Ben Ruhi Bey Nasılım

by Edip Cansever

Günümüz Türk şiirinde Edip Cansever'in önemli bir yeri olduğu tartışılmaz bir gerçek.

Ben Ruhi Bey Nasılım, Edip Cansever'in Tragedyalar ile Çağrılmayan Yakup kitaplarının bir uzantısı sayılabilir. Cansever bu kitabında da insanın trajik varlığına eğilmiş, saptamanın, sergilemenin de ötesinde, insanın "aşama" gücünü hiçbir durumda yitiremeyeceğini bir daha kanıtlamıştır.

Ben Ruhi Bey Nasılım da bu yargıyı kanıtlayan bir Edip Cansever şiiridir.

Genres: Poetry, Turkish, Turkish Literature

69 pages, Paperback

First published January 1, 1976

About the author

Edip Cansever (1928, İstanbul 1986, a.y.) İstanbul Erkek Lisesi’ni bitirdi. Yüksek Ticaret Okulu’ndaki öğrenimini yarıda bırakarak babasının Kapalıçarşı’daki dükkânında ticarete başladı ve 1976’ya kadar antikacılık yaptı. Turgut Uyar ve Cemal Süreya ile birlikte “İkinci Yeni”nin öncü şairleri arasında anılan Cansever’in ilk kitabı İkindi Üstü (1947), 19 yaşında bir gencin dünyayla tanışmasının ve ilk itirazlara yeltenişinin izlenimlerini dile getirir. Yer yer acemice de olsa alttan alta, akacağı derin ve geniş yatağın ilk işaretlerini de taşıyan bu kitaptan sonra ç›kan Dirlik Düzenlik (1954), büyük ölçüde “Garip Şiiri”nin etkisinde kalsa da, şairin daha sonra İkinci Yeni’ye ulanacak şiir yaklaşımının ilk ipuçlarını verir; bu kitaptaki “Masa da Masaymış Ha”, Türk şiirinin en çok bilinen örnekleri arasında yer alacaktır. Cansever’in dilini olduğu kadar konularını, yöneliş ve tercihlerini de bulduğu kitap olan Yerçekimli Karanfil (1957), “bireyin yalnızlığı ve yabancılığının güdülediği sonsuz arayış çabası” biçiminde özetlenebilecek Cansever şiirinin temellerini atar; bu izlek, “dramatik şiir”in ustalık örnekleri olan Umutsuzlar Parkı (1958), Petrol (1959), Nerde Antigone (1961) ve Tragedyalar (1964) ile sürer. Çağrılmayan Yakup’la (1969) bafllayan, sol siyasal eylemlere duygusal ve düşünsel planda katılışın şiirleri, Kirli Ağustos’ta (1970) çeşitlenerek sürer, Sonrası Kalır’la (1974) destansı boyutlar kazanır. Ben Ruhi Bey Nasılım (1976) ve Sevda ile Sevgi (1977), toplumsal planda yaşanan “yenilgi”nin ardından yeniden bireysele dönüştür; Şairin Seyir Defteri (1980), Bezik Oynayan Kadınlar (1982), İlkyaz Şikâyetçileri (1984) ve Oteller Kenti (1985), bu “içe kapanış”ı evrensel yalnızlık planında kavrayışın şiirlerini toplar. Yerçekimli Karanfil ile 1958 Yeditepe Şiir Armağanı, Ben Ruhi Bey Nasılım ile 1977 TDK Şiir Ödülü, Yeniden (toplu şiirler, 1981) ile 1982 Sedat Simavi Vakfı Edebiyat Ödülü alan Edip Cansever’in yayımlanmamış şiirleri Gül Dönüyor Avucumda (1987) adlı kitapta toplanmıştır.

