J'Accuse! Emile Zola et l'Affaire Dreyfus

by Philippe Oriol

«Κατηγορώ!», έλεγε ο τεράστιος πρωτοσέλιδος τίτλος της εφημερίδας του Κλεμανσό, «Αυγή». Κι από κάτω, δημοσιευόταν μια επιστολή καταπέλτης, της οποίας κάθε παράγραφος ξεκινούσε με το ρήμα «Κατηγορώ». Κατηγορούσε την στρατιωτική δικαιοσύνη ότι αθώωσε «με άνωθεν εντολή» τον ταγματάρχη πεζικού, κόμητα Βασλέν Εστερχάζι, που δικαζόταν με την κατηγορία της πλαστογραφίας εγγράφου. Κατηγορούσε την κυβέρνηση ότι συγκάλυψε τις ανομίες του γενικού επιτελείου στρατού κι ότι υποδαύλισε τον αντισημιτικό φανατισμό. Κατηγορούσε συνωμότες, εθνικιστές, μοναρχικούς ότι έστειλαν κατάδικο στο νησί του Διαβόλου έναν αθώο, αφήνοντας ατιμώρητους τους πραγματικούς ενόχους. Ήταν μια εκρηκτική παρέμβαση στην πολύκροτη «υπόθεση Ντρέιφους» από έναν συγγραφέα, άσχετο με το όλο ζήτημα, που όμως ζητούσε απόδοση Δικαιοσύνης: Τον Εμίλ Ζολά.

Ήταν 13 Ιανουαρίου του 1898, στη Γαλλία, και ήταν η στιγμή που για πρώτη φορά στην ιστορία οι διανοούμενοι μιας χώρας έπαιρναν στα χέρια τους την κατάσταση και με δυναμική παρέμβαση απαιτούσαν δικαιοσύνη και σεβασμό των ατομικών δικαιωμάτων ενός πολίτη, έστω και αν αυτό σήμαινε ανατροπή παραδεγμένων αξιών.

Η υπόθεση Ντρέυφους έφτασε κάποτε στο σημείο όχι μονάχα να διαρέσει το Κράτος, τα κόμματα και να δημιουργήσει ατελείωτες συζητήσεις στα σαλόνια, αλλά και να φέρει το διχασμό ακόμη και στις οικογένειες.

Το ηθικό πρόβλημα που είχε δημιουργηθεί ήταν από καιρό πια από εκείνα που δε χωρεί πια καμμιά αμφιβολία πως η αθωότητα βρισκόταν σε διωγμό ή καλύτερα ήταν μια γελοιοποίηση της δικαιοσύνης.

Ωστόσο όμως, και σήμερα ακόμη εξακολουθεί να θέτει στους ιστορικούς ερωτήματα πολύ δύσκολα.

Genres: Nonfiction, Classics

160 pages, Pocket Book

Published March 26, 1999

Reviews

[Myriam · Rating 5 out of 5]

Lettre adressée directement au président de la République de l'époque, Félix Faure dont la lecture me paraît indispensable. Zola y est engagé, éloquent et profite de sa notoriété afin de servir une cause juste.

[Isabel · Rating 3 out of 5]

Me hubiera gustado que este libro fuera una novela. O un compendio de relatos. Pero resultó ser la recopilación de artículos y cartas indignada del autor; con respecto a una injusticia a un solo individuo, usado como chivoexpiatorio para algo político que no logré entender del todo. Interesante como documento histórico y pasable como narrativa de no ficción.

[Malola · Rating 5 out of 5]

¡Qué lengua tan mordaz!
Qué manera de sacudir a una nación, con tanta elocuencia, con afirmaciones... viperinas (pero verdaderas) y gritar a los cuatro vientos, cual Mushu en Mulán (pero sin el valor comédico), "traidores unos, traidores los otros".


Esta versión contiene varias de las cartas abiertas escritas por Zolá con un breve prólogo de Fernando Tinajero; hubiese querido un poco más de trasfondo histórico, pero, bue... No se puede tener todo en esta vida.
Definitivamente Émile Zolá estaba comprometido con la verdad... incluso a sabiendas del coste que iba a tener en su carrera.