کتاب ایران آینده به سوی الگویی مردم شناختی برای ابرقدرتی ایران از جهاتی چند برای ما قابل توجه است.
1- دکتر ابراهیم فیاض، دکترای فرهنگ و ارتباطات دانشگاه امام صادق علیه السلام آن را نگاشته است. باشگاه شش نفره ای که یکی از جالب ترین و جنجالی ترین دوره های آموزش عالی ایران بوده است.
2- این اولین کتاب ایشان است. اهمیت این موضوع وقتی بیشتر مشخص می شود که ایشان به داشتن افکار پراکنده متهم می شود. آنچه نیز تا کنون از ایشان دیده شده بود مقالات پراکنده و سخنرانی های متنوع بود.
3- استاد برجسته مردم شناسی دانشگاه تهران، با سابقه تحصیلات عالی حوزوی، به مانند یادداشتها و سخنرانی های میان رشته ای اش، کتابی میان رشته ای منتشر کرده با محوریت مردم شناسی.
4- شباهتهای کتاب با مقالات اینجا تمام نمی شود. این کتاب از 17 بخش (15 فصل، یک مقدمه و یک نتیجه گیری یک بندی) تشکیل شده که طولانی ترین بخش هشت نه صفحه دارد. مختصر نویسی در عین جامعیت و حفظ روند استدلال از ویژگی های نثر دکتر فیاض است.
5- دکتر فیاض با نقد جامعه شناسی و استقبال از مردم شناسی در مقدمه کتاب و تبیین مفاهیم آینده نگری و ابرقدرتی به ارائه الگوهای ابرقدرتی ایران می پردازد.
6- این کتاب بسیار بیشتر از ظاهرش فرضیه های متنوع در زمینه های مختلف را شامل می شود. فرضیه هایی که پذیرش آنها آسان نیست.
7- البته دکتر فیاض در برخی موارد، منابع دیگری را برای پذیرش ادعاهای خویش مثال آورده است. به همین دلیل است که این کتاب هیچ فهرست منابع و مآخذی ندارد و تنها چند مورد منابع پاورقی برای مطالعه بیشتر معرفی شده اند.
کتابشناسی:
کتاب ایران آینده به سوی الگویی مردم شناختی برای ابرقدرتی ایران، دکتر محمد ابراهیم فیاض، تهران، پژوهشگاه فرهنگ و هنر و ارتباطات، 1387
من ۵ستاره بهش میدم، هرچند که رای من آنچنان وزنهای نیست :) اما چون فیاض در این کتابش از بومی گرایی و بومی کردن هر چیزی سخن میگوید برای من جذاب است. توجه ای که فیاض در نوشتهاش به ساختارها و فرایندها دارد و به ریشهی اتفاقات و رخدادها توجه میکند هم بسیار قابل توجه است و این کتاب را خواندنیتر میکند. اگر راهکار هر چیزی را در ایران میجویید این کتاب برای شما مفید و موثر است. حیف که چاپ نمیشه، حیف.
مطالب این کتاب به شدت چکیدهنگاریشده است. پر است از گزاره هایی که نیاز به توضیح، گاهی نیاز به اثبات یا حداقل نیاز به ارجاع دارد. بعضی از پیشنهادهای یکخطی کتاب چیزی است شبیههای مطالب فرمایشی بخشنامههای دولتی. با همهٔ این وجود و با توجه به کمحجمی مطالب کتاب، خواندش را توصیه میکنم.
چند نکته درباره کتاب ایران آینده به سوی الگویی مردم شناختی برای ابرقدرتی ایران – اثر دکتر ابراهیم فیاض
1/مولف بر ارتباط تاریخ با زدودن ناخوداگاهی اجتماعی تاکید دارد.
2/ معتقد است بازخوانی تمدنی جغرافیای تاریخی ایران با نگاه بازتولید تمدنی ضرورت دارد.
3/ معتقد است نخبگان باید مانع عادت مردم به زندگی روزمره شوند و راه آن را افزایش ارتباط این دو قشر و کم کردن فاصله عوام و خواص می داند.
4/ راه وقوف به ناخوداگاهی تاریخی اجتماعی را شناخت سه مولفه: اسلامیت، ایرانیت و تمدن غربی می داند.
5/ یکی از محاسن این کتاب و راه حل های تمدنی در آن، حضور مولف در جلسات شورای فرهنگ عمومی کشور بوده که باعث شده با آگاهی بیشتر نسبت به موضوعات واقعی و کلان کشور، اقدام به تفکر نماید.
با این تفاسیر پیشنهاد میکنم حداقل یکبار این کتاب کوتاه را مطالعه/مرور کنید. دهم اردیبهشت 1400- تهران
بسیار کتاب جالبی در موضوع خود هست چرا که نظریات متفاوتی را در زمینه های مختلف بیان می کند. البته همه این نظریه ها نیازمند مدت ها مطالعه و تحقیق برای یک پژوهشگر در این حوزه هست اما برای بسط دادن بینش فردی در حوزه سیاستگذاری بسیار خوب است.