این کتاب شامل ده مقاله تامل برانگیزه که از آثار دیگر کامو به طور منتخب در کنار هم در این کتاب گردآوری شده، تاکید اصلی کل مقالات بر موضوع پوچی استواره، هرچند در هریک از این مقالات میشه ردی از موضوعات فرعی دیگر را هم دنبال کرد، موضوعاتی شامل تنهایی، رنج، امید، خودکشی و ... . برخی از مقالات در واقع بر اساس مشاهدات تجربی نویسنده و خاطرات او شکل گرفتند و برخی دیگه تنها مبنای نظری دارند. به نظرم یکی از مهمترین مقالات کتاب، مقالهایه با عنوان "معما" است. در خصوص این مقاله اگر بخوام کمی بیشتر دقیق بشم، کامو به دنبال اینه که آن تصویری که از او و آثارش به عنوان مبلغ و داعیهدار پوچی زندگی یاد میشه را از ذهن مخاطبینش پاک کنه و به نوعی از اینکه پیامبