Neem nooit een beste vriend

Zonder titel

by Erna Sassen, Martijn van der Linden (Illustrator)

Ik had nóg een reden om bang te zijn voor Lindsey. Nadat ik haar zag dansen in de tuin van het tehuis waar Dylans oma woont en voordat ze er met die veel te knappe mannelijke nurse vandoor ging, zei ze tegen ‘Jou vind ik aardig.’ Het klonk de rest niet . Ik ‘Dank je.’ ‘Jou en Dylan,’ zei ze. Klonk weer de rest niet . Ik zei niks. Omdat ik het moment niet wilde verpesten. Maar ook omdat ik heel hard zat na te denken waarom. Waarom ze mij en Dylan wél aardig vond. ‘Je kan alleen niet tekenen,’ besloot ze. Daar moest ik een beetje om lachen want het enige wat ik kan, is tekenen. Voor de rest heb je helemaal niks aan mij.

Genres: Young Adult, Fiction, Coming Of Age, Audiobook, School

265 pages, Kindle Edition

First published January 18, 2023

Reviews

[Nora (NoraLeest) · Rating 2 out of 5]

Dit boek is een stream of consciousness van een oversekste tiener met agressie problemen en ADHD, wiens vrienden ook allemaal agressie problemen hebben. Oh ja, en corona komt om de hoek kijken. Geschreven op een bijzondere manier met VEEL VAN DIT!!!!! ᴇɴ sᴏᴍs ᴡᴀʀᴇɴ ᴇʀ ᴏᴏᴋ ʜᴇʟᴇ ᴋʟᴇɪɴᴇ ʟᴇᴛᴛᴇʀᴛᴊᴇs. ʜᴇʟᴇ. ᴋʟᴇɪɴᴇ. ʟᴇᴛᴛᴇʀᴛᴊᴇs. ᴇᴄʜᴛ ᴡᴀᴀʀ. Het verhaal sprong van hot naar her met anekdotes die 40 pagina’s verder pas werden afgemaakt en daarbovenop nog onbegrijpelijke sprongen in de tijd.

Ik weet niet hoe het er bij andere mensen aan toe gaat in de derde klas, maar bij mij ging het zeker niet zo. Laten we het er op houden dat ik op geen enkele wijze tot de doelgroep van dit boek behoor. Ik kan me oprecht voorstellen dat dit voor iemand een geweldig boek is, vooral als je houdt van snel, grappig, gevuld met seks en borsten, gevechten en gescheld.

[Axellesbooks · Rating 3 out of 5]

2,5
Op zich niet slecht, maar het verhaal focuste zich op net te veel dingen waardoor het niet zo erg samenhangend over kwam op mij.

[Nienke Willemsen · Rating 5 out of 5]

Als je zo in het hoofd van 17/18-jarigen kan kruipen dan ben je echt een groots schrijver! Wederom bewijst Erna Sassen een meester te zijn in het in taal vatten van een puberbrein met de zeer geloofwaardige woorden van diezelfde puber. Snelle dialogen, een pakkende verhaallijn, humor en de illustraties van Martijn van der Linden maken dat je deze actuele, strak geschreven jongerenroman niet meer weg kan leggen als je er aan begint.
Grote thema’s als vriendschap, liefde en seks, huiselijk geweld, eetstoornissen en de rauwe wereld van sociale media die de dagelijkse werkelijkheid van jongeren bepaalt gaan hand in hand met de liefde voor kunst, huisdier en oma. Sassen lijkt alles aan te willen kaarten, gaat niks uit de weg en toch is het nergens te veel. Wat een rauwe, heftige, bijzondere en vooral razendknappe (YA) roman.

[Geert van Rooijen · Rating 4 out of 5]

Wat een geweldig “recht voor z’n raap”-boek. Sassen grijpt je bij de kladden door Joshua aka Rembrandt écht te laten spreken. En daardoor wordt de verhaallijn van ondergeschikt belang, en dat is goed. Het maakt het boek lekker eclectisch alsof je door een BeReal-reel scrollt. Alle belangrijke onderwerpen van Corona over gender en anorexia tot “de eerste keer” komen langs. Prachtig gelardeerd met de tekeningen van Martijn van der Linden.
Ik had de eer en vooral het genoeg Erna Sassen afgelopen herfst te spreken en daar vertelde ze dat ze haar publiek zeer serieus neemt. Daarom doet ze ook in dit boek geen compromissen, niet in thema’s, niet in taalgebruik, niet in niks en Van Linden sluit daar naadloos op aan.
Meer van dit realisme (Maar ik ben stiekem ook benieuwd naar wat Zivan hier van denkt.)

[Els · Rating 5 out of 5]

Neem nooit een beste vriend. Door: Erna Sassen.

Wow, wat een verbluffend, geweldig goed boek. ‘Zonder titel’ was goed en toen hoopte ik al dat er een vervolg op dat boek zou komen (hoewel een vervolg ook dik kan tegenvallen). En nu is er een vervolg én het is nog beter dan het eerste deel. Sassen is goed op dreef!

Ik heb veel gelachen, las als een verslaafde door en door, kon het boek niet wegleggen, behalve als ik iets wou opzoeken (kunstwerken van Lynette Yiadom-Boakye maar ook de videoclip van Afraid of the dark van Chef’Special, met danseres Michaela DePrince bijvoorbeeld).

De hoofdpersoon/verteller is wederom de 17-jarige Joshua, zijn vrienden Sergio en Dylan doen ook weer mee, net als zus Kato en konijn Harrie. Deze keer speelt het verhaal zich af tijdens de pandemie en bijhorende lockdowns; voor iedereen (psychisch) moeilijk maar helemaal de hel als je 17 bent.

Alle boeiende verwijzingen en opsommingen (kunst, muziek, dansers,…) en de talrijke, prachtige, illustraties van Martijn van der Linden tillen het verhaal naar een nog hoger niveau.

Sekswerk, het ongewenst delen van naaktfoto’s, seksuele oriëntatie, eetstoornissen, huishoudelijk geweld, overlijdens, porno, culturele toe-eigening,… Er is geen hedendaags (‘woke’) onderwerp dat Sassen ongemoeid laat, enkele trigger warnings zijn dan ook gewenst. Toch leest dit boek als een geweldig, meeslepend young adult verhaal. Zonder uitgesproken morele lessen of activistische verontwaardiging. Het is een grappig, spannend, ontroerend boek, helemaal van nu. Met flitsende dialogen, personages die van het papier springen en je hart veroveren. Een boek vol jongeren, voor jongeren. Maar ook voor mensen van net iets ouder, 43 zoals ik bijvoorbeeld ;)

Ik duim giga hard voor een derde deel en ga snel deel 1 nog eens herlezen. Ik ben verliefd op dit boek, op Erna, op Sergio, Kato én Joshua en de tekeningen van Martijn van der Linden!

[Irene · Rating 2 out of 5]

Ehm ja. Ik geef het (nog) geen sterren, want ik heb geen flauw idee wat ik nu allemaal vind. Het is wel meeslepend, maar niet echt mijn stijl. Er zitten goede, en veel, onderwerpen in. Actueel door corona, maar ook door benoemen van bijv. politieke personen en de koning. Misschien heb ik zelf maar een half beeld van hoe 'pubers' en/of 17/18-jarigen tegenwoordig zijn.

Vind ik iets vanuit mezelf als lezer of juist vanuit de doelgroep waarin ik mijzelf totaal niet herken een aantal jaar terug?
Mijn gedachten probeer ik hier verder uit te leggen.

[Paula · Rating 4 out of 5]

3,5 ⭐️ Ik hou van de stijl van Erna Sassen en hoe ze spot-on schrijft over pubers. Van heftigere scenes en elkaar uitschelden op school tot vriendschap en je kwetsbaar opstellen. Ik ben er nog niet helemaal uit wat ik vond van het boek, soms voelde het ook een beetje te geknutseld. Ik weet het niet. Anyway: 3,5 nu.

[Jochen · Rating 4 out of 5]

In De Standaard der Letteren ging het dit weekend over YA-boeken en dat je fervente lezers verliest aan het Engels omdat ze geen YA's vinden in het Nederlands. In plaats van een zoveelste doemtekst over BookTok en C. Hoover te schrijven, had de auteur beter ´Neem nooit een beste vriend´ gelezen. Een boek over jongeren, voor jongeren, met hedendaagse onderwerpen en taalgebruik, zonder het zwaarmoedige of eenvoudige taalgebruik van heel wat Amerikaanse/Engelse tegenhangers. (opnieuw) Niets dan lof voor Sassen!

[Joke Drabs · Rating 5 out of 5]

WAUW. Helemaal fan. Wat hou ik van de muurbloempjespersonages en wat heeft die Erna Sassen een bijzonder sterk inzicht in het doorsnee (?) jongerenhoofd.

Ik neem binnenkort een poes, gewoon al zodat mensen ernaar kunnen komen kijken.

[Pauline Reggers · Rating 3 out of 5]

Ik heb dit boek tig keer vastgenomen en weer teruggelegd. Bij elke nieuwe poging moest ik helemaal opnieuw beginnen omdat ik maar niet in het verhaal kwam. Tot vandaag, een blauwe dinsdag waarop ik het boek verslond van kaft tot kaft. Ik concludeer dat ik even tijd nodig had om in mijn hoofd weer zeventien te worden. Het is een helder boek voor young adults, met mooie illustraties, herkenbare gedachten en met dialogen waarin niemand een blad voor de mond neemt. Dat tieners en passant wat kunstgeschiedenis meekrijgen en zware onderwerpen lichtvoetig aan bod komen is mooi meegenomen. Als ik zeventien zou zijn, las ik meteen de volgende Sassen.

[Ellen Leijten · Rating 5 out of 5]

Wederom een geweldige YA-roman van Erna Sassen! Vervolg op 'Zonder titel'.

[Mieke · Rating 4 out of 5]

Joshua, Sergio en Dylan zijn weer terug, net als de kenmerkende schrijfstijl uit Zonder Titel. Ook de illustraties van Martijn van der Linden zijn weer van de partij.

Sassen weet opnieuw een vlot, stijlvast en kwetsbaar verhaal neer te zetten. Joshua worstelt met zijn vriendschappen en de impact die de Coronapandemie op hem en zijn vrienden heeft. Hij heeft nog altijd gevoelens voor Lindsey, die weer problemen heeft met haar zelfbeeld en met slutshaming.

Kunst blijft heel mooi verwerkt en verweven in dit verhaal, niet in de minste plaats dankzij de schitterende illustraties van Martijn van der Linden.

Wat Sassen heel knap doet, is de toon van de jongens (en meiden) vatten, waarbij grofgebektheid afwisselt met heel kwetsbare passages. Joshua en Sergio hebben bijvoorbeeld halverwege het boek een gesprek over sekswerk, waar het niet alleen gaat over ‘hoeren en neuken’, maar dat sekswerk misschien wel meer is dan dat. Prachtig opgetekend. Sowieso zitten verspreid over het boek een aantal heel mooie overdenkingen van verschillender personages. Dat maakt de personages zo mooi, gelaagd en complex.

Sassen weet weer een prachtig verhaal neer te zetten. Vond ik het net zo indrukwekkend als Zonder Titel? Dat misschien niet, maar het doet er ook echt niet voor onder. Ik ben benieuwd of we in een eventueel later boek nog een keer met Joshua en zijn vrienden mee mogen kijken.

PS - Als je NikkieTutorials én de Sekszusjes in je verhaal weet te verwerken, verdien je gewoon pluspunten.

[Elin Meijnen · Rating 5 out of 5]

Het nieuwe boek van Erna Sassen is uit. Het heeft me enorm geraakt. Wat gaaf als iemand zo kan schrijven en alles gebruikt, de typografie, tekeningen, poëzie...
Wat ik ook zo bijzonder vind is dat het vol staat met heftige woorden, grove taal en pittig gedrag, en het toch nooit lelijk voelt. Het is gewoon de taal van Dylan en Sergio en die heeft een eigen betekenis. Ik heb me geen moment geërgerd, zeg maar, terwijl ik ook 'van heel veel dingen (boeken en woorden) niet hou'. (Citaat dus).
Ik heb het gevoel dat ik de helft nog niet echt begrepen heb, de diepgang van alle tekeningen die verwijzen, de intertekstualiteit. Maar misschien is dat helemaal niet nodig om dit boek te waarderen.⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Dit is Joshua aan het einde van het boek (spoiler)

'Een van mijn nieuwe hobby's is tegen Lindsey aan slapen met mijn hand op haar zachte lieve buik.'

Of:

'Ik vind klaarkomen een walgelijk woord. Neuken ook. (...) als ik wil neuken ga ik wel op rugby.''

[Sarike Roest · Rating 5 out of 5]

Wederom een schitterend geschreven boek met mooie illustraties. Het is alsof ik mijn leerlingen hoor praten. Alle grote bek, klein hartje-types, de copingmechanismen van Lindsey, de actuele thema's: alles werkte voor mij.

[alisha · Rating 2 out of 5]

2 ⭐️ hoewel ik weliswaar niet onder de doelgroep voor dit boek val en had kunnen verwachten dat dit over typisch puberale tieners ging, zie ik ondanks mijn irritaties ook de positieve kant van dit boek. toen ik de leeftijd had van de personages waren de onderwerpen die in dit boek behandelt worden vrijwel niet aan de orde, maar in de tijd van nu is dat helaas wel zo. jonge meiden die zichzelf seksualiseren, naaktfoto’s, mentale problemen en op jonge leeftijd in de seksindustrie belanden.

in het begin kon ik dit boek ook helemaal niet begrijpen. ik vond het verschrikkelijk, het las niet prettig, de personages waren vreselijk en praatten alleen maar over neuken. ik denk zelfs dat als ik wel tot de doelgroep behoorde ik dit boek niet leuk zou vinden.

daarentegen bewonder ik ook wel weer het feit dat juist deze onderwerpen zo aangekaart worden. en achteraf gezien is onze hoofdpersoon ook helemaal niet met deze onderwerpen bezig. hij wil het niet 24/7 over seks hebben en is meer geïnteresseerd in zijn eigen kunst maken, om te tekenen. maar toch leeft hij in een tijd waar hij dit wel constant moet aanhoren en mee bezig ‘moet’ zijn volgens zijn leeftijdsgenoten.

het einde vond ik behoorlijk overhaast en ik kon ook niet goed begrijpen wat nou het doel van de auteur was met dit boek. een van de laatste zinnen was heel belangrijk en het is top dat dat nog even benadrukt wordt, maar verder denk ik dat er geen moraal aan het verhaal zit.

[Ignace · Rating 4 out of 5]

Eindelijk weer eens een boek uitgelezen. En wat voor een! Een geweldig puberboek - heerlijk in het hoofd van Joshua gezeten.

[Marjan · Rating 4 out of 5]

4,5*

Hoe goed! Je herkent 17-jarigen met hun overdenken, egoïsme, zoektocht naar hun identiteit, onzekerheid... Zo goed in beeld en tekst gebracht. Wat een aanrader, óók voor volwassenen.

[Margje de Hoog · Rating 5 out of 5]

Erna Sassen is de koningin van de Nederlandse YA.

[Nore Claessens · Rating 3 out of 5]

Ik geef het boek 3 sterren. Het boek las heel gemakkelijk, de dagen dat ik het boek las gingen er rap veel pagina’s voorbij. Alleen vond ik het boek een beetje verwarrend het was een ingewikkeld boek en was niet altijd even duidelijk wat er gebeurde. Ik vind het wel een goed boek omdat er wel een diepe boodschap achter zit. Ook vind ik sommige stukken herkenbaar uit men eigen leven. Dus het is een zekere aanrader.

[Anneke · Rating 3 out of 5]

Uiteindelijk blijkt er onder de opzet van grootste en grove woorden wel een gerichte bedoeling te zitten. De hoofdpersoon is ongeloofwaardig neergezet: een mavo-3-leerling die bijzonder veel weet over kunst en architectuur. Delen van het verhaalverloop zijn wel herkenbaar (corona, thuisonderwijs) en ook de ontwikkeling van de overige personages wordt best mooi, subtiel weergegeven.

[Annet · Rating 5 out of 5]

Als ik nog voor de klas zou staan, zou ik deze Young Adult aan alle derdejaars aanbevelen. Zij zullen zich herkennen in de emotionele, opstandige, wanhopige, onzekere en grappige buien van de hoofdpersoon. Wat heeft Erna Sassen zich goed ingeleefd! Leuk ook dat het boek zich tijdens corona afspeelt, de muziek van deze tijd is, de hoofdpersoon waanzinnig goed kan tekenen en een konijn heeft dat naar de naam Harrie luistert.

[Jana Stiers · Rating 4 out of 5]

mooi, kan ik nog wel 3 keer lezen

[De Grote Vriendelijke Podcast]

Een bijzonder, rauw en geestig boek vol kwetsbare personages. 'Neem nooit een beste vriend' volgt opnieuw de introverte vmbo'er Joshua, die dit keer een vriendschappelijk verbond sluit met twee jongens. Over het verlangen naar echte intimiteit, vriendschap en de daarbij behorende onzekerheid en onbeholpenheid. Erna Sassen ontroert tussen alle grofheid door. Uitgegeven bij Leopold, met illustraties van Martijn van der Linden. Vanaf 16 jaar.
We bespreken het boek in de 88ste aflevering van De Grote Vriendelijke Podcast. Luister nu via Spotify, je podcast-app of https://degrotevriendelijkepodcast.nl...

In de 41ste aflevering van De Grote Vriendelijke Podcast spraken we Erna Sassen uitgebreid over het boek 'Zonder Titel', het eerste boek over Joshua. Deze podcast is te beluisteren via https://degrotevriendelijkepodcast.nl...

[Iris Besseling · Rating 5 out of 5]

Dit was echt werkelijk prachtig. Ben tegelijkertijd al maanden bezig in een YA-boek wat probeert een soortgelijk verhaal te vertellen maar me niet weet te bereiken. Toen luisterde ik deze tijdens het puzzelen en ik kon gewoon niet stoppen. Letterlijk zonder pauzes doorheen gevlogen en ik ben geraakt!!! Getipt door een collega van me en erg dankbaar, want zonder die tip was ik hier zelf nooit aan begonnen.

[Myrthe · Rating 5 out of 5]

Ben echt helemaal niet van grof taalgebruik en expliciet beschreven zinnen het hele boek door maar dit was VERASSEND GOED. Maar och Harrie. Vond het echt heel goed beschreven allemaal en heb daadwerkelijk meerdere keren hardop gelachen en ook gehuild (kato :((( ) en: praat met iemand (godverdomme) :)

[Elsemiek Hoge · Rating 3 out of 5]

Ik ben duidelijk niet de doelgroep die de schrijfster voor ogen had bij het schrijven van dit boek. Ik kan echter wel snappen dat jongeren dit boek kunnen waarderen; Sassen kan zich echt op geloofwaardige wijze verplaatsen in de hedendaagse tiener.

Voor mij waren echter zowel de thematiek als de schrijfstijl een te-ver-van-m'n-bed-show. #boomer

[Maaike Sintemaartensdijk · Rating 5 out of 5]

Fantastisch boek. Pluspunten voor het feit dat het zo makkelijk wegleest en de prachtige tekeningen. Minpunten voor het dode konijn🙁 ("Neem nooit een huisdier. Ze gaan dood")
Zeker een aanrader!!!

[Valerie Van Reeuwijk · Rating 4 out of 5]

Beste Boek voor Jongeren 2024

[Hugo Seriese · Rating 5 out of 5]

Heerlijk boek

[Dory · Rating 4 out of 5]

De identiteitscrisis die dit boek had over doelgroep daargelaten, was dit wel echt heel grappig en sterk geschreven. (3.5)