Nagi sad

by Wiesław Myśliwski

Debiut literacki wielkiego pisarza.

Nagi sad to przejmująca opowieść o miłości ojca i syna. To miłość wyrażana w milczeniu, domysłach, drobnych gestach i nieustannym poszukiwaniu siebie nawzajem. To relacja najbliższych sobie osób, w której syn próbuje sprostać marzeniom ojca.
Bohater wykształcony w mieście, a pochodzący ze wsi usiłuje na powrót się odnaleźć w świecie swojego dzieciństwa i młodości. W świecie najbliższym natury, a zarazem najprostszych i najgłębszych związków między ludźmi.

Na motywach powieści powstał nagradzany i popularny film pt. Przez dziewięć mostów, który otrzymał m.in. „Złotą Pragę” (Grand Prix na festiwalu telewizyjnym w Pradze) w 1972 roku. Scenariusz filmu napisał sam Wiesław Myśliwski.

„Tom prozy Wiesława Myśliwskiego przykuł mnie od pierwszych zdań do swego tekstu, gęstego od znaczeń; oderwać się od niego nie można. Nie znaczy to, że Nagi sad jest powieścią sensacyjną czy „przygodową”, wręcz przeciwnie: to rzecz nie dla tych, którzy szukają tylko interesującej anegdoty. (...) Wiesław Myśliwski pokazał w swojej pierwszej książce wielorakie umiejętności powieściopisarskie. Objawił się nowy talent”.
Julian Przyboś, Niezwyczajny debiut, „Życie Warszawy” 1968

Genres: Polish Literature, Fiction, Poland, Favorites

245 pages, Paperback

First published January 1, 1967

About the author

Wiesław Myśliwski was a Polish novelist. In his novels and plays Myśliwski concentrates on life in the Polish countryside. He was twice the winner of the Nike Award (Polish equivalent of the Booker Prize) for Widnokrąg (1996) and Traktat o łuskaniu fasoli (2006).

His first novel translated into English was The Palace, translated by Ursula Phillips. His novel Stone Upon Stone (Kamień na kamieniu), won the 2012 Best Translated Book Award, translated by Bill Johnston (Archipelago Books).

Reviews

[Martyna Antonina]

Dzieło Wiesława Myśliwskiego prowadzi nas przez łąki ślepych trosk, pola niewypowiedzianych słów i sady przemilczanej miłości. Książka jest teatrem niepojętego wstydu do okazywania uczuć. Poruszyła specyficzne zakątki w moim sercu: niesamodzielną troskę o gesty, przywiązanie do bycia kochanym.
To książka skłaniająca do refleksji nad człowieczeństwem. Otwiera oczy na wartość czynów i czułość, którą bezwiednie w sobie dusimy.

[Monika]

Wzruszajaca, madra, piekna w formie i tresci....
Mistrz Mysliwski jak zwykle sprawil, ze zapomnialam o tym co wokol i zanurzylam sie w bogatym swiecie wewnetrznym bohaterow.
I to byl debiut?!!
Wielbie. Sle poklony i zycze duzo zdrowia. Oby obdarowywal nas jak najdluzej, bo dary sa to naprawde bogate.

[waleriaweronika]

„(...) bo już taki się zwyczaj utarł, że każdy ma swoje dzieciństwo, młodość, wiek dojrzały, a niektórym tego nawet za mało i mają jeszcze nadzieję na wieczność.”

Piękna powieść opowiadająca o miłości ojca do syna. W tej historii każdy może, a nawet powinien zobaczyć samego siebie. Myśliwski jak zwykle w wyjątkowy dla siebie sposób prowadzi nas przez wątki swojej opowieści, zostawiając w nas cząstkę czegoś wyjątkowego..

[Sara]

„tylko czy jesteś”

[Robert Tomasz Tomasz]

Wiesław Myśliwski to niezwykły, prawdziwy magik słowa, który w przepiękny sposób potrafi opowiadać o relacjach międzyludzkich. To pisarz o niezwykle wyrafinowanym i czułym piórze. Jego debiutancka powieść „Nagi sad” to przejmująca historia miłości ojca i syna — opowieść, w której każdy gest ma znaczenie, a cisza znaczy więcej niż tysiące słów.

Relacja między głównymi bohaterami przypomina pajęczą sieć: wydawałoby się, że jest krucha i delikatna, a w rzeczywistości okazuje się nierozerwalna. To historia piękna, czuła, intymna i momentami bardzo wzruszająca, napisana pięknym, gęstym, a chwilami wręcz onirycznym językiem.

To książka, którą czytałam niespiesznie i uważnie — która wzruszała i która zostanie ze mną na długo.

