Το τελευταίο αντίο

by Βασίλης Βασιλικός

"'Ηρθες και ξάπλωσες στα πόδια μου, το τελευταίο εκείνο μεσημέρι, ήσυχα, αδιαμαρτύρητα, τρυφερά. Μου είπες χωρίς φωνή το τελευταίο αντίο. Μ' αποχαιρέτησες, με το σώμα σου. Μόνο που εγώ δεν το κατάλαβα τότε. Κοιμήθηκες λίγο απ' την άλλη μεριά της καρδιάς σου. Αυτό ήταν το τελευταίο μας αγκάλιασμα. Η τελευταία φορά που τα σώματά μας αγγιχτήκαν. Δεν είπες τίποτα. Μ' αποχαιρέτησες με τον τρόπο σου, ευγενικά, ωραία. Το λογικό σου δεν έπιανε το μήνυμα για να μου το εκφράσεις. Μα ούτε σου άρεσαν οι μελοδραματισμοί. 'Ενα βαθύ ευχαριστώ μου είπε το κορμί σου, που είκοσι χρόνια άλλη δεν γνώρισε απ' την αγκαλιά μου".

Genres: Fiction

165 pages, Hardcover

First published January 1, 1979

About the author

Ο Βασίλης Βασιλικός (English: Vassilis Vassilikos) υπήρξε ένας από τους πιο γνωστούς και πολυμεταφρασμένους Έλληνες συγγραφείς. Σπούδασε Νομικά στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και σκηνοθεσία τηλεόρασης στο Πανεπιστήμιο Γέιλ. Έζησε και εργάστηκε επί χρόνια στο εξωτερικό, όπου ασχολήθηκε με τη συγγραφή, τη δημοσιογραφία, τη μετάφραση και τον κινηματογράφο. Συνεργάστηκε με τον Νίκο Κούνδουρο στο σενάριο των Μικρών Αφροδιτών και εργάστηκε στην Arte. Το μυθιστόρημά του Ζ, εμπνευσμένο από τη δολοφονία του Γρηγόρη Λαμπράκη, μεταφέρθηκε στον κινηματογράφο από τον Κώστα Γαβρά και απέσπασε σημαντικές διεθνείς διακρίσεις. Το έργο του περιλαμβάνει μυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, θεατρικά έργα και ποίηση, ενώ τα βιβλία του μεταφράστηκαν σε 33 γλώσσες. Διετέλεσε πρέσβης της Ελλάδας στην UNESCO από το 1996 έως το 2004 και υπήρξε αντιπρόεδρος του Μορφωτικού Ιδρύματος της ΕΣΗΕΑ. Τιμήθηκε από τη Γαλλική Δημοκρατία με διακρίσεις στα Γράμματα και τις Τέχνες και έλαβε το Μεγάλο Βραβείο Γραμμάτων το 2017. Το 2019 εξελέγη βουλευτής Επικρατείας με τον ΣΥΡΙΖΑ και υπηρέτησε έως το 2023. Έγραψε επίσης έργα όπως Η Μυθολογία της Αμερικής, Το Ψαροντούφεκο και Ο Ιατροδικαστής.

Reviews

[Eirini Proikaki]

4.5stars Αυτό το βιβλίο δεν ήξερα οτι το είχα,δεν θυμάμαι πως βρέθηκε στα χέρια μου,το ανακάλυψα τυχαία όταν το ξέθαψαν οι γάτες μου παίζοντας στη βιβλιοθήκη και μια που είναι μικρό είπα να το πάρω μαζι μου στην παραλία να το διαβάσω.Δεν ξέρω αν ήταν και τόσο καλή η ιδέα μου.Πόσο γλυκό,πόσο όμορφο βιβλίο,πόσο με άγγιξε,πόσο παραλίγο να βάλω τα κλάματα μέσα στον κόσμο!

[Annetius]

Ας σηκώσουν το χέρι αυτοί που αξιώθηκαν τον μεγάλο έρωτα, τον έρωτα για πάντα.

