Türkiye'nin Kültür Mirası 100 Cam

by Önder Küçükerman

Anadolu’da camın 5000 yıllık öyküsü.

Cam; kum, kireç, soda gibi değersiz sayılabilecek ham malzemeden bir uygarlık kimliği yaratma hüneridir. Ve Anadolu binlerce yıldır bu hünerle de yoğrulmuştur.

Cam saydamdır, kendini göstermez. Ama bu görünmeyen malzemeyi binlerce yıldır, ya hiç görünmez ya da en çok görünür duruma getirebilmek için şaşırtıcı bir tasarım yarışı yaşanmıştır ve hâlâ yaşanıyor.

Cam, bir eşya, bir süs olmanın yanısıra bir sanayi yarışıdır. İşte bu kitapta, ilk küçük cam boncuktan başlayarak Anadolu ve Türk camcılığının binlerce yıllık tasarım ve sanayi yarışını simgeleyen 100 anlamlı eseri göreceksiniz.

Aynı zamanda camın evrimini de izleyeceksiniz.

240 pages, Paperback

First published January 1, 1988

About the author

Önder Küçükerman 1939 yılında Trabzon'da doğdu. 1965 yılında 'İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi'ni bitirdi ve asistan olarak çalışmaya başladı.

Önder Küçükerman, Türkiye’de ilk kez 'Endüstri Tasarımı Bölümü'nü 1971 yılında Güzel Sanatlar Akademisi'ne bağlı olarak biçimlendirilen 'Uygulamalı Endüstri Sanatları Yüksek Okulu'nda (U.E.S.Y.O.) kurdu ve 1980 yılına kadar Bölüm Başkanı olarak görev yaptı. Aynı zamanda Akademi’deki görevini sürdürdü.
1980 yılında Güzel Sanatlar Akademisi’nde yeni kurulan 'Endüstri Sanatları Fakültesi'nin Dekan Yardımcılığı görevini yaptı.

Önder Küçükerman, 1982 yılında Akademi’nin temelleri üzerine kurulan 'Mimar Sinan Üniversitesi' Mimarlık Fakültesi’ndeki, 'Endüstri Ürünleri Tasarımı Bölümü' başkanı oldu.

Prof. Önder Küçükerman, 1987- 1993 yılları arasında iki dönem Mimar Sinan Üniversitesi, Mimarlık Fakültesi Dekanlığı görevini yaptı.

Prof. Önder Küçükerman, 1971 yılından 2006 yılında emekli oluncaya kadar 'Endüstri Ürünleri Tasarımı Bölümü' başkanlığını görevini kesintisiz olarak sürdürmüştür.
Bunların yanı sıra, Mimar Sinan Üniversitesi, Mimarlık Fakültesi, 'Endüstri Ürünleri Tasarımı Anabilim Dalı Başkanı' olarak çalıştı. Ayrıca 1979 yılında kurulan 'Endüstri Tasarımı Araştırma ve Yayın Enstitüsü' (E.T.A.Y.E.) başkanı ve daha sonra Mimar Sinan Üniversitesi’nde 2000 yılında kurulan Endüstri Tasarımı Araştırma Merkezi’nin (E.T.A.M.) kurucusu ve müdürü olarak görev yaptı.

Prof. Küçükerman, 1984-1992 yılları arasında Başbakanlık/Devlet Bakanı, Turizm ve Kültür Bakanlıkları danışmanı olarak, özellikle 'Türkiye’de geleneksel endüstri kaynaklarının tasarım ve yaratıcılık açılarından çok yönlü düzenlenmesi, geliştirilmesi ve güçlendirilmesi' amacıyla projeler hazırladı.
Aynı tarihler arasında Sümerbank/Sümerhalı'da yönetim kurulu üyeliği yaptı ve tasarım yönetimi görevlerinde bulundu. Endüstride tasarım düşüncesinin ve kaynaklarının geliştirilmesi amacıyla birçok vakıf kurdu ve yönetimlerinde bulundu.

