Şeyhefendinin Rüyasındaki Türkiye

by İsmail Kara

II. Abdülhamit döneminde Şeyhulislamlık’ta görev yapmış Şeyh Rahmi Baba 1930’lu yıllarda şeyh ve halife arkadaşlarını gizlice Anadolu’nun bir kasabasına davet eder. Kahriye okunacak, yani Ya Kahhar zikri çekilerek Mustafa Kemal Paşa’nın ve rejiminin kahr u tedmiri için dua edilecektir. Davet kabul görür ve gizlice toplanılır. Kahriyenin okunacağı sabaha birkaç saat kala Şeyh Efendi bütün niyetlerini altüst edecek bir rüya görür. Rüya şö Bir dünya haritası. Ortasında Türkiye. Türkiye toprakları dünyanın diğer bölgelerinden bariz bir şekilde ayrılırcasına yemyeşil. Fakat etrafı, sınırları simsiyah, hayli kalın, lakin alçak duvarla çevrili. Peygamber Efendimiz haritanın başında ve insanların gözüönünde dünyayı yeniden taksim ediyor; şurayı şuna, burayı buna verin diye emirler veriyor, etrafındakiler de gerekeni yapıyorlar. Mustafa Kemal Paşa, Trakya bölgesi gibi bir yerde duruyor. Yüzü Peygamber Efendimiz’e dönük değil ve duruşundan anlaşıldığına göre mahçup ve tedirgin bir durumda; bu yüzden Efendimiz’e bakamıyor. Sıra Türkiye’nin kime verileceğine geldiği zaman Şeyh Efendi gözlerini beş açıyor ve pürdikkat kesiliyor. Peygamber Efendimiz yüzünü çevirmeden yalnız eliyle işaret ederek burayı şuna verin buyuruyorlar. Burası dediği Türkiye’dir, şu dediği de Mustafa Kemal’dir...

389 pages, Paperback

Published January 1, 2016

About the author

İsmail Kara is a Turkish academic born in 1955 in Rize, Turkey. His fields of interest include Islamic philosophy, history, and political science, and he is one of the leading authorities in Ottoman Turkish intellectual history, Islamism in the Ottoman Empire and the early Republic, and the process of modernization in the Ottoman Empire. He has authored several monographs and articles, such as The Notion of Islamism in Turkey (3 volumes, I: 1986, II: 1987, III: 1994); Political Opinions of Pan-Islamism (1994); Creating A Language of Philosophy: Entrance of Modern Philosophical and Scientific Terms into Turkey (2001); Reflections on the Matter of Commentaries and Glosses (2011); Between Religion and Modernization: Problems of Contemporary Turkish Thought (2003); The Mevlevi Lodge of Hania/Crete (2006). His writings also feature widely in newspapers and magazines. He is currently a professor in the Faculty of Theology at Marmara University in Istanbul. He is also one of the editors-in-chief of Dergah Publishing, where he oversees a number of publishing projects.

Reviews

[Elif Çevik · Rating 4 out of 5]

Önemli meselelere değinen kıymetli bir çalışma. İsmail Kara konuya hakimiyetinin verdiği etkiyle çok kesin ve net cümleler kuruyor. Bu budur şeklindeki ifadeler beni genellikle şüpheye sevk eder. Kara'nın tezleri de aynı şekilde şüpheyle yaklaştığım ve yer yer soru işaretleri koyduğum ifadelerden oluşuyordu. Dolayısıyla bu kitap, başka kitaplar okumayı da gerektiriyor. Ama bunun dışında bence İsmail Kara'nın kitabının en önemli özelliği soru üretmesi. Her başlıkta açıkladığı meseleye ilişkin daha önce sorulmamış yeni sorular soruyor. Yazım tekniği açısından da oldukça başarılı.