Πόσο τιμητικό και ενκαυλέ (≠ντεκαυλέ) ένας άντρας (Έλληνας, δεκαετία 70, συνειρμοί συντηρητισμού και στερεοτύπων) να βγαίνει να διακηρύξει τον έρωτά του, μέσα στην απόλυτη απελπισία και τον πόνο της απώλειάς του;

Δεν ήταν όμως η απώλεια του αγαπημένου προσώπου ο πρωταγωνιστής της ιστορίας για μένα. Ήταν το αντίθετο. Ήταν η παρουσία του. Η κραυγαλέα εν ζωή παρουσία. Αυτής της συνενωτικής ουσίας που κάνει τον διαχωρισμό των ξερών από τα χλωρά.

Αυτές οι λίγες σελίδες ένα χαλί υπόγειων ερωτημάτων.

Από πού εξασφαλίζεται η αειφορία ενός έρωτα; Από ποιον ομφάλιο λώρο τρέφεται;

Αστειρευτότητα της φαντασίας; Ειλικρίνεια και σεβασμός και θαυμασμός του αγαπημένου προσώπου; Ένας κρυφός μηχανισμός σε συνεχή λειτουργία ώστε τα συναισθήματα να μην ατροφούν; Ένας αδιάκοπος κάματος, αυτό είναι ο έρωτας και η μεταρσίωσή του. Να ξέρεις τις κινήσεις της όταν βγάζει το σουτιέν. Να παρατηρείς τα χείλη του όταν πίνει το κρασί. Να βρίσκεις, να εφευρίσκεις και να επανεφευρίσκεις την τρυφερότητα στις πιο άσχετες στιγμές. Να ξέρεις τα πάντα και να μη γίνεται αυτό κοινοτοπία. Να μην αποκαθηλώνεται ποτέ.

Είναι απόλυτα συγκινητικό, καθησυχαστικό και απελευθερωτικό να ξέρεις πως αυτό το πράμα υπάρχει, το αξιώνονται κάποιοι. Όχι όλοι. Δεν είναι όλοι ικανοί. Μα κάποιοι είναι.

Ο Βασίλης Βασιλικός έζησε 20 χρόνια με την αγαπημένη του Μιμί. Αυτή όμως πήγε κι αρρώστησε, και πέθανε. Γράφει λοιπόν το τελευταίο του αντίο, έναν υπέροχα τρυφερό και θλιμμένο φόρο τιμής σε αυτήν, "την αγάπη του την ωραία με το χτενάκι στα μαλλιά", που του γλίστρησε μέσα από τα χέρια. Με κόμπους δάκρυα, που τις έκανε λέξεις.

Έπρεπε να γραφτεί αυτό, το τελευταίο αντίο.

-----------------------------------------

- Άκουσα τι είπε, έλεγε το βράδυ η λογού στον άντρα της, ενώ τρώγαν. Είπε πως λείπει στην αγορά.

Ο άντρας της κούνησε λυπημένα το κεφάλι του.

- Υπάρχουν κι εξαιρέσεις, είπε.

- Δηλαδή;

- Ζευγάρια που αγαπιούνται.

- Εμείς δεν αγαπιόμαστε; τον ρώτησε.

- Ποιος είπε όχι; είπε αυτός βαριεστημένα.

- Για εξαιρέσεις, που είπες, τι εννοούσες;

- Δεν εννοούσα εμάς.

Kαι την παρακάλεσε να σταματήσει να μιλά γιατί στο μεταξύ στην τηλεόραση άρχισε το βραδινό δελτίο.

*Αναπόφευκτα είχα συνεχώς στα αυτιά μου αυτό το blast from the past [https://www.youtube.com/watch?v=CQOBk... με νοσταλγία και με μελαγχολία.

[Crazytourists_books]

Μελαγχολικό, συγκινητικό χωρίς να προσπαθεί να προκαλέσει το συναίσθημα με μεγάλα λόγια και δακρύβρεχτες εκφράσεις. Εξαιρετικό

[Έλενα Αϊναλάκη-Παπασταύρου]

Ένα ρίγος με διαπερνά διαβάζοντας τις σελίδες αυτού του βιβλίου, νιώθω πως βρήκα ένα από τα αγαπημένα μου αναγνώσματα ένα βιβλίο-κατάθεση ψυχής- αφιερωμένο σε έναν αληθινο έρωτα μια αγάπη πιο δυνατή από οτιδήποτε άλλο. Μικρές κινήσεις, ασήμαντοι διάλογοι και στιγμιότυπα από την πορεία μιας σχέσης που όμως αποδεικνύουν τη δύναμη της αγάπης. Από το σημείο μηδέν... Τη γνωριμία τους ως τη τελική πτωση, την πρόωρη απώλεια της αγαπημένης του. Ένας θρήνος του ανθρώπου που αγάπησε πραγματικά, αντιμέτωπος με τον οριστικό αποχωρισμό. Οι μέρες χωρίς τον άλλον, η ζωή χωρίς τον άλλον.. Αίσθημα; Κενό. Λύτρωση; Το γράψιμο. "Η νύχτα είναι δικιά μου και δικιά σου. Μακρινή αγάπη, ολέθρια που τώρα δεν ζώ παρά για να σε αναστήσω". Ένα έπος αφιερωμένο στον έρωτα που συγκλόνιζε και θα συγκλονίζει κάθε αναγνώστη.

[Irou Li Cherry]

Η αμήχανη στιγμή, που μετά από ένα μήνα καμίας διάθεσης για ανάγνωση, λες ας πιάσω αυτό το μικρούλι. Και το πιάνεις, έτσι ανάλαφρα, γιατί νομίζεις ότι αναφέρεται σε άλλο θέμα (λες και έχεις κατέβει από κάνα βουνό ξέρω γω, μπιτ άσχετη) και σου βγαίνει αυτό...
Ένα αντίο τόσο μεγαλοπρεπές, που δεν ξέρω καν πώς ο Β. Βασιλικός το χώρεσε σε 88 σελίδες.
Υ. Γ. Τα αστεράκια έχουν να κάνουν με το κακό το ταιμινγκ και με τίποτε άλλο.

[Christiana]

Το διάβασα πριν από πολλά χρόνια και παρ' όλο που δεν θυμάμαι λεπτομέρειες από την πλοκή, θυμάμαι ότι με είχε συγκινήσει πολύ η ερωτική ιστορία με το τραγικό τέλος. Σκοπεύω να το ξαναδιαβάσω μια μέρα.

[Nikolas Banos]

«Ήρθες και ξάπλωσες στα πόδια μου, το τελευταίο εκείνο μεσημέρι, ήσυχα, αδιαμαρτύρητα, τρυφερά. Μου είπες χωρίς φωνή το τελευταίο αντίο. Μ’ αποχαιρέτησες, με το σώμα σου. Μόνο που εγώ δεν το κατάλαβα τότε. Κοιμήθηκες λίγο απ’ την άλλη μεριά της καρδιάς σου. Αυτό ήταν το τελευταίο μας αγκάλιασμα. Η τελευταία φορά που τα σώματά μας αγγιχτήκαν. Δεν είπες τίποτα. Μ’ αποχαιρέτησες με τον τρόπο σου, ευγενικά, ωραία. Το λογικό σου δεν έπιανε το μήνυμα για να μου το εκφράσεις. Μα ούτε σου άρεσαν οι μελοδραματισμοί. Ένα βαθύ ευχαριστώ μου είπε το κορμί σου, που είκοσι χρόνια άλλη δεν γνώρισε απ’ την αγκαλιά μου…»
Μόνο ταιριαστό θα μπορούσα να χαρακτηρίσω το γεγονός, ότι αυτό το βιβλίο μου το δάνεισε η αδελφή της γιαγιάς μου. To φευγιό της ήταν τόσο αισθητό, όσο και των ηρώων του Βασιλικού. Έτσι το δάνειο, έγινε κληροδότημα, και μου κράτησε συντροφιά αρκετές νύχτες, όταν εγώ προσπαθούσα να αντιπαρέλθω εβδομήντα, διαφορετικού ρυθμού και ηχοχρώματος, ροχαλητά μέσα στον στρατιωτικό θάλαμο.
Είκοσι συν μια ιστορίες, οι οποίες μπορούν να διαβαστούν είτε ως αυτοτελείς, είτε ως μυθιστόρημα, περιέχουν αυτό που αδυνατεί, συνήθως, να καταλάβει ο άνθρωπος. Την απώλεια. Η απώλεια και ο πόνος της απουσίας αποτελούν για τον Βασιλικό την πρώτη ύλη για την κατασκευή αυτών των ιστοριών. Ο συγγραφέας θέλει να επικοινωνήσει την μελαγχολία που τον συντρίβει μέσω της απώλειας, μιας και γνωρίζει πως η απώλεια είναι κοινός τόπος για όλους τους ανθρώπους.