Prof. Önder Küçükerman, aşağıda isimleri ve tarihleri belirtilen ve başta 'Türkiye Şişe ve Cam Fabrikaları- Paşabahçe' (1971-1993), 'Emayetaş' (1976-1979), 'Sabri Yaman Makine Fabrikası' (1980-1981), 'Koç Holding- Türk Demirdöküm' (1980-1992), 'Transtürk Holding-Telefunken' (1980-1985), 'Chrysler Kamyon Sanayii' (1981-2001), 'TC Karayolları-Tübitak Marmara Araştırma Kurumu' ( 1981-1984), 'İstanbul Porselen Sanayii' (1982-1991), Presiz (1984-1986), TBMM Milli Saraylar Daire Başkanlığı (1986-1989), 'Tofaş' (1997-2001), 'Expo 2000 Hannover' Türkiye Pavyonu, 'CNR' (2002-2003), 'İstanbul Design Week' (2006-2007) olmak üzere çok sayıda kuruluşta ve organizasyonda tasarım yöneticisi, tasarımcı, danışman ve tasarım koordinatörü olarak görev yaptı ve yapmaya devam etmektedir.

Prof. Önder Küçükerman, Üniversitedeki görevleri yanısıra, 1991 yılından bu yana 'The International Committee for the Conservation of Industrial Heritage' (T.IC.C.I.H.) Türkiye muhabiridir.

Prof. Küçükerman'ın kendi uzmanlık alanı içinde yer alan 'Endüstri Tasarımı', 'Yaratıcılık', 'Türk Evi', 'Anadolu'da Geleneksel Tasarım', 'Halıcılık', 'Cam Sanayii', 'Porselen ve Seramik Sanatı', 'Giyim Sanayii', 'Otomotiv Sanayii', 'Sanayi ve Tasarım Tarihi Mirası', 'Milli Saraylar' konularında çok sayıda bilimsel ve sanatsal araştırma, yayım, tasarım, TV programları yanında, elliden fazla yayımlanmış kitabı vardır.

Prof. Küçükerman, 11 Temmuz 2006 tarihinde yaş haddinden dolayı Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi'den emekli olmuştur ve aynı üniversitede öğretim görevlerini sürdürmektedir.

Prof. Önder Küçükerman, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesinden emekli olduktan sonra, Eylül 2006 tarihinde T.C. Haliç Üniversitesi'nde, Rektör Yardımcılığı görevine atanmıştır ve 2008 yılından bu yana Mimarlık Fakültesi, Endüstri Ürünleri Tasarımı Bölümü Başkanı'dır. Ayrıca Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, Endüstri Ürünleri Tasarımı Bölümü öğretim üyeliği görevini de sürdürmektedir.

Reviews

[Sema · Rating 4 out of 5]

5000 yıllık mazisi olan cam materyalinin, Türk tarihindeki yerini anlatan güzel bir eser. Okurken nadide cam eserleri üzerinden Türk kültürü ve Osmanlı'dan günümüze kadar sanayileşme sürecimiz hakkında önemli bilgiler edinmek mümkün. Camın neden bu kadar önemli olduğunu anlatırken okuyucuya farklı üretim süreçlerine dair derin bir anlayış kazandırıyor. Kitapta tüm bilgiler oldukça kaliteli görsellerle birlikte pekiştiriliyor, görsellerin büyük bir çoğunluğu Küçükerman'ın arşivinden. Okurken keyif veren eserlerden biri aynı zamanda cam hakkında referans olarak da kullanılabilecek kalitede. Bir endüstriyel tasarımcı olan Küçükerman'dan cam maddesi hakkında bu kalitede bir eserle tanışmış olmak çok ilham verici. Yazar mesleki bir dil kullanmamış; kültüre, züccaciyeye, tasarıma ve üretime ilgi duyan herkes keyifle okuyabilir.

(...)Bu iş yüzyıllardan beri, sanki doğal bir ürün elde edilircesine kendiliğinden sürdürülür...Bu nedenle, Anadolu'nun çeşitli bölgelerinde yapılan ve kullanılan bu cam boncuklara kulağınızı dayarsanız, onların binlerce yıllık öykülerini duyabileceğinize inanırım.