Reviews

[NAMIK SOMEL · Rating 5 out of 5]

"Vaktinden önce anlamanın şaşkınlığı mı
Vaktinde anlamanın sevinci mi
Ya da biraz geç kalmanın
O gereksiz tedirginliği mi
Hangisi"

[Yavuz · Rating 5 out of 5]

Edip Cansever bu şiirin hikayesini şöyle anlatmış;

“Ben Ruhi Bey Nasılım adlı kitabımı, bugünden çocukluğuma doğru uzanan bir çizgiyi bölüm bölüm yazarak sürdürmeyi düşünmüştüm. Baştan dört bölümü de bu amaçla yazmıştım. Kitap hem yavaş yürüyordu, hem de bir yerde tıkanıp kalacak gibiydi. Bir süre yazmayı bıraktım. Bir gün Krepen Pasajı'nda bir başıma oturuyordum. Yazdı, hava sıcaktı. Pasaj da oldukça tenhaydı. Dipte, köşede bir garson uyukluyordu. Diyebilirim ki, şiirme bir dekor hazırlanıyordu sanki. Nitekim biraz sonra ilk oyuncu sahneye girdi. Pasaj’a sık sık gidenler iyi bilirler, sakalları uzamış, saçları dökük ve yağlı, askılı pantolonunu karnının üstüne kadar çekmiş, omzunda birkaç kemerle dolaşan ve kimselerle konuşmayan bir adam vardı. Daha önceleri çok gördüğüm halde ilgimi pek çekmeyen bu adam, dışarıdaki masalardan birine, tam karşıma oturdu. Dikkatle izlemeye başladım. Kendi kendiyle konuşur gibi dudaklarını hafiften kıpırdatıyordu. Bir kadeh içki verdiler, içti. Birdenbire Ruhi Bey'i daha yazılmamış olan Ruhi Bey'i bulduğumu anladım. Çocukluğumdan, gençliğimden ve ‘şimdi’lerden sıyrılarak onun dünyasıyla özdeşleştim. Eve döndüm, ilk notlarımı yazdım. Kitap o günkü rastlantıdan sonra hızla gelişti.”

[Erkan · Rating 4 out of 5]

Şiir benim pek okumadığım ama yabana atılmaması gereken bir tür elbette. Bu kitap da bana yaptığım hatanın büyüklüğünü çok güzel anlattı. Edip Cansever malumunuz büyük bir usta. Bu uzun şiirde hayata uyum sağlamakta zorlanan Ruhi Bey'in yaşamını ve duygularını çok güzel ifade etmiş. Bazı bölümler ve bazı benzetmeler mükemmel. Tabi anlatım çok açık değil, sonuçta şiir bu. Bazı yerlerde herkes farklı şeyler algılayıp düşünecektir illa ki.

[Sena Nur Işık · Rating 4 out of 5]

Ahhh, Ruhi Bey!!!

[sude · Rating 5 out of 5]

Ruhi Bey bile herkes gibi, biz neden kalmadan gitmeyelim ki? Bu kitabı son okuyuşumdu, haddimi aşalı çok oldu, hayat kendine hasretken toprağını mı tarumar eder? Canının doluluğuna e be Edip!

[Hande Kılıçoğlu · Rating 5 out of 5]

Çok ama çok beğendiğim bir şiir kitabı oldu. Kitabın kendisi upuzun bir şiir ki tiyatro olarak da sahnelenmiş ama izleme fırsatım olmadı hiç. Umarım bir gün sahnede izleme şansım olur.

[ceren · Rating 5 out of 5]

berfe & ceren reads #1

[Selmin Topçu · Rating 5 out of 5]

Ruhi Bey,
Korkmuyor musunuz artık solmaktan
Solmaktan ve solgunluktan
Ama bir çiçek sergicisi der ki:
Kimseler bilmez
Ben işte gizli gizli onu sularım
Karanlık bir karanfilliği,
Yoklukta bir karanfilliği...

[Tunahan Tuna · Rating 4 out of 5]

“Bir kara parçası sanır insan
Düştü mü başı derde
Kendisi açık denizlerde.”

“Ne de olsa herkes biraz ölüdür
Otel müşterileri en önde gider
Kendileri soyar kendilerini kendileri giydirir
Büyük kentlerin büyük tabutlarıdır oteller
Nedense işte onlar gökyüzüne gömülür.”

“İnsan yaşıyorken özgürdür.”

