Giordano maakt de balans op en kijkt hoopvol vooruit Tijdens de lange coronaperiode deed de Italiaanse schrijver Paolo Giordano wat schrijvers nu eenmaal doen: hij observeerde de situatie en probeerde een wereld te begrijpen die ineens vreemd en bedreigend was. Maar hij reageerde ook als academicus: hij probeerde de oorzaken en gevolgen te duiden, te luisteren naar de deskundigen en zijn eigen gedachten te ordenen. Zo vormde zich een uniek coronadagboek over een jaar van grote verandering en een reflectie op een unieke, onvergelijkbare periode in ons bestaan.
Giordano brengt niet alleen een verhelderende terugblik op deze ingrijpende tijd, maar in Wat ik niet wil vergeten gaat hij op zoek naar een nieuwe balans tussen rede, emotie en verwachtingen. Want we zullen, wanneer de storm eindelijk is gaan liggen, op zoek moeten naar een nieuwe, toekomstbestendige manier van leven.
Librarian Note: There is more than one author in the GoodReads database with this name.
Paolo Giordano is a professional physicist and is currently working on a doctorate in particle physics. The Solitude of Prime Numbers, his first novel, took Italy by storm where it has sold over a million copies. It is being translated into twenty languages and has sold all over the world.
Een verslag van 1,5 jaar corona epidemie in Italië en wat dat aan inzichten oplevert. Concreet gaat het om een bundeling van columns die Giordano ("De eenheid van de priemgetallen") voor de Corriere della Serra schreeft tussen 25 februari 2020 en 25 april 2021. Als natuurkundige is Giordano prima geplaatst om het "tripelpunt" tussen wetenschap, communicatie en politiek te onderzoeken; het tripelpunt tussen kennis, emotie en gedrag.
Vaststelling: je kan Italië in elk van de stukken vervangen door eender welk ander Europees land. Er is m.a.w. nauwelijks verschil qua getalm, gepruts, gestuntel in België of in Italië. Of dat een geruststellende gedachte is, durf ik te betwijfelen.
Inzicht (1): Maar als we ietsje beter zouden nadenken, zouden we de schermutselingen van wetenschappers over wat nog niet geweten, niet gekend is, herkennen als het nieuwste, meest brisante politieke aspect van deze crisis: in een tijd waarin assertiviteit domineert, hebben wetenschappers twijfel weer centraal gesteld in het debat. Ze hebben vragen niet met slogans beantwoord maar met andere vragen. Ze hebben de verboden categorie 'niet-weten' voor ons herondekt (pg 70)
Inzicht (2): we maken deel uit , zijn getuige van het grootste, meest gemeenschappelijke avontuur dat de mensheid ooit beleefd heeft (pg. 77)
Inzicht (3): Ik zou al tevreden zijn als deze ervaring ons het zetje geeft om van disjunctief denken over te stappen naar conjunctief denken, meer open, nieuwsgierig, een denken dat vormen van kennis met elkaar verbindt in plaats van scheidt.
Aanbevelenswaardig voor wie - net als ik - vind dat eens deze crisis voorbij zou zijn, we een aantal fundamentele inzichten best niet vergeten. Overwonnen crisissen willen daar wel eens aan lijden.
Na In tijden van besmetting ging Paolo gewoon door met schrijven over de pandemie, de meeste van die artikelen zijn verschenen in de Corriere della Sera. En nu zijn ze gebundeld in Wat ik niet wil vergeten.
In tijden van besmetting verscheen in april 2020, dat was enorm kort op de bal (mede doordat Italië één van de eerste landen op de ‘coronatijdslijn’ was). Dit tweede boek is iets minder actueel; het begint in februari 2020 en eindigt in april 2021. Het blijft boeiend om te lezen maar de urgentie en actualiteit zijn nu wel iets minder. Hoewel we natuurlijk (jammer genoeg) nog steeds in de wereldwijde pandemie zitten. Wie had dat ooit kunnen denken!? Giordano misschien wel, aangezien hij alles wetenschappelijk en volgens wiskundige modellen bekijkt. Bij hem overheerst de rede, niet de radeloosheid.
