i o tym, co w tym systemie kuleje. Autor przystępnie tłumaczy pojęcia, które przewijają się praktycznie we wszystkich newsach o wyborach w Stanach, ale które niekoniecznie są zrozumiałe dla osób spoza tego kraju (zresztą, jak się okazuje, dla samych Amerykanów również) - system elektorski, filibuster, gerrymandering... Poza tym jest to też całkiem w porządku przegląd losów amerykańskiej demokracji od początków jej powstania aż do dnia dzisiejszego.

[Michał Jabłoński · Rating 5 out of 5]

Fascynująca książka. Napisana tak, że trudno się od niej oderwać. Pokazuje czarno na białym, jak bardzo zdegenerowany i archaiczny jest system polityczny i demokracja w USA. Że od samego zarania zbudowany był na kłamstwie, rasizmie i zgniłych kompromisach, a od tamtego czasu jest tylko... gorzej. Życie polityczne opiera się przestarzałych i absurdalnych zasadach, a Partia Republikańska robi wszystko, żeby rozsadzić kraj od środka. Obecnie Ameryka jest na zakręcie, a jeśli upadnie, cały zachodni świat, może upaść razem z nią.

[Dorota · Rating 5 out of 5]

4,5. Widać niesamowitą pracę autora włożoną w jak najdokładniejsze przedstawienie problemów Stanów Zjednoczonych w jak najbardziej przystępny sposób. Jako fanka Podkastu amerykańskiego odkryłam kilka nowych rzeczy dla siebie, ale bardzo podobał mi się język tej opowieści po meandrach systemu politycznego USA, jak i klarowność argumentów i rozwiązań omawianych przez autora.

[MM1990 · Rating 2 out of 5]

Partia Republikańska odpowiada za całe zło świata, a za jej plecami wszędzie kryje się "skrajna prawica". Takie wnioski można wysnuć po lekturze tej książki, której autor nie kryje się w ogóle ze swoimi progresywnymi sympatiami. Debatę publiczną w Ameryce radykalizuje więc prawica broniąca tradycyjnych wartości, ale już nie lewica ze swoją polityczną poprawnością i coraz bardziej absurdalnymi postulatami w postaci "neutralnych płciowo toalet". Zamęt w USA sieją "prawicowe bojówki", natomiast problemem nie jest już plądrowanie sklepów przez sympatyków Partii Demokratycznej po śmierci George'a Floyda...

Szkoda, że Piotr Tarczyński tak mocno zideologizował swoją opowieść, bo ogółem jest w wielu momentach bardzo wartościowa książka o wadach amerykańskiego systemu politycznego. Zwłaszcza na końcu zamienia się jednak w nieobiektywny i mało wyszukaną agitkę przeciwko Republikanom.

[Nat · Rating 5 out of 5]

4.75
Książka, która pozwala w pełni zrozumieć mechanizmy rządzące USA, ale także gdzie Ameryka zmierza, skąd się wywodzi i jak to wszystko kształtuje obecną sytuację, która jawi sie w dużo ciemniejszych barwach niż się wydaje. Oprócz tego język jest zrozumiały, a styl pisania przyjemny do podążania.

[Agata Waliczek · Rating 4 out of 5]

Moim zdaniem trochę za dużo osobistych wycieczek, ale mocne i trafiające w moje lewackie serduszko tam gdzie trzeba.

[Karolina Rogaska · Rating 5 out of 5]

Bardzo dobrze napisana dzięki czemu mimo tego, że poruszane tematy bywają skomplikowane to czyta się ją lekko i łatwo pojąć zawiłości amerykańskiego systemu politycznego i wyborczego. Autor doskonale obnaża absurdy tego systemu, pokazuje jak kreuje się nierówności i jak daleko od demokracji są dzisiejsze Stany Zjednoczone. Jeśli ktoś chce zrozumieć dlaczego USA w obecnym kształcie może się wkrótce zawalić, jak doszło do radykalizacji Republikanów oraz czemu mają oni przewagę nad Demokratami (nawet jeśli większość wyborców popiera tych drugich), to zdecydowanie warto sięgnąć po tę pozycję.
I chociaż USA to zupełnie inna para kaloszy niż Polska, to jednak procesy związane z polaryzacja społeczeństwa przebiegają podobnie. Lektura pomaga więc zrozumieć nie tylko co dzieje się tam, ale i co wydarza się na naszym podwórku.

[Agata · Rating 5 out of 5]

Jedna z najwspanialszych książek jakie przeczytałam (lepszym byłoby tutaj użycie sformułowania „połknęłam”). Wybitnie napisana, ukazująca głębokie podziały kraju, który uważany jest za kolebkę demokracji oraz absurd polaryzacji politycznej. Chapeau bas dla Piotra Tarczyńskiego i ogromu rzetelnej wiedzy, którą jest w stanie przekazać w tym świetnie napisanym tekście!

[Kamil · Rating 4 out of 5]

Bardzo przyjemnie napisana książka o niezbyt przyjemnej treści. Wyłania się z niej obraz kraju, który samo siebie uważa za wzór, a tymczasem jego archaiczny i dysfunkcjonalny system rządów prowadzi go ku tytułowemu rozkładowi. Te dysfunkcje autor jedną po drugiej opisuje w bardzo przystępny sposób. Z mojej perspektywy bardzo ciekawe było myślenie o tym, jak pod wieloma względami podobnie, a pod innymi zupełnie inaczej, urządzony jest system rządów w Unii Europejskiej.

[Łukasz · Rating 5 out of 5]

Mega obszerna, ale intrygująco wyjaśniona opowieść o funkcjonowaniu całego systemu politycznego USA. Mnóstwo faktów, których nie znałem, pokazana geneza wielu instytucji i źródło konfliktów między ludźmi w dzisiejszej Ameryce. Bardzo pouczająca także w kontekście polskiej sytuacji.

[Zuzka · Rating 5 out of 5]

4.5

[Gosia · Rating 5 out of 5]

topka, must read w tej tematyce

[fiona japko · Rating 5 out of 5]

tak się powinno pisać nonfiction

[Krzysztof Czosnowski · Rating 5 out of 5]

Bardzo dobrze napisana książka.

[Zukashami · Rating 5 out of 5]

przerażające

[Magdalena Skowronek-Farantou · Rating 5 out of 5]

Przerażająca jak chęć władzy absolutnej wypatrzyła umysły ludzi. Książka daje dużo do myślenia i obala panujący mit na temat wielkiej Ameryki stojącej na straży demokracji

[Karolina Kat · Rating 4 out of 5]

3.5

Ważny temat i przybliżony szczegółowo lecz chaotycznie.

[kat · Rating 5 out of 5]

świetna, po autorze nie spodziewałam się niczego innego

[Wiktoria Szweda · Rating 5 out of 5]

Bardzo przystępnie omówiony system instytucjonalny USA, z anegdotkami i analizą jego obecnego stanu (czyli tego, jak patologiczny się stał). No i ciekawe wskazanie na problemy, które w związku z tym powstają i promieniują na całe społeczeństwo. Generalnie very nice 👍🏻

[Karolina Karaszewska · Rating 5 out of 5]

Absolutna groteska i absurd. Tak samo jak w przypadku najnowszej książki Tarczyńskiego, ta też jest bardzo warta przeczytania. Część wątków się powtarza, ale trochę z innej strony, ta książka dużo podstaw nt funkcjonowania procesu politycznego w USA, ale też wchodzi głębiej i obnaża rażące patologie ustrojowe. Napewno pozwala lepiej zrozumieć czemu w Stanach ciągle dzieje się to co się dzieje.