Wiesław Myśliwski is an extraordinary, true magician of words who can speak about human relationships in a remarkably beautiful way. He is a writer with an exceptionally refined and sensitive style. His debut novel, “The Naked Orchard,” is a moving story about the love between a father and a son—one in which every gesture matters, and silence speaks louder than thousands of words.

The relationship between the main characters resembles a spider’s web: it may seem fragile and delicate, but in reality, it proves to be unbreakable. It is a beautiful, tender, and intimate story, at times deeply moving, written in a rich and occasionally almost dreamlike language.

It is a book I read slowly and attentively—one that moved me deeply and will stay with me for a long time.

[lentasa]

Arcydzieło. Dopiero po przeczytaniu dowiedziałem się, że był to debiut Pana Myśliwskiego, Mistrza Myśliwskiego.

[Antonina]

nie wiem czy jestem w stanie kompetentnie ocenić tę ksiązkę. Wyjątkowa, intymna, bardzo przejmująca. Czasem z trudem mi przychodziło przebrnięcie przez zdania, czasem nie rozumiałam wszystkiego dokładnie, jak chyba każdy. Trzeba by było chyba przeżyć dokładnie to samo co Myśliwski żeby zrozumieć. Czasem płakać mi sie chciało. Dar od duszy.

[geniusz]

zapomniałam że nie skończyłam w lato i doczytałam dziś, piękności straszne

[Bartek M]

"Różnie się przecież ludzie rodzą, jedni z matek, inni z wielkiej woli, z opowiedzenia, a nie ma między nimi różnicy, bo i tak w końcu każdy jest na tyle, na ile opowiedziany zostanie albo sam się innym opowie"

2022:
Polecam – bardzo ciekawa książka, jednak nie jestem pewny, czy wszystko zrozumiałem.

Edit 2024:
Tym razem zrozumiałem! Wybitna powieść, kocham Myśliwskiego

[Kurtularny]

Niby dobre ale nie rozumiałem 75% treści przez język i strasznie długie zdania. Jedno było mega przepiękne i miało super powiązanie z zakończeniem

[olapzdr]

Monumentalna. Po raz kolejny zostałam oczarowana przez mistrza Myśliwskiego.

[Martyna Gawrońska]

Oparta na niedopowiedzeniach, drobnych gestach, znaczących spojrzeniach i niewypowiedzianym zrozumieniu ojca i syna. Myśliwski eksploruje milczącą relację, wobec której nie ma jednak wątpliwości, że pełna jest oddania i miłości (mimo porażającego braku umiejętności okazania jej).

+ Myśliwski tworzy najpiękniejsze zdania wielokrotnie złożone (często bardzo wielokrotnie), jakie przyszło mi czytać w ostatnim czasie 🥹

[Karolina Ostrowska]

Gdybym mogła dałabym dziesięć, sto, a nawet tysiąc gwiazdek. Myśliwski to geniusz - jego pióro porusza, momentami bawi, ale też i smuci. To literatura, która pobudza do myślenia i pokrzepia. „Nagi sad” to historia ojca i dziecka. To relacja oparta na niedopowiedzeniach, nieustannym poszukiwaniu w niej samego siebie. Sad, jako metafora tego głębokiego, niewypowiedzianego na głos uczucia, ukazuje błądzenie, wieczne poszukiwanie i gubienie się. Łaknienie nie tylko fizyczności, obecności, ale czegoś znacznie więcej - czegoś, czego nie spodziewają się sami bohaterowie. My, jako osoby obserwujące tę relację, możemy określić ją poszukiwaniem rodzicielskiej miłości i dziecięcego przywiązania. Oni, jako ci, którzy ją tworzą, nie potrafią jej nawet nazwać. Bo przecież są mistrzami w niewyrażaniu swych uczuć - w pragnieniu ich, a później wycofywaniu się. „Gdzie jesteś? Jesteś tam?...”

[maria]

Piękna historia o wyjątkowej oraz trudnej relacji ojca i syna. Jest mi niesamowicie bliska ta książka, a pióro autora jest niepowtarzalne. Miłość, chociaż niewypowiedziana - aż kipi z tych stron. Jest to idealna książka na jesienne wieczory, która otuli Was jak ciepły koc lub ramiona osoby, którą kochacie. Cudowna i jeszcze raz cudowna ♥️
"Łatwiej sobie samemu nie przebaczyć niż od innych przebaczenie przyjąć".

