Aan de vooravond van de Franse Revolutie reist de Nederlandse schrijfster Belle van Zuylen vanuit Zwitserland af naar het roerige Parijs, op de vlucht voor een onmogelijke liefde. Zij is al wat ouder en ongelukkig getrouwd met een saaie aristocraat, de minnaar die ze achterlaat is nog jong en beloofd aan een andere vrouw.
Van dit boek ben ik om een aantal redenen bijzonder gecharmeerd.
Allereerst de vorm. Hermsen (van Zuylen kenner bij uitstek) heeft geprobeerd een fictieve invulling te geven aan een periode in het leven van Belle van Zuylen waarover weinig bekend is. Ze doet dit door het verhaal te verweven met (zogenaamde) brieven en dagboek-aantekeningen. Omdat het verhaal vanuit meerdere perspectieven wordt aangevuld wint dit aan kracht. Het lijkt haast (toch) een biografie....
Daarnaast natuurlijk: het onderwerp Belle van Zuylen zelf, haar opvattingen en de filosofische opvattingen die in haar tijd verkondigd werden. Deze komen aan bod in bijvoorbeeld de discussies die gevoerd worden met Cagliostro over de invloed van de geest op het lichaam (Belle heeft vage buikklachten) maar ook over gevoel en verstand en hartstocht en liefde: wat weegt zwaarder het volgen van de hartstocht of het voegen naar de wensen van je ouders? Het boek wordt daarmee ook weer een beetje een feministisch boek. Bovendien krijg je meer dan een roman alleen....
Wat ook interessant is, dat het boek zich afspeelt tegen de achtergrond van de Franse revolutie. Zo wordt een van de belangrijkste incidenten die leidde tot deze revolutie, de zogenaamde diamanten halssnoeraffaire, in het verhaal verweven.
Sommige boeken neem je ter hand beseffende dat ze je op dat moment wijzer zullen maken, of net verwarrender , dit is er zo een en dus 100 % met plezier me laten meevoeren .. aanrader maar wacht op je moment.
Ik heb erg genoten van dit boek. Ik ben er meer door gaan opzoeken over 'hysterie' en het is verschrikkelijk om te beseffen hoe vanuit hedendaags perspectief ontzettend begrijpelijke frustraties van vrouwen door de eeuwen heen zijn weggezet door mannen. Ik ben ook benieuwd geworden om daadwerkelijk iets van Belle van Zuylen zelf te lezen en ben benieuwd wat zij van dit boek over speculatief liefdesdrama in haar leven gevonden zou hebben.
Het verhaal boeide me matig. Storend vond ik ook dat er enkele fouten en onwaarschijnlijkheden in staan. Bijvoorbeeld: uterus is géén Grieks woord (hysterie komt van hustera, het Griekse woord vóór baarmoeder/uterus) en dat iemand in 1785 in een koets zit te schrijven kan ik moeilijk geloven. Ook wist Joke blijkbaar niet dat het @-teken eeuwenoud is (Nawoord).
De verschillende schrijf vormen houden een vaart in het boek. Het is leuk om weten dat sommige brieven en passages echt zijn. Het verhaal hield me in de ban maar het filosoferen rond " de liefde" en de beschrijvingen over iemand " missen" zijn om over na te denken. Prachtig boek !
Isabella Tuyl de Charrière, beter bekend als Belle van Zuylen, lijdt aan de liefde. Joke Hermsen begint deze roman, die gaat over een periode in Isabella’s leven waar weinig over bekend is, met een serie brieven tussen diverse personages. Ik moet goed opletten om te snappen wie nou wie is, maar ben ook meteen geboeid door deze geschiedenis. Het taalgebruik is rijk, met lange zinnen en moeilijke woorden, zoals past bij mensen van adel uit die tijd. Het leest gelukkig wel vlot en dat moet ook, anders is er niet door de vele details heen te komen.
I love Joke Hermsens books, both of literary and philosophical nature. I wish more of them would be translated to English. As far as I know this book isn't (feel free to correct me if I am wrong!) so I will write it's review only in Dutch, below. However, if you ever come across a book by Hermsen translated into English, I would highly recommend reading it!
Mijn eerste leeservaring met het literaire oeuvre van Joke Hermsen is mij bijzonder goed bevallen. Als groot bewonderaar van eerdere gelezen filosofische 'essays' in/als Stil de tijd, Kairos en Melancholie van de onrust, waarbij ik veel waarde hechte aan het prachtige taal gebruik en intrigerende afwegingen en reflecties, was ik enigszins terughoudend met het starten van een door Hermsen geschreven Roman. Echter blijkt maar weer dat ik mijn scepsis op niets dan onbelangrijke 'hokjes' in de literaire wereld heb gebaseerd, in 'De liefde dus' weet de auteur net zo prachtig te schrijven, mij net zo zeer aan het denken te zetten - hetzij via een andere invalshoek. Er is daarbij een nieuw element van spanning aan toegevoegd, en een zekere esthetiek in gedetailleerde omschrijven van tijd- en ruimte, waar ik beiden van heb genoten. Ik heb gedurende het lezen ook minder 'hard moeten werken' om abstracte materie te doorgronden, als bij Hermsen's essays soms het geval bleek te zijn. Het daadwerkelijke doorgronden van deze essays bleek echter een grote weerslag op de richting van mijn leven te zijn, hetgeen niet in dergelijke mate bij 'de liefde dus' het geval bleek te zijn. Desalniettemin maakte het dit wel tot een plezierige en minder fragmentarische leeservaring en is mijn geest en wordt ik hoe dan ook aangezet tot bespiegelingen en filosofische reflecties tav de wereld om me heen.
In deze roman gaat Joke Hermsen in op een nogal onduidelijke periode in het leven van Belle van Zuylen, waarover niet veel bekend is. Hermsen verzint, of misschien moet ik zeggen, ze concludeert op grond van haar bronnenonderzoek dat het haast niet anders kan dan dat Belle in die tijd een ongelukkige liefde beleefde. En dat gegeven heeft ze in haar roman uitgewerkt.
Kun je lichamelijk ziek worden van een ongelukkige liefde? Is er een verschil hierin tussen mannen en vrouwen? Die vragen vormen het centrale thema van de roman.
Op zich een aardig boek, maar ik kon de stijl van de brieven van Belle van Zuylen zelf, die ik ooit eerder las ('Ik heb geen talent voor ondergeschiktheid'), er niet in herkennen. En daarmee was tweederde van de roman voor mij, namelijk die delen waarin er sprake is van briefwisselingen en de dagboeken van Belle, nogal onwaarachtig. De reis van Jean-Samuel daarentegen vond ik daarentegen weer fascinerend beschreven. Daarom krijgt de roman van Hermsen van mij drie sterren.
Een bijzonder historisch verhaal over een intrigerende periode uit het leven van Belle van Zuylen. Door de vormgeving kwam het geheel soms wat verwarrend over en het liet bij mij een ietwat pretentieuze indruk achter
Prachtig boek, gebaseerd op periode van leven ven Belle van Zuylen, en de verhouding met een jongere man en nasleep daarvan , tijdens haar ( saaie) huwelijk.