[Baris Ozyurt · Rating 4 out of 5]

"Ve o gün ilk defa ölüsünü gördü Ruhi Bey
Soğumuş gövdesini gördü
Donuk gözlerini, durmuş kalbini
Gördü neye benzerse bir ölü.

- Ben Ruhi Bey nasılım
- Mutlusunuz Ruhi Bey. "

[Mine · Rating 5 out of 5]

Su gibisiniz Ruhi bey..Su gibi...Saygıyla

[Begum Selin Arslanbas · Rating 5 out of 5]

“Ben Ruhi Bey Nasılım adlı kitabımı, bugünden çocukluğuma doğru uzanan bir çizgiyi bölüm bölüm yazarak sürdürmeyi düşünmüştüm. Baştan dört bölümü de bu amaçla yazmıştım. Kitap hem yavaş yürüyordu, hem de bir yerde tıkanıp kalacak gibiydi. Bir süre yazmayı bıraktım. Bir gün Krepen Pasajı'nda bir başıma oturuyordum. Yazdı, hava sıcaktı. Pasaj da oldukça tenhaydı. Dipte, köşede bir garson uyukluyordu. Diyebilirim ki, şiirme bir dekor hazırlanıyordu sanki. Nitekim biraz sonra ilk oyuncu sahneye girdi. Pasaj’a sık sık gidenler iyi bilirler, sakalları uzamış, saçları dökük ve yağlı, askılı pantolonunu karnının üstüne kadar çekmiş, omzunda birkaç kemerle dolaşan ve kimselerle konuşmayan bir adam vardı. Daha önceleri çok gördüğüm halde ilgimi pek çekmeyen bu adam, dışarıdaki masalardan birine, tam karşıma oturdu. Dikkatle izlemeye başladım. Kendi kendiyle konuşur gibi dudaklarını hafiften kıpırdatıyordu. Bir kadeh içki verdiler, içti. Birdenbire Ruhi Bey'i daha yazılmamış olan Ruhi Bey'i bulduğumu anladım. Çocukluğumdan, gençliğimden ve ‘şimdi’lerden sıyrılarak onun dünyasıyla özdeşleştim. Eve döndüm, ilk notlarımı yazdım. Kitap o günkü rastlantıdan sonra hızla gelişti.”



Tam da böyleydi. Tavsiye ederim.

[Ümit Sevgi · Rating 5 out of 5]

Edip Cansever'in hiç bıkmadan defalarca okuduğum kitabı.
V
Ben Ruhi Bey, nasıl olan Ruhi Bey
Nasılım
Bir yaz ikindisinden çıktım geldim
Diyelim bir pazartesiydi, biraz da şöyle geldim...

Dayanamadım, bir de şu dizeleri paylaşayım:

“Böyle sabah sabah Ruhi Bey
Akşam akşam Ruhi Bey
Akşam sabah Ruhi Bey
Cıgara alır mıydınız Ruhi Bey
Yakalım Ruhi Bey, yakalım
Böyle üşümüyor musunuz Ruhi Bey
Benim de ayakkabılarım su alıyor Ruhi Bey
Ne olur ne olmaz
Önümüz kış Ruhi Bey
Ee, daha nasılsınız Ruhi Bey
- İyiyim, iyiyim.”

[Demet · Rating 5 out of 5]

Ne peki
Yere dökülen bir un sessizliği mi
Göğe bırakılmış bir balon sessizliği mi
İşini bitirmiş bir org tamircisinin
Tuşlardan birine dokunacakkenki
Dikkati ve tedirginliği mi.