[Annamojsik]

„Jeśli nawet na los swój człowiek może nie mieć wpływu, to przynajmniej może mu wyrozumiałość okazać, dzięki czemu z ofiary staje się ofiarodawcą, bo zyskuje przewagę własnej świadomości nad własnym życiem, i to jest najcenniejsze jego zwycięstwo. Może nawet od tego, z jaka wyrozumiałością potraktuje to swoje życie, zależy, jak je spełni. Chociaż wbrew temu, co się wydaje, nie jest tak łatwo potraktować swoje życie łagodnie i z wyrozumiałością, bo do wyrozumiałości, kto wie, czy nie wiedzie najuciążliwsza droga. Może właśnie wyrozumiałość, to przedziwne uczucie godności i goryczy, strachu i wzniosłości, nienawiści i poddania, kojącego samoudreczenia, jest piekłem i niebem człowieka, zbawieniem lub klęską, a może tylko tak się pocieszam.”

„Może prawdziwość rzeczom wyznacza dopiero nasza za nimi tęsknota, nasz żal, nasze w nich odnalezienie sie, bo na co dzień jesteśmy w rzeczach jedynie zagubieni, błąkamy się wsród nich, nie odróżniając ich od siebie, siebie od nich. Może też poprzez pamięć chcemy rzeczom zapewnić teraźniejszość naszą, te jedyna możliwą wieczność, bo tylko teraźniejszość jest prawdziwa w życiu człowieka, tylko w niej jednej doznajemy naszej obecności, niekiedy bolesnej.”

[Natalia Osolińska]

Książka otulająca jak ciepły kocyk na jesień, choć głównie panuje w niej atmosfera dyskomfortu, gdy coraz bardziej zagłębiamy się w relacje ojca z synem, którzy mimo głębokich uczuć, jakoś nie potrafią ich wyrazić i wydają się pozostawać daleko, choć są tak fizycznie blisko siebie całe życie. Bardzo satysfakcjonująca lektura, zwłaszcza czytana na emigracji 😌

[Karolina Stasica]

Intymna, prosta i piękna. Po przeczytaniu „Traktatu o łuskaniu fasoli” miałam duże oczekiwania, Wiesław Myśliwski im sprostał.

[jago]

ta książka tak pięknie pokazuje, że można kogoś kochać za to, że po prostu jest

[pamela]

muszę ją przeczytać kiedyś jeszcze raz, czuje że ma potencjał ale to chyba zły moment dla mnie i jej nie doceniam

[Anza]

wzruszająca, poruszająca, uwrażliwiająca

[cebulka]

4.0


Czuć że to debiut ale i tak wspaniale się można w nią wmyślić i przepaść na amen

A w zimie niech przyjdzie fasolę łuskać

[Tomdabek]

Niesamowite, że to był debiut.

[Filon]

4.5

[Lilia]

Tylko czy jesteś...

[lula]

aaaaaaaaa

[Aleksandra Gajewska]

Uwielbiam Wiesława Myśliwskiego, ale czytanie jego debiutanckiej powieści było dziwnym wrażeniem. Język, tematy, sceneria są podobne do późniejszych arcydzieł, ale miałam wrażenie, że jeszcze nie udało się dotrzeć do esencji, esencji języka polskiego, zwyczajów, mentalności polskiej, wyrazistości postaci. Była to dla mnie taka rozgrzewka do tego, co przyjdzie wraz z "Widnokręgiem" lub "Ostatnim rozdaniem", jednymi z moich ulubionych lektur.

[Czytamksiążkii]

Moje pierwsze spotkanie z Panem Myśliwskim. Było magiczne. Czułam się jakbym siedziała z głównym bohaterem a on po prostu opowiadałby mi co u niego słychać i jak się czuję. Na pewno sięgnę po inne jego książki.

,, Skąd mogę wiedzieć, co by mnie spotkało gdzie indziej - a co człowieka omija, bywa zwykle gorsze od tego, czego doznał. "

[Ola]

Myśliwskiemu po mistrzowsku udało się przedstawić intymność relacji ojca z synem. To miłość wiecznie niedopowiedziana, którą dostrzega się jedynie w gestach i czynach. Uczucie ogromnego, wzajemnego przywiązania, które nie potrzebuje słów.

[Gabi]

