Pesme

by Aleksa Šantić

Nijedan pisac nije toliko ličio na svoje književno delo koliko Aleksa Šantić (1868-1924). Ovaj pesnik je bio najveće dete u našoj književnosti. Šantićeve pesme su pune nežnosti i kada prete tiranu, a pune naivnosti i kad izgleda da se dave u ljubavnim otrovima. On je sva svoja osvedočenja crpio iz takvog svog čistog i detinjeg srca... U svemu, dakle, Šantić je bio čovek svoga tla i svoga vremena. Bio je bez ikakve nameštenosti, snobizma, protivurečnosti... Kao pesnik, Aleksa Šantić će najduže ostati upamćen po svojim patriotskim stihovima. Oni ostaju naročito vezani za Mostar kao spomen na jedno odista herojsko doba toga grada. Jer Šantić je, prvi posle starih guslara, u onoj zemlji ispevao stihove kao umetnik jednog novog i kulturnijeg doba. Zato Šantić i njegovo vreme ostaju u onoj našoj plemenitoj zemljici nerazumljivi jedno bez drugog. Šantić je u svome kraju imao jedno doba koje je pripadalo najpre njemu, i ono će se, neosporno, zvati samo njegovim imenom. (J. Dučić)

Genres: Poetry, Serbian Literature

242 pages, Paperback

First published January 1, 1911

Reviews

[Књишка чаробница · Rating 4 out of 5]

Схватила сам да генерално слабо читам поезију, па рекох да прочитам нешто. Лепо пише Шантић, само што ми теме неких песама нису баш легле, али овако савршенство стила не спорим.

Кô каква слика чаробна из рама,
У твоју башту, гдје шедрван бије,
Ти мирно гледаш из прозора, сама,

И наслоњена. Тихо мирис вије,
На твоје леје месечина пада
Топла и мека, и руже ти мије

Сребром... Ти не знаш да преда мном сада
Ноћ дуга стоји, пуста, и у чами,
С развалинама... Изнад глуха града

Свуд слепи миши круже, и у тами
Буљина буче... И сенке без броја
Сокаком грну, и свака куца ми

Руком у прозор, како прође која...
Ти не знаш... Твоју ноћ светле драгуљи,
Докле из таме све у окна моја

Кô слепо око позни месец буљи

[Katya · Rating 5 out of 5]

I cannot say that this was an easy reading for me. But I LOVE Aleksa Santic. It is usually said that one can understand and even enjoy, but seldom have a full appreciation of poetry in a non-native language. I am neither Serbian nor Bosnian, but I feel Santic's poetry in my bones even though I have to use a dictionary reading it. Deep and subtle, yet very simple, it moves me to tears.

[Марија · Rating 3 out of 5]

Stavljam zvezdicu manje samo jer sam dosta dugo čitala. Nekako mi je sve ostalo skretalo pažnju sa Šantićeve poezije. Mada, bilo je tu pesama koje sam morala da prepišem koliko su mi se svidele. Pesma Težak podseća čitaoca na lepotu rada u polju, uspeha i nagrade koji slede, dok Jesen i Moja noći prikazuju dve strane neuspele ljubavi - ono šta ostane kad strast izgori i tuga nakon neostvarene ljubavi. Šantić nije samo lud u svojim ljubavima, on je i realan. Kao u pesmi Meteor gde glavnu ulogu nema devojka sa kojom je, već okolina, sedište radnje i taj zlatni trenutak koji dovodi do samog doživljaja.
Iako ima dosta pesama zbog kojih sam prevrnula očima (jer da li je moguće da je svaka tako lepa i mila i fantastična?) izdvojila bih Pred modelom jer se sa njom i dalje borim - da li mi se zaista sviđa ili ne?
Definitivno omiljena → Jeseni moja...! Verovatno jer i sama iščekujem tu jesen i želim da se pomirim sa njom dostojanstveno, baš kao Šantić.

[Bakir Ćosović · Rating 2 out of 5]

This is one of the most overrated books I've ever read. Of course, if you're a native speaker of English language, you most likely don't know who Aleksa Šantić is, but here, in the Balkans, he's a legendary poet, famous for his love poems.

Here's an unpopular opinion: Most of Šantić's love poems are repetitive. Yeah, he changes the name of his dear from time to time but it's all "I love her, and she doesn't love me" bullshit. Also, the language feels really dated, due to a lot of turcisms, sometimes to the point where I couldn't understand the poem.

If nothing, there's a handful of works worth mentioning, that prevented me from giving it one star, such as fantastic "Jeseni moja" and "Neretva". Also, the flow of the poems (even the cliched love ones) is so stunningly natural, and certainly deserves better content than Šantić's cries for women, or his (mostly) boring, unintentionally funny wails about Mostar and the river Neretva (exception being "Neretva").

Overall, there's a page or two you'll like, and if you speak Bosnian/Serbian/Croatian, you'll have a good laugh at his comparisons and metaphors, but I don't think you'll miss anything if you skip this one.

[Невена Глигоријевић · Rating 4 out of 5]

,,Krv junačka, duša devojačka", želeo je sreću u malom krugu i nije želeo slavu u velikom krugu. Doživeo je suprotno. Kao i kod Zmaja, njegovo pesništvo je pola lično, pola narodno. Išavši sa svojim narodom, imao je prilike da peva o svim njegovim nedaćama.
Pesnik- slikar Trebinja. Za razliku od Dučićevog drevnog Dubrovnika, Trebinje o kome peva Šantić je živo!
Motiv porodice i porodičnog doma je jedan od dominantnih u Šantićevom pesniku. Svoje je bližnje sahranio, a večna je ostala zapisana njegova čežnja za njima.
Pero SLijepčević kaže da iako Šantić nije najveći pesnik koga zna, on je jedan od onih sa kim bi voleo drugovati!
Ostajte ovde, Seoba, Elegija, Veče na školju, Boka, Ribari- pesme o ljudima i ljudskim udesima, o zemlji i slobodi.
Emina, Ne vjeruj, Proleće- pesme sa motivom ljubavi...
Noć, Naš stari dome, Pretprazničko veče- pesme sa motivom doma i porodice.

[Marina Maric · Rating 4 out of 5]

Odlomci

Ne vjeruj
Ne vjeruj u moje stihove i rime
Kad ti kažu, draga, da te silno volim,
U trenutku svakom da se za te molim
I da ti u stabla urezujem ime....
(1905)

Boka
Naša mila Boko, nevjesto Jadrana,
Pokrivena nebom k’o od plave svile,
Ljepša si od tvoje primorkinje vile
I svjetlija si od njenog đerdana...
(1905)

Balada
Kaži, mi dete, što si se pokrio
Zemljom i travom? Zar ti hladno nije?
Ne, mati. Ovde tako toplo mi je
K’o da uz naše ognjište bih bio....

...Sunce se vraća. Evo tica, gnezda,
A tebe nema. Šta ću tvojoj djeci,
Šta ljubi reći? – Otiš’o je, reci,
Na nebo, za vas da nabere zvezda.
(1913)

[Dushan Djurdjevic · Rating 4 out of 5]

The works of Aleksa Santic are truly remarkable and have left a lasting impression on the literary world. His book of poems is a testament to his incredible talent and passion for poetry. As someone who isn't typically drawn to poetry, I found myself completely engrossed in his writing, unable to put the book down until I had finished it in its entirety. I highly recommend this book to both avid readers and poetry enthusiasts alike. The depth and beauty of Santic's words are sure to leave a lasting impact on anyone who reads them.