Two lovers, who see dancing as a metaphor for life, but have two different senses of Will they be able to find happiness together? And what would the world be like if we could understand our inner rhythm and bring it into harmony with the rhythms of those around us? Is this possible or an illusion? The world a dance explores these questions with style and imagination through the perspectives of different narrators of the lovers’ story, in nineteen diverse tales. Van Schendel’s artistry results in a unique novel that is serious and moving, as well as humorous and playful. This is the first translation of this Dutch modern classic in English.
Is een pareltje in Nederlandse literatuur. Opvallend luchtig voor Van Schendel, heel anders dan zijn Hollandse romans. Knappe technische vondst: de uitgesponnen verwevenheid, de ingenieuze compositie, de kleine details. Niet alle figuren komen helemaal tot hun recht; wellicht omdat er iets teveel figuren zijn; vooral de melancholicus op het einde is overbodig
Echt een prachtige roman. Ik kon heerlijk wegzwijmelen bij het (oudere) Nederlands, hoe mooi zou het zijn als we nog op deze manier Nederlands met elkaar zouden spreken?
Mooi hoe dans en ritme zowel daadwerkelijk en als metafoor de rode draad zijn door deze roman. Over hoe het verlangen, zelfs al 'heb' je je ultieme object van verlangen, nooit stopt. Hoe je kunt leven (en lijden) voor iets dat altijd buiten bereik zal blijven, en dat dat uiteindelijk ook een onuitputbare bron van schoonheid en potentie is. Over hoe moeilijk (maar mooi) het is om jouw ritme te vereenzelvigen met het ritme van een ander, en het ritme van de wereld.
Geen vijf sterren, omdat ik het altijd (en nu ook) wat vermoeiend vind om zoveel vertelstemmen te moeten onderscheiden (dan moet ik constant bijhouden wie-wie-ook-al-weer-is), en de twee hoofdpersonen krijgen vanuit al die negentien vertelstemmen ook nog eens net een andere naam (voornaam, achternaam, artiestennaam, mevrouw, de dochter van, de ballerina, etc.). Dat maakte het voor mij af en toe wat verwarrend en afleidend van het daadwerkelijke verhaal.
Het boek staat vol met mooie quotes, maar een van de pareltjes - die de dans als metafoor en de dans als oefening samenbrengt - vind ik:
"Ik weet niet hoe u de wereld aanziet, mijnheer Jonas, maar u zal wel toegeven dat het een voordeel is als men dansen kan. Op ritmen het leven doorgaan, dat is de kunst. Nietwaar, waken bij dag, slapen bij nacht, eten, drinken, werken, rusten met een maat, genoegen en verdriet, het heeft alles een ritme. En als men dansen kan, verstaat men de kunst die dingen mooi te doen, dat is de kunst van het leven" (p. 10).
Zoals fijne continentale filosofen ook aanraden (Foucault, Nietzsche): zie uw leven als een kunstwerk, door de ethiek met de esthetiek te verbinden. Dank Romy voor deze aanrader <3
Ondanks de titel een tragisch boek. De wereld is bepaald geen feest en al helemaal geen dansfeest, al wordt er heel wat afgedanst. De dans is veeleer een roeping die naar de ondergang leidt. Twee bijzondere mensen, bestemd door een leven in de danskunst, voorzien van welgestelde ouders die tot veel bereid zijn, door misverstand en te hoge verwachtingen elkaar mislopend en uiteindelijk elkaar te vinden in gezamenlijk in armoede hun einde tegemoet te treden. Langzaam ontvouwt de geschiedenis zich in de vertellingen van omstanders, nooit krijgen we de hoofdpersonen zelf te zien. De levensgeschiedenissen van die omstanders krijgen we ook mee, meer noch de waaier aan opvattingen die zij koesteren en waarin burgerlijkheid en menselijkheid om de voorrang strijden. De tragedie moet zijn loop hebben ondanks de goede bedoelingen van bijna iedereen. De zwakte van het boek is daarmee voor mij ook gegeven: het blijft in hoge mate gissen wat Marion en Daniel nu werkelijk bezielt en waarom zij elkaar op de cruciale momenten de rug toekeren. De grenzeloosheid en het absolute van hun wereld ontkenning, elk op eigen wijze, vereist meer uitwerking dan gegeven kan worden in de observaties van de omstanders. Zij blijven als bezielde hoofdpersonen bij de sprekende karakters achter, bieden als het ware slechts het decor voor de gevoelens van de vertellers. Ook de betovering van de Pavane die dit alles in gang zet wordt mijns inziens niet helemaal geloofwaardig, hoewel de passie voor dansen die alle personen min of meer in de greep krijgt wel heel overtuigend is en daarmee de ondergrond creëert voor aanbidding en verzengende liefde voor degene die in de danskunst zo excelleert. De beschrijvingen van het leven van de rijke bourgeoisie in het begin van de vorige eeuw zijn vermakelijk, mooi getroffen vaak en in de overdrijving en de pedanterie ook een duidelijke maatschappijkritiek. De socialist in van Schendel verloochent zich niet, het zijn de gewone mensen die de meest oprechte hulpvaardigheid en menselijkheid ten toon spreiden.
Een man en een vrouw, beide dansers, die elkaar emotioneel niet weten te vinden, omdat hun levens uit de pas lopen. De dans is het liefdesspel tussen man en vrouw, en de bijbehorende muziek de metafoor voor de invulling van een mensenleven. Het thema wordt in het laatste hoofdstuk uitgelegd, waarin staat: "Geen mens was het die ons gescheiden had, maar een raadsel, dat zich voordeed in de beweging van een dans." Dus het is het lot, niet een menselijke beslissing, die de twee uit elkaar houdt. En de buitenstaander, de wisselende verteller achter ieder hoofdstuk, die het allemaal aanziet, al of niet met meewaring.
Compositorisch goed geschreven, veel mooie volzinnen, strakke verhaallijn, maar thematisch overtuigt het niet.
Met plezier gelezen maar ik vind het wel gedateerd. Mooi is de vertelstijl waarin het verhaal chronologisch, maar door 19 verschillende personen wordt verteld, die een grote of kleine rol spelen in het leven van de hoofdpersonen. Voor een roman van 185 blz. krijg je te maken met heel veel personages en dat is soms best verwarrend. De taal is prachtig, het verhaal een tikje dun. Door de afstand ten opzichte van de hoofdpersonen lieten deze mij eigenlijk onverschillig!