Lubię Myśliwskiego, ale ostatnio nie czułum się wystarczająco pewnie by zaczynać czytać coś tak długiego jak większość jego powieści. Nagi sad ma mniej niż 200 stron i jest podzielony na 30-stronicowe rozdziały, więc zdecydowałum się podjąć takie wyzwanie. Styl Myśliwskiego - jego niezauważalne przepływanie od jednego tematu do drugiego, długie zdania i powtórzenia - to wszystko tu jest, jednak w wersji nieco łatwiejszej. Tak teoretycznie, to podoba mi się, gdy powieści są zagmatwane, gdy autorzy z każdą kolejną mają coraz więcej pewności na pisanie tak jak chcą, ale praktycznie, to czasem czuję, że to dla mnie za trudne. Nagi sad jest pierwszą powieścią Myśliwskiego, co być może jest jednym z powodów mniej wyostrzonych cech stylu.
Jest to opowieść o ojcu i bardzo mi się podoba. Jestem pod dużym wrażeniem, jak wiele o jego charakterze można się dowiedzieć mając do dyspozycji tak niewiele wydarzeń. Bez prób wyjaśniania np. źródła traumy - co obecnie się częściej praktykuje - obraz ojca jest nakreślony jedynie poprzez jego codzienne zachowanie, albo nawet wspomnienie po nim. Im bardziej jakiś temat jest ważny dla charakterystyki bohatera tym bardziej jest rozmyty i niezależny od rzeczywistości.
Ojciec jest pełen niepewności i lęku, kruchego, którego pozory dziecko podtrzymuje, bo to z nich ojciec jest zbudowany. Duża wrażliwość na wszelkie drgania obrazu jaką wyraża bohater już w swoich dziecięcych wspomnieniach z jednej strony może niepokoić, wyrażać konsekwencje doświadczenia bycia wychowywanym przez niego, ale z drugiej buduje niepewność, czy wspomnienia są prawdziwe, czy narrator, który opowiada o wydarzeniach z różnych czasów nie miesza bohaterów ze sobą.
Powieść kończy się ponownym przedstawieniem sadu ojca. Sad jest nagi, bo obdarty z liści przez porę roku, żałosny przez swoją nieokazałość. Ojciec szuka w nim syna, a syn ojca. Scena jest przepełniona niepokojem, lękiem, o to, że nie uda się go znaleźć, ale równie mocno, że się uda. Poszukiwania, a może sam sad, odkrywają kruchość szukającego, który przez znalezienie bliskiego, musi skonfrontować się z tym, że stworzył go ze swoich własnych wyobrażeń i nadziei, a jednocześnie, że on sam jest zbudowany wokół relacji z nim, a więc jego stabilność jest zależna od tych wyobrażeń. Odkrycie tej wrażliwości jest głównym przesłaniem, jakie wyczytałum z powieści, nagim i być może łatwym do utożsamienia się Wrażliwość, którą odkrywa lektura jest łatwa do utożsamienia się, ale trudna do skonfrontowana. Da się ją znieść tylko dzięki przepełniającej powieść oniryczności.

[Johnson]

Gdyby tak zebrać dialogi z całej tej, niewielkiej przecież książki, możnaby je wpisać w jedną tylko stronę. Nie świadczy to o doskonałości czy, odwrotnie, o tym jak książka jest słaba czy źle napisana. Siłą przekazu jest tutaj cała relacja ojca z synem, ta właśnie ojcowska, niewypowiedziana, ale bardzo silna miłość do dziecka. Do Syna.

Powieść o relacji ojca z synem, dla której tłem jest gdzieś tam przemykająca matka. Polska rzeczywistość bez miejsca i czasu, gdzieś na wsi niedaleko dworu, założyć można, że XIX wieczna lub nawet wcześniejsza, ale to już moje domysły.

Niewiele mogę napisać o tej książce, poza tym że jest bardzo piękna, ale też trochę trudna. Nie wyciska łez, ale dzięki temu jak Autor wpisuje się w umysły i serca Ojca i Syna, jakiego języka używa, możemy dostrzec jak czasem trudno się porozumieć w takiej relacji, ale też jak silne są te więzi. Niewypowiedziane, nienazwane, czasem jednym słowem czy dwoma. I to wzajemne szukanie się. W miłości, niepewności, wstydzie. O tym wszystkim dowiadujemy się z relacji syna, który będąc już starym człowiekiem wraca pamięcią do najmłodszych lat, odtwarzając swoją relacje z ojcem, pośrednio opowiadając też historię swojego życia. Nie dowiemy się czy ma żonę, dzieci, jak ułożyło się jego życie do końca, bo nie ma to tutaj znaczenia, jest tylko ojciec i jego miłość do syna, syn i jego miłość do ojca.

Długo się zbierałem do tej książki, być może też musiałem trochę dojrzeć, by docenić kunszt dzieła. Krótką, bo dzisiejszymi standardami, ledwie 180 stronniccową powieść można wciągnąć w jeden wieczór, ale osobiście polecam dawkować lekturę na dwa, trzy wieczory, tak aby nie uronić, nie stracić i nie "przejeść" nic z książki.

Nagi Sad nie jest żadną gornolotną gloryfikacją rodzicielstwa czy peanem pochwalnym na cześć roli ojca etc., Nagi Sad to powieść trochę miejscami metafizyczna, trochę po prostu zwykła, ludzka. Takie bardzo lubię. Toteż i tą bardzo polecę.