Read More Here: https://nikolasinbookland.wordpress.c...

[Mary Kaimatzoglou]

Με συγκίνησε σε αρκετά σημεία όπου η απώλεια του αγαπημένου προσώπου γίνεται τρόπος ζωής.

[Nava]

3,5
Αυτό το βιβλίο είχε νομίζω 90% ιστορίες για τύπους που οι γυναίκες/κοπέλες τους πέθαναν. Οι περισσότεροι ήταν συγγραφέες ή καλλιτέχνες με κάποιο τρόπο. Δεν ήταν άσχημο βιβλίο και δεν θα έλεγα πως ήταν η ίδια ιστορία κάθε φορά, είχε ποικιλία στο που έδινε σημασία κάθε φορά. Ίσως να βοήθησε που τα διάβαζα διάσπαρτα. Πάντως πιστεύω πως ο συγγραφέας σίγουρα βασανήστικε στην ζωή του από το θάνατο μιας κοπέλας. Κατάφερε να δώσει λέξεις σε αυτό το απαίσιο αίσθημα του να χάνεις κάποιον που αγαπάς.

[ΑΝΝΑ]

Πολλές πολλές μικρές ιστορίες, η καθεμία διαφορετική, για το τελευταίο αντίο ενός από τους δύο των ζευγαριών που βίωσαν μια μεγάλη και βαθιά αγάπη.
Φαίνεται ότι κάποιος θάνατος γυναίκας ώθησε τον συγγραφέα να πιάσει την πένα του και να γράψει αυτό το μικρό πόνημα.
Ωστόσο θα προτιμούσα μια ιστορία ή έστω δύο τρεις σε έκταση, παρά τα 9/10 να πιάνουν μόνο δύο με πέντε σελίδες.

[Bloki]

Κατάθεση βρακής.

[Echoesaround]

ο ρομαντισμός στα τελευταία λόγια προς την αγαπημένη

[leashelf]

Τι πλοτ τουιστ ήταν αυτό στο τέλος;

[bookworm.wanderlust]

Ένας ύμνος στον Έρωτα και το αντίο όταν ο θάνατος φέρει τον χωρισμό! Μια κατάθεση ψυχής και η αποθέωση ενός μεγάλου έρωτα από αυτούς που λίγοι αξιώνονται να βιώσουν στη ζωή!

[Bella Baxter]

Το βιβλίο είναι ένας στοχασμός πάνω στη φθορά του χρόνου, την απώλεια και τον θάνατο, γραμμένος με λυρικό και ευαίσθητο τρόπο . Ο συγγραφέας αποχαιρετά , φίλους, συγγενείς, συνεργάτες που έφυγαν από τη ζωή , στιγμές από την Αθήνα, τη Θεσσαλονίκη, το Παρίσι ή άλλα μέρη όπου έζησε και ιδεολογίες και οράματα που ξεθώριασαν με την πάροδο του χρόνου.
Είναι μια ειλικρινή ματιά στην διαχείριση της απώλειας.
Σύσταση:Περίμενα περισσότερα .

[Michail Drakomathioulakis]

English follows:

Μόνο όποιος έχει υποφέρει απ' την απώλεια αυτής που αγαπά μπορεί να νιώση τις ιστορίες που συνθέτουν το ψηφιδωτό αυτής της αριστουργηματικής αφήγησης!!!

Only the one who has suffered the loss of his beloved one can feel the stories which compose the mosaic of this masterly storytelling!!!

[Irini Gergianaki]

"Ο τραυματίας, αντίθετα με τον εγκληματία, δεν επιστρέφει στον τόπο του τραυματισμού του"

Γλυκό, τρυφερό, καλογραμμένο. Μια ερωτική ιστορία με χρώματα.

"Η αγάπη τους ξεπερνούσε τα πλαίσια, έσπαζε τα κάδρα, πλημμύριζε τους τοίχους, όπως σε κάτι πίνακες ζωγραφικής που το έργο συνεχίζεται στο ντουβάρι"