Kitap, dördüncü bölüme kadar hızlı ve dolu dolu ilerliyor. Dördüncü bölümde ise daha önceki bölümlerde yazdıklarına ilişkin İsmail Kara ile yapılan röportajları okuyoruz. Bu bölüm ne yazık ki tekrarlarla okuyucuyu sıkıyor.
Röportajlar en son 2002 tarihiyle bitiyor. Bu tarihten sonra Türkiye'nin geçirdiği 20 yıllık tecrübeyi nasıl değerlendirdiğini merak ediyorum.

İsmail Kara'nın kitabı, Türkiye'yi anlamak isteyenler için önemli bir kitap. Diğer kitaplarına da bakacağım.

[Ibrahim · Rating 5 out of 5]

Kitap adını bir şeyhin gördüğü anlatılan ve basitçe anlatmak gerekirse Türkiye'nin laikleşmesinin Allah'ın bilgisi dahilinde olduğunu içeren bir rüya hikayesinden alıyor. Rüya gerçek mi değil mi önemli değil ama osmanlının devamı niteliğinde olan,aynı insanların yaşadığı ama bambaşka,birçok açıdan da tam zıddı gelişmelerin ortaya çıktığı bir ülkede geleneksel ile yeninin ilişkisini tarihsel olaylar anılar vs ışığında yansıtmaya çalışması bakımından bence eksik olan bir alanda önemli bir eser.
Tanıyanlar bilir zaten yazar konuya ilgisi olanlarca İslamcılığın Türkiye'deki macerası denince akla gelen değerli bir akademisyen. Türkiye'nin siyasi tarihi,toplumsal tarihi,islamcılık vb konulara ilgili olanlara hocanın diğer kitaplarına girizgah mahiyetinde bu kitabını tavsiye ederim.

[Emre Ergin · Rating 4 out of 5]

Kitabın içeriği dolu dolu, meselelerin hiç bilmediğim arkaplanlarına dair çok değerli bilgiler veriyor. İsmail Bey bizim tarafımızdan konuşuyor ama önce dışarı çıkmadan aynaya bakıyor, celladına aşık taraflarımızdan bahsetmeden edemiyor. Emeklemesini secde, dalkavukluğunu tesbih diye pazarlayanlardan sıkıldım.

Peki neden 4 yıldız? Çünkü bence kitap daha iyi bir edisyondan geçse daha iyi olurdu. Bu haliyle biraz fazla kolaj hissinde. Yani tabi, kitap zaten gazete yazıları ve söyleşilerinin toplamı olduğudan, aynı adamın farklı gazetelere verdiği söyleşilerde tekrara düşmesi abes değil. Yine de, İsmail Bey'in bu alanlarda yazdığı müstakil eserler varken, belgesel niteliği korumak adına edisyon değmemiş bu kitaba zaman ayırmak zaman açısından daha az verimli.

[Memin · Rating 5 out of 5]

Kitabı bir tahlil grubu için okudum. Bireysel okuma için dahi oldukça ufuk açıcıyken grup okuması ve üzerinde uzun uzun tartışma imkanıyla çok daha faydalı oldu.
Bütün kitap boyunca aklımda tek soru vardı: Acaba İsmail Hoca bu konuyla ilgili 20 küsur yıllık AKP ve "İslamcı" iktidarın ardından ne söylerdi?
Cumhuriyet, Türkiye'deki müslümanlar ve din-devlet ilişkisi konularıyla ilgili biraz bile ilgisi olan herkese şiddetle öneririm.

[Ahmet Enes · Rating 5 out of 5]

Kitabın içeriğinin çoğu 1990-2000 arası gazete yazılarından olması nedeniyle o günkü gündeme bağlılıklar olmakla birlikte bugün de devam eden bir çok islam,islamcılık, siyasal islamcılık, türkiye müslümanlığı vb tartışmasına değerli katkılar sunuyor. Çoğu savın zaman içinde doğrulanmış olması tespitlerin ve kitabın değerini daha da artırıyor.