A safe Place,1992; in het Ndl. Een veilige plek, 1997 bij Uitg. Nuitingh; 320 blz.
Geschreven door Lorenzo CARCATERRA (1954) een Amerikaan van Italiaanse afkomst; meer bepaald van het eiland Ischia dat meermaals in het boek voorkomt.
Carcaterra is bekend bij het grotere publiek voor zijn boek "Hell's Kitchen" later verfilmd als "Sleepers" met grote namen als Kevin Bacon, R de Niro, D.Hoffman, Brad Pitt...
Dit is geen roman, maar een vreselijke autobiografie; dus uiteraard gebaseerd op waargebeurde feiten.
Carcaterra is zijn carrière begonnen als journalist; en dat blijkt enigszins uit dit boek dat op droge, feitelijke gegevens en eigen herinneringen gebaseerd is.
In zijn jeugd woont Lorenzo met zijn moeder Raphaëlla en zijn vader Mario in Hell's Kitchen, toen een ruwe wijk in New York.
Mario heeft zijn vrouw, tevens zijn nicht, leren kennen op Ischia toen hij daar tijdens een zeldzame vakantie bij familie verbleef. Hij was reeds eerder getrouwd geweest, maar zijn vrouw was overleden. Hij beloofde haar de hemel op aarde, de Amerikaanse droom! R trouwde met een man die ze nauwelijks kende en volgde hem naar de US.
Bijna het hele boek draait om de relatie tss Lorenzo en zijn vader en hoe deze evolueert.
In zijn jonge jaren kijkt de jongen geweldig op naar zijn vader: hij kan het goed uitleggen, gaat op stap met zijn zoontje, tracteert op ijsjes, neemt hem mee naar het stadion en bokswedstrijden... Vader-zoon activiteiten.
Nochtans ziet en hoort de jongen regelmatig hoe Mario zijn moeder vernedert, kwetst, uitscheldt en aftuigt. Meermaals wordt ze in het ziekenhuis verzorgd, maar Lorenzo komt niet tussenbeide, maakt geen opmerkingen.
Spoiler alert!!
Als hij 14 is, tijdens een lange vakantie op Ischia, samen met zijn moeder, vertelt zijn grootmoeder hem hoe Mario's eerste vrouw om het leven gekomen is; hij heeft haar vermoord, gesmoord met een hoofdkussen in een aanval van jaloezie, woede en razernij. Het werd beschouwd als een "crime passionel" en hij kreeg maar 6 jaren. ( Die zes jaren achter de tralies komen uitvoerig aan bod en geven een goed beeld van de bajes in die jaren.)
Vanaf dan verandert de houding van de jonge L. compleet; hij begint afstand te nemen van zijn vader, stelt zich talrijke vragen, wil weten wat er ECHT gebeurd is, hoe dat allemaal gelopen is .. en vooral: wie is zijn vader eigenlijk? L besteedt jaren aan de zoektocht naar de waarheid, raadpleegt kranten, archieven, ondervraagt vroegere buren, familieleden, maar het is een moeizaam proces.
En de bewondering die hij toch voor zijn vader voelde, slaat allengs om in diepe haat. Hij is overweldigd door twijfels en angsten; lijkt hij op zijn vader? is hij zelf ook een potentiële moordenaar??
Die vader is dan ook een weinig aaantrekkelijk personage:
ruw, grof, gewelddadig, agressief, een man die zijn vrouw slaat ( maar dat scheen in de jaren '50 en '60 de norm te zijn in die buurt),
overspelig
een leugenaar,oplichter en fraudeur, die zelden werkt, iedereen geld aftroggelt en zijn schulden probeert af te lossen met het geld dat hij steelt van zijn vrouw.
Nochtans overweegt Raphaëlla nooit haar man te verlaten; ze zijn gehuwd, hij is haar echtgenoot en zo zal dat blijven, tot in het graf.
Het boek eindigt met de laatste dagen van Mario, stervend aan kanker in het hospitaal. Lorenzo zit aan zijn zijde en ze voeren echte gesprekken.
"De huid op zijn gezicht leek wel namaak... Zijn mond stond halfopen en zijn adem rook naar de dood.
' Hou je van me' zei hij.
Ik bleef hem aanstaren.
'Dat heb je nooit makkelijk gemaakt' , zei ik.
'Klets niet', zei mijn vader. 'Mijn leven is voorbij en ik wil weten of je van me houdt'.
Antwoord: zie verder in het boek.
Goed, vlot geschreven in een erg factuele stijl.
Boeiend, meeslepend, soms spannend, soms een beetje onsamenhangend.
Een pijnlijke autobiografie. Dit boek schrijven heeft moed gevraagd, denk ik.