[Kübra Bakırcı Acar · Rating 5 out of 5]

Sarı bir günün kahverengi yarınına uzanıyor Ruhi Bey. Yanan limonluğun, kırmızı bir köşkün yanından. Önce hırpalanıyor, sonra okşanıyor. Ve anlıyor ki hırpalanmak için okşanmış. Onbinlerce kedinin kımıldandığı bir semt Ruhi Bey. Bir soru kadar gerçek, bir cevap kadar belirsiz. Yanı başınızdaki bir dostunuz o. Prova edilmiş sahte sohbetler, ütülü gömlekler, sımsıkı kravatlar, iğreti gülümsemelerle dolu kentsoylular arasında yapayalnız. Ruhi Bey'in sabahında güneş parlıyor buz gibi. Anılar önce sararıyor, ardından kararıp yok oluyorlar. Derin iç çekişler ölüm gibi acı, karanfil kokusu kadar berrak. Hayat bir zambağın özsuyu gibi. Ölümü anlamak için ölüleri gömüyor defalarca Ruhi Bey. "Yaşamak özgürlüktür / ... / Her insan biraz ölüdür"

Ben Ruhi Bey Nasılım, Ruhi Bey'in kendisi ve çevresindekilerin bakış açısından anlatıldığı roman gibi bir şiir kitabı. Başından sonuna nasıl varıyorsunuz anlamıyorsunuz. Bazı dizeler o kadar güzel ki defalarca okuyorsunuz. Edip Cansever kelimeleri ustalıkla bir araya getiriyor. Kelimeler birbirine çok yakışıyor, onları başka cümlelerde kullanmak istemiyorsunuz. Ruhi Bey'in iç sesi onu gerçek kılacak kadar kuvvetli. Sesi kulaklarınızın dibinde. Edip Cansever hep çok güzel yazıyor. Bu kitabında özellikle söylediklerini hep iki türlü ele alışına ve hangisi gerçek emin olamayışına hayran kaldım. Bir de benzetmelerindeki aykırılığa... Misal:
''İşini bitirmiş bir org tamircisinin
Tuşlardan birine dokunacakkenki
Dikkati ve tedirginliği mi"

[Özge · Rating 5 out of 5]

Dünyada sayılmayan bir sabahtı, ve sayılmayan bir adamdım.

[Elif Ayvaz Rangil · Rating 5 out of 5]

Nasılım Ruhi Bey 19 yaşımda da müthiştiniz, 27 yaşımda da müthişsiniz. :)

[Sinan Verdi · Rating 3 out of 5]

keşke kitabın son kısmındaki koro kısmı olmasaydı, hatta keşke Ruhi Bey bu kadar erken ölmeseydi

[GÜLGÜN]

Ruhi Bey;
insanın ömründen ömür alır,
kırk kilitli sandıklarınızın yegane anahtarı oymuş gibi, neyiniz var neyiniz yok haberdardır...
Ne 'sen' kalır ondan geriye ne 'ben',
acımasızdır Ruhi Bey,
vay! Sen misin duygulanmaktan, düşünmekten, saklanmaya-gizlenmeye kaçan dercesine,
serer önümüze bir yığın ölümü-ölüyü...
Geceleri çok lazım bir gezi,
terkedilmiş bir parkta tahterevalli eğlencesi seni okumak,
Cebinde varlığından habersiz olduğun birkaç bozukluk, diz kapaklarından eksilmeyecek bir yara izi seni anlamak...
Sigaranın ilk zararlı yudumu, bir o kadar zevkli oluşunun doyumsuzluğusun sen...
Denizin şeffaf renginin keşfi, göğün ayaklar altına alınmasının biçare direnişisin sen.
Bir elma ağacının son meyvesi, güngörmemiş bir yüzün ilk tebessümüsün...
Sen hep var ol, Ruhi Bey!

Birkaç dize;

"Niye ölmeli öyleyse
Yaşamak mutlu bir devinimse"

"Ben Ruhi Bey, mutlu olan Ruhi Bey
Ölümü gömdüm, geliyorum"

"Vaktinden önce anlamanın şaşkınlığı mı
Vaktinde anlamanın sevinci mi
Ya da biraz geç kalmanın
O gereksiz tedirginliği mi
Hangisi?"