Hij ziet en beschrijft dingen die wij ook zouden kunnen zien maar waartoe wij niet komen. Hij heeft het bijvoorbeeld over het eventueel toekomstige nut van de situatie nu voor latere wereldproblemen. Omdat we nu in ‘één van de grootste, meest gemeenschappelijke avonturen die de mensheid ooit heeft beleefd’ zitten, kunnen, nee moeten we hieruit lessen trekken.
Eén van de lessen die we nu al kunnen trekken is dat we allemaal in hetzelfde schuitje zitten, elk land ter wereld; dat we ons gewoon op een vroeger of later moment op de coronatijdslijn bevinden. En dat dit het moment had kunnen zijn om ons als Europa te verbinden en Europese cijfers te verzamelen en verspreiden, in de plaats van alleen maar land per land. We moeten van disjunctief naar conjunctief (verbindend) denken gaan.
Schrijven is voor Paolo nadenken en begrijpen. Hem lezen is hetzelfde.
Nooit eerder iets van deze Italiaan gelezen. Blijkbaar heeft hij tijdens de coronacrisis stukjes geschreven voor een Italiaanse krant, met een beschouwende, rationele, wetenschappelijke insteek.
Ik las dit in juli 2022, en was op geen enkel moment in de stemming voor eender welke bespiegeling over hoe verhakkeld, onbehouwen en onsamenhangend de aanpak van het hele gebeuren in zijn land was.
Waarom zou je dit ook als boek uitbrengen? Voor echte diepgaande en doorwrochte terugblikken op die periode zou je verwachten dat hij later terugkijkt op eerder, en niet gewoon de toen gepubliceerde stukjes achter elkaar zet.
Nu is dit een vlees noch vis-verhaal dat voor mij nogal vermoeiend was om door te ploegen. Dezelfde stukken werden immers toen ook bij ons gepubliceerd, en hebben momenteel weinig relevantie.
Laten we, intussen, in gedachten houden dat dit leven niet dood zijn is of is geweest, en ook niet comateus, als we de velen, te velen, die echt dood zijn gegaan niet meerekenen. Voor de rest van ons was het misschien een beetje minder leven, met een beetje meer moeite, maar nog altijd leven.
Schrijven was, in de loop van dit jaar en nog wat maanden, mijn persoonlijke poging om een realiteit bij te houden die telkens weer nieuw en onverwacht was. Ik had het vooral nodig voor mezelf, want in mijn geval gaat begrijpen bijna nooit vooraf aan schrijven, maar komt, als het komt, tijdens het schrijven.
Het boek is een samenvoeging van verschillende artikels die starten in de beginperiode van de pandemie tot een jaar later. Hij schrijft herkenbare dingen en geeft een goede reflectie weer van wat de pandemie veroorzaakt heeft in onze maatschappij en in ons als mens.
Het verhaal blijft droog, wat het soms moeilijk maakt om aandachtig te blijven lezen. Ik mis poëzie en gevoel in het verhaal dat hij probeert te vertellen. Waardoor ik soms het gevoel krijg dat ik een preventie campagne van de overheid aan het lezen ben.
En wat de meeste mensen ondertussen diep weggeduwd hebben. Het is bevreemdend om zeer herkenbare dingen te lezen van nog niet zo lang geleden maar waarvan het lijkt of ze lichtjaren achter ons liggen. Meermaals na het lezen van een paar bladzijden vroeg ik me af “hoe komt dat dan?”, “wil de mens niet leren uit eigen gedrag?”, “zijn we geprogrammeerd om nog maar alleen dingen met foto en film vast te leggen om vooral snel te kunnen vergeten?” Toen ik dit boek las, barstte een soort van Chinees deja-vu los, allicht versterkte dat sommige passages en mijn appreciatie voor dit boek.
Bundeling van bijdragen aan Corriere della Serra. Interessant de pandemie vanuit een ander perspectief, een ander land te bekijken. Tegelijk zijn de reacties van mensen en media opvallend gelijk aan hier.