Noten kraken

by Godfried Bomans

"Noten kraken" is een boek dat onweerstaanbaar is door zijn rijke humor, maar óók ontroerend door zijn eenvoudige menselijkheid en stijlvolle ernst. De noten die Godfired Bomans in dit boek voor u kraakt vormen een zeer gevarieerde en zeer smakelijke maaltijd. Ze worden gekenmerkt door een mengeling van spot en ernst, met verrassende, frisse reacties op gebeurtenissen en gevoelige beschouwingen over dingen die de schrijver persoonlijk hebben getroffen. Met grote scherpzinningheid ontleedt hij gebeurtenissen en begrippen en rekent hij af met cliché-opvattigne.

Genres: Dutch Literature, Short Stories, Humor, Literature

190 pages, Paperback

First published January 1, 1962

About the author

Godfried Bomans was a popular Dutch author and television personality. Much of his work remains untranslated into English.

Reviews

[Marco · Rating 3 out of 5]

Hilarisch. Zoals atleten die teveel krenten eten, of de Hollander die carnaval gaat vieren in het Zuiden. Die vondsten zijn briljant. Ook Sinterklaas die al zegenend onder de Waalbrug verdwijnt levert mij tranen van het lachen op. De stukjes in deze bundel moet je wel lezen naar hun tijd: ze bevatten stereotyperingen rondom Sinterklaas, huisvrouwen en gastarbeiders die vandaag de dag als affreus worden beschouwd. Bomans breekt echter ook op geheel eigen wijze een lans voor bijvoorbeeld de promotie van het lezen en het goed omgaan met de aarde. Toen al. Fel ageert hij tegen het ondoordacht accepteren van het onderliggende gedachtengoed van het fascisme. Vaak zoekt hij de nuance en eindigt met een twist in zijn redenatie. En soms moet het hem echt van ‘t hart, zo lijkt het, zoals bij de jeugd die de toekomst zou hebben. Die stukjes zetten aan tot nadenken, want pakt hij daar niet een kantelpunt in de samenleving vast? Waardig ouder kunnen worden is nog steeds een veel besproken thema. Merkwaardig actueel deze oude cursiefjes.

[Arnout Brokking · Rating 4 out of 5]

Een verzameling van overdenkingen die Godfried Bomans tussen februari 1959 en mei 1961 schreef voor de 'Volkskrant'.

Soms is Bomans een soort van taal-messi, die je met een kwinkslag of zinsnede zo op het verkeerde been zet en dan met een verfrissend inzicht komt dat zelfs nu, zestig jaar later, nog relevant is. Soms echter is hij ook een vrouw-onvriendelijke, racistische knorpot. Toch blijft het overwegend een genot om te lezen.

[Linda · Rating 4 out of 5]

[4,5/5]. "Hij was nog geen professor, maar na de eerste zinnen voelden we allemaal, dat hij het ieder ogenblik worden kon, want we hadden de grootste moeite hem te volgen en na afloop klapten we als razenden om niet voor sufferds te worden aangezien."

Wat schijft Bomans toch heerlijke stukken. De heldere manier waarop Bomans, altijd nuchter, de zaken verwoordt en beschrijft, zijn zeer onderhoudend en stemmen tegelijkertijd tot nadenken. Ik geniet intens van zijn formuleringen en observaties.

Hoewel duidelijk in een andere tijd geschreven, en soms verwijzend naar zaken die in de publieke herinnering zijn weggezakt, zijn veel van zijn overdenkingen nog prima naar de huidige tijd overdraagbaar (bijv. die over het koningsschap ['Noblesse oblige'[] of over toerisme ['Het is de hoogste tijd']. Geniaal is bijvoorbeeld ook de manier waarop hij alle eindexamenonderwerpen in één verhaal integreert (Het tafelgesprek).

Ik merk dat ik voorbeelden wil blijven noemen, er is zoveel om uit te kiezen. Ga het lezen!

[Maarten Jansen · Rating 3 out of 5]

'Noten Kraken' is een bundel van beschouwingen die Godfried Bomans gedurende de periode van 1 februari 1959 tot 1 mei 1961 schreef voor de 'Volkskrant'.

Het is best eens aardig om columns te lezen uit vervolgen tijden. Veel van de stukken hebben betrekking op wat toen de actualiteiten waren en vereisen enig onderzoek om qua betekenis tot hun recht te komen. Het moge duidelijk zijn dat het gros van deze artikelen niet voor de eeuwigheid zijn geschreven. Maar daar ligt hem nou juist ook de meerwaarde van een dergelijke bundel in. Een geschiedschrijving over de jaren zestig geschreven vanuit het perspectief van het heden biedt wellicht een fijnmazige analyse van de tijdgeest: maar deze artikelen ZIJN de tijdgeest. Zo zijn de vele passages die de koude oorlog in haar volle hevigheid behandelen uiterst interessant om te lezen. Antieke uitdrukkingen als 'de vrije wereld' worden niet geschroomd, en Bomas blijkt ook niet helemaal vies te zijn van bepaalde imperialistische sentimenten. Hoewel veel van zijn posities 'common sense' lijken te zijn, neemt Bomans ook wel posities aan die voor de huidige lezer zeker niet als onproblematisch gevonden zullen worden. Maar dat maakt het lezen juist leuk. Het prikkelt.

Het Nederlands van Bomans is uitermate aangenaam om te lezen. Hij schrijft in een vlotte, humoristische stijl. Veel van zijn 'beschouwingen' doen recht aan hun benoeming: Bomans bespreekt vaak meerdere posities van een probleem, alvorens hij zijn eigen voorkeur uitspreekt. Deze beschouwingen zijn zo geschreven, dat de voorkeur van Bomans altijd als een verassing komt. Éérst wordt de tegenpositie aantrekkelijk en begrijpelijk gemaakt, daarna komt Bomans. Dit is een schrijver die begrip heeft voor andersdenkenden, en dat is ook wel eens fijn om te lezen.

Andere columns hebben meer een anekdotisch of verhalend karakter. Deze columns zijn vaak leuk om te lezen, maar missen de diepgang die de meer beschouwende passages hebben. |

Bomans schrijft als een heer en heeft als geen ander de vaderlandse volksziel in de smiezen. Ik heb vaak hard om moeten lachen tijdens het lezen van dit boek - en wat mij betreft zijn fysieke reacties, zeker bij een geestelijke activiteit zoals het lezen, een tekenen van kwaliteit.

Godfried, jongen - als je 't niet erg vindt dat ik je tutoyeer - ik heb er van genoten. Vanuit 2013: bedankt.

[Tommy Verhaegen · Rating 3 out of 5]

Minder humor, meer levensbeschouwelijk. Sommige cursiefjes spreken me meer aan, andere dan weer minder. Maar altijd pareltjes van Nederlandse taalkunst.