Psychiaters zijn speleologen van de menselijke geest. Ze kennen de weg in het gangenstelsel van onze diepste verlangens en emoties. Maar wat nu als ze zélf door het bestaan op de proef worden gesteld? Vinden ze door hun ervaring dan vanzelf de uitgang of tasten ze net als ieder ander machteloos in het duister? In Kijken in de ziel interviewt en portretteert Coen Verbraak toppsychiaters. Dat levert fascinerende en opvallend openhartige gesprekken op.
Wat is schaamte eigenlijk? Kun je verlegenheid afleren? Werkt verdriet louterend? De psychiaters praten niet alleen over hun vak, maar vooral ook over zichzelf. Wat hadden ze eigenlijk aan hun vak toen ze zelf een geliefde verloren? Wat zijn hun eigen neuroses? Hebben ze er zelf ooit aan gedacht een eind aan hun leven te maken?
Kijken in de ziel is gebaseerd op de gelijknamige tv-serie van de rvu. Verbraak sprak met Bram Bakker, Rudi van den Hoofdakker (Rutger Kopland), Witte Hoogendijk, René Kahn, Roos van der Mast, Nelleke Nicolai, Frank van Ree, Jan Swinkels, Louis Tas, Jules Tielens, Liesbeth Vleugel en psychotherapeut Christa Widlund (Anna Enquist).
Coen Verbraak groeide op in Castricum, Hilversum en Roden. Van 1986 tot 1993 studeerde hij Geschiedenis aan de Rijksuniversiteit Groningen. Tijdens zijn studie begon hij met journalistieke werkzaamheden. In december 1986 maakte hij zijn eerste radioprogramma voor de VARA (over Godfried Bomans), het jaar daarna publiceerde hij zijn eerste stukken in Vrij Nederland. In 1993 studeerde hij af in het tijdvak Eigentijdse Geschiedenis (overigens op een radiodocumentaire over Joop den Uyl, die door de NOS werd uitgezonden.)
Super interessant boek! Boeiend om de visies van verschillende psychiaters te horen op het vak, hun zelfanalyses en bizarre casussen die ze hebben meegemaakt.
Leuk om zo'n 10 jaar na het tv-programma het boek nog eens terug te lezen. Hierdoor kun je de verschillende zienswijzen van een aantal 'topspelers' binnen het vak psychiatrie op je laten inwerken en met elkaar vergelijken. Het levert een aantal boeiende en behapbare verhalen op die je ook aan het denken kunnen zetten.
Eigenlijk zou het best leuk zijn om dit programma opnieuw te maken. De afgelopen jaren is online steeds meer informatie te vinden over psychische aandoeningen. Ook zie je het aantal psychische oorzaken van ziekteverzuim stijgen. Tenslotte is er naast de medische psychische zorg een markt ontstaan voor 'coaches' in allerlei soorten en maten. Ik ben benieuwd wat de meningen 10 jaar later zouden zijn en hoe men vindt dat het vak zich heeft ontwikkeld.
Anders dan het gelijknamige tv-programma is dit boek niet geordend op thema's, maar staan de gesprekken met de verschillende psychiaters achter elkaar afgedrukt. Het blijkt dat de meeste psychiaters over de grote lijnen hetzelfde denken en dat levert waardevolle inzichten op: - de jeugd is voor het psychisch welzijn van zeer groot belang, maar niet allesbepalend; - het is geen keuze tussen gesprekken en medicijnen, maar het moet/kan allebei; - iemand moet naar de psychiater als hij of zij beperkingen ondervindt in het (sociaal) functioneren; - het onderscheidend vermogen van de psychiater schuilt erin dat hij luistert en observeert zonder te (ver)oordelen; - mensen kunnen daadwerkelijk veranderen doordat zij anders tegen hun zijnstoestand aan kijken en een lichte verandering kan al een verlichting van lijden betekenen; - de psychiatrie is er niet om mensen gelukkig te maken, maar om mensen enige ondersteuning te bieden bij het accepteren van wie ze zijn ("met al hun barsten en butsen").
Triest om te lezen dat dit (anno 2009 toen het hoek uit kwam) nog steeds de gedachtegang van enkele psychiaters was, en waarschijnlijk nog vele met hen.
Wel goed geschreven, goede vragen die gesteld werden. Leuk hoe er soms wordt aangehaald "uw collega zei dat.." om een reactie uit te lokken en tegen reactie te krijgen.
De antwoorden van vele van de psychiaters zou ik 1 ster willen geven. Het boek an sich dan drie.