Koloniaal Rotterdam: Stad van vandaag en morgen

by Liane van der Linden, Els Schellekens

Koloniaal Rotterdam laat je kennismaken met de koloniale geschiedenis van Rotterdam. Dit boek wil ‘halen en brengen’ omzetten in ‘verhalen en samenbrengen’. Dat begint met interesse in de eigen en elkaars geschiedenis.

Genres: History

100 pages, ebook

Published May 1, 2022

Reviews

[Renée · Rating 3 out of 5]

Ik ben er al 30 jaar weg, maar het blijft mijn stad en die van mijn voorouders. Rotterdam. De grote havenstad waar je alle kleuren en culturen bij elkaar hebt, iets dat ik altijd als heel positief heb ervaren. Uiteraard ben ik ook opgegroeid met kennis van het slavernijverleden en de schaduwkant van onze koloniale geschiedenis, maar wat precies de rol van Rotterdam was (en wellicht mijn voorouders), daar wist ik niet zo veel van.

Dit boekje is kort en het koloniale verleden enorm groot. Dit boekje bevat dan ook niet het complete verhaal, maar stipt een aantal belangrijke dingen uit de geschiedenis aan. Ook gaat het in op de gevolgen (positief en negatief) voor de stad en haar diverse inwoners (van babi pangang en taal tot verzetsgroepen in de Tweede Wereldoorlog en discriminatie die er helaas tot op de dag van vandaag is).

Ik vond het een boeiend boekje, maar heb toch de voorkeur voor iets dat alles chronologisch wat dieper doorspit. Of dat bestaat weet ik niet, de archieven hebben natuurlijk ook veel gaten. (Maar tips zijn welkom!) Het boekje heeft mij in ieder geval wel aangespoord weer eens in mijn familiegeschiedenis te duiken. Mijn voorouders wonen namelijk al sinds de 15e eeuw in en nabij Rotterdam. Toch is het knap lastig om details te vinden, zeker gezien mijn achternaam twee eeuwen later al een veelvoorkomende was in Rotterdam en de stamboom enorm breed uitwaaierde.

Het enige dat ik wel heb ontdekt is dat een van mijn verwanten bewindhebber is geweest bij de VOC in Rotterdam en later zelfs burgemeester van de stad. Een portret van hem is in de collectie van het Rijksmuseum te vinden. Een man met invloed dus, maar wel in een tijd dat de handel in mensen nog op gang moest komen en er door Nederlanders vooral op Batavia (Indonesië) werd gevaren voor handel. Ondanks dat hij geen slavenhandelaar of houder was, was hij natuurlijk niet compleet onschuldig. Kolonisatie an sich is al discutabel en de handel in goederen die daarbij kwam kijken ging natuurlijk ook gepaard met uitbuiting, gedwongen arbeid en de witte man die er met de winst vandoor ging. Rotterdam was zonder kolonialisme en het werk van onder andere mijn voorouder bij de VOC wellicht ook niet geworden tot wat het nu is. Dus heel zwart wit hadden mijn voorouders ongetwijfeld een aandeel in en voordeel van het kolonialisme.

Mijn hoop is dat dit boekje meer mensen aanzet om eens hun eigen familiegeschiedenis in te duiken, maar vooral ook te ontdekken dat de geschiedenis van onze stad en ons land niet alleen positief is geweest. En dat er vandaag nog een taak voor ons ligt om dat te erkennen en ons in te zetten om aanhoudend racisme tegen te gaan.

Veel woorden om te zeggen: lees dit of verdiep je op andere wijze.

[Rachel Singelenberg · Rating 3 out of 5]

Rotterdam heeft een diepgeworteld slavernijverleden dat nog steeds zichtbaar is in de stad. De economie en politiek van de stad waren lange tijd verbonden met slavernij, en Rotterdamse schepen vervoerden tienduizenden tot slaaf gemaakte mensen. Dit verleden zie je terug in straatnamen, monumenten en de samenstelling van de bevolking. De gemeente heeft excuses aangeboden en erkent dat de gevolgen nog steeds voelbaar zijn. Er zijn initiatieven om bewustwording te vergroten en het gesprek hierover gaande te houden, omdat het een onderwerp is dat nog altijd een rol speelt in het dagelijks leven.

[Dominique · Rating 5 out of 5]

(Luisterboek)
Dit is nou echt zo'n boek dat verplicht gelezen zou moeten worden. Heldere inkijk in het slavernijverleden van Nederland en meer specifiek van Rotterdam. Naast dat het informatief is, zetten de doordenkertjes je ook zelf aan het werk: net heb ik dit gehoord, maar wat vind ik er zelf nou eigenlijk van?