Edip Cansever bu şiirin hikayesini de şöyle anlatmış;

“Ben Ruhi Bey Nasılım adlı kitabımı, bugünden çocukluğuma doğru uzanan bir çizgiyi bölüm bölüm yazarak sürdürmeyi düşünmüştüm. Baştan dört bölümü de bu amaçla yazmıştım. Kitap hem yavaş yürüyordu, hem de bir yerde tıkanıp kalacak gibiydi. Bir süre yazmayı bıraktım. Bir gün Krepen Pasajı'nda bir başıma oturuyordum. Yazdı, hava sıcaktı. Pasaj da oldukça tenhaydı. Dipte, köşede bir garson uyukluyordu. Diyebilirim ki, şiirme bir dekor hazırlanıyordu sanki. Nitekim biraz sonra ilk oyuncu sahneye girdi. Pasaj’a sık sık gidenler iyi bilirler, sakalları uzamış, saçları dökük ve yağlı, askılı pantolonunu karnının üstüne kadar çekmiş, omzunda birkaç kemerle dolaşan ve kimselerle konuşmayan bir adam vardı. Daha önceleri çok gördüğüm halde ilgimi pek çekmeyen bu adam, dışarıdaki masalardan birine, tam karşıma oturdu. Dikkatle izlemeye başladım. Kendi kendiyle konuşur gibi dudaklarını hafiften kıpırdatıyordu. Bir kadeh içki verdiler, içti. Birdenbire Ruhi Bey'i daha yazılmamış olan Ruhi Bey'i bulduğumu anladım. Çocukluğumdan, gençliğimden ve ‘şimdi’lerden sıyrılarak onun dünyasıyla özdeşleştim. Eve döndüm, ilk notlarımı yazdım. Kitap o günkü rastlantıdan sonra hızla gelişti.”

[İrem K · Rating 5 out of 5]

Ruhi Bey'in çocukluğundan ölümüne kadar anılarla dolu hayatını bir film şeritiymişçesine izliyoruz. Edip Cansever bir güneş ışığı altındaki o çıplak sıradan hayatı ve ölümü öyle sade ama bir o kadar da sembolik anlatıyor ki sanki o durağanlığı hissedebiliyorsunuz. Her şeyin durağanlığını, hiçbir şeyin durağanlığını.

[Sina Develioglu · Rating 5 out of 5]

İnsan yaşıyorken özgürdür.
Pandemi döneminin başında taradığım onca türk şair arasında şu ana kadar elime Edip Cansever'i almamanın hüznünü yaşıyorum. Daha iyi bir şiir kitabının çıkması zor. Gerçekten zor.

[Ebru Muğaloğlu · Rating 4 out of 5]

RMısralarda Ruhi Bey'in gözleri ya da Ruhi Bey'e bakan gözler olmak. Onunla sevmek onunla kırılmak onunla yaşamak... Ben Ruhi Bey'i sevdim. Zararsız saf ve temiz bir insanın gözlerinden hayatı anlatan kelimelerin muhteşem birleşimi

[Tuva S. · Rating 3 out of 5]

Ben Ruhi Bey Nasılım aslında okuduğum ilk şiir kitabı diyebilirim. Farklı bir tür olduğu için biraz zorlanmış olsam da severek okudum. Bu eser daha önce tiyatrolaştırıldı mı bilmiyorum ama sahnede çok keyifle izlerdim.

[Tubanur · Rating 5 out of 5]

Bir Cansever şaheseri daha!

[Sertac Inceler · Rating 3 out of 5]

'Bir kara parçası sanır insan
Düştü mü başı derde
Kendini açık denizlerde.'

[NuranV Danacı · Rating 5 out of 5]

Ben ki bir ölüyü beklemekle geçirdim geceyi,
Bir ölüyü ve ölünün bütün inceliklerini.

[Terss · Rating 2 out of 5]

Şiir okumayı mı beceremiyorum bilmiyorum ama sevemedim bir türlü.
Turgut Uyar'da da gerçeklik var ama bu kitaptaki gerçeklik anlamsız bir gerçeklik gibi. Bilmesek de olur gibi.

Bilemiyorum.

[Erol Can · Rating 5 out of 5]

"Gömdüm ölümü geliyorum!"

[Boran- Laryengea · Rating 5 out of 5]

Büyük ihtimalle şiirde drama olanaklarının ve olay anlatıcılığının en yetkin kullanıldığı eser. Harika bir deneyimdi.

[ahsen · Rating 4 out of 5]

ben ruhi bey nasılım evet hayır