[Mariiie · Rating 3 out of 5]

Een belangrijke uiteenzetting van het Rotterdamse koloniale verleden, alhoewel soms ietwat te oppervlakkig (logisch, aangezien het maar een kort boek is). Ook kwamen de beschrijvingen van de koloniale meesters en havenbaronnen vaak genoeg té lovend af, gezien al het lijden dat ze hebben aangedaan. Getallen over slaven en hoe zij werden behandeld worden in meerdere gevallen op een manier in de tekst neergezet, dat het een beetje afkomt alsof deze cijfers secundair zijn tot de prestaties van de havenbaronnen. Apart, aangezien het een boek over het slavernijverleden is.
Het had ook fijn geweest als de tekst met meer alledaagse taal was opgesteld, had de tekst een stuk meer toegankelijk gemaakt. Naar mijn indruk is dit boek namelijk bedoeld voor de algemene burger, gezien haar korte lengte en de wijze van uiteen stellen, maar doordat er veel academische en vakspecifieke terminologie wordt toegepast, is het niet bepaald toegankelijk voor scholieren en mensen die zich niet al bezig houden met hun kennis over imperialisme verfijnen. Veel economische jargon.
Om mijn punt duidelijker te maken, een excerpt op blz. 48: “een plantage-eigenaar die geld nodig had kon bij Hudig een hypotheek aanvragen die werd gedekt door het ingelegde kapitaal van de beleggers. Om de waarde van de plantage als onderpand vast te kunnen stellen, lieten de Hudigs die plantage taxeren; vaak te hoog. Die taxatie bepaalde namelijk hoe hoog de hypotheek mocht zijn. Vervolgens brachten de Hudigs meerdere plantageleningen samen in een beleggingsfonds.”
Wel is er aan het einde van een boek een lijst met gebruikte termen en hun betekenissen, maar dit betreft vooral begrippen als ‘WIC’ en ‘trans-Atlantische slavenhandel’.
Al met al, een goede en belangrijke bron, aangezien het een handig overzicht biedt, maar zeker niet een exclusieve bron over de betrokkenheid van Rotterdam met de koloniën. Genoeg nieuwe dingen geleerd!

[Jessica · Rating 4 out of 5]

Goed en helder voorgelezen audioboek, deze week geluisterd tijdens de reis naar werk. Het geeft een goede weergave van Rotterdam als een belangrijke spil in het Nederlandse koloniale verleden, waar de meeste mensen allereerst aan Amsterdam denken. Veel aspecten in de openbare ruimte refereren nog naar dit verleden (het Wereldmuseum, Witte de Withstraat, Martin Meesweg, etc.). Het boek slaat een terecht kritische toon aan. Het is echter wel een dun boek, waardoor de verschillende geschiedenissen van de koloniën niet zo duidelijk aan bod komen.

[Rina · Rating 5 out of 5]

In een relatief kort boek wordt uitgebreid stilgestaan bij de Rotterdamse geschiedenis van de slavernij. Hierin wordt verleden en heden samengebracht, waarbij ik het vooral erg treffend en mooi vond hoe de genoemde geschiedenis telkens weer terugkomt in Rotterdam. Juist daardoor voelt de inhoud zó dichtbij, in plaats van een ver-van-je-bed-show. Het eindigt met een hoopvolle oproep tot inclusie (naast de reeds bestaande diversiteit). Ik ben fan!

[Luc Haagmans · Rating 3 out of 5]

Gelukkig blijft men veel geschreven over onderwerpen die aandacht behoeven. Het is zelfs (toevallig nu ook tijdens Zomercarnaval in Rotterdam) een thema dat altijd onder de oppervlakte loert om toe te slaan.

[Marcella]

"Het koloniale en slavernijverleden gaat over ons allemaal. Dat inzien en erkennen is geen zwakte, maar geeft juist kracht."

[A · Rating 5 out of 5]

Goed samenwerking van Rotterdamers! Trots dat ik mag Rotterdam als mijn tweede thuis noemen.

Nederlands is makkelijk voor b2 niveau, heel informatief over Rotterdam en slavernij

[Christopher Van Duijn · Rating 4 out of 5]

Mooi stukje geschiedenis, had het 5 gegeven als het langer was.. het gaat heel snel (is ook een kort boekje) maar ik had zoveel meer willen weten! Andere boeken maar zoeken over dit onderwerp

[Adriaan Teunissen · Rating 5 out of 5]

Mooie inkijk in het koloniale verleden van Rotterdam. Hierdoor kijk je wel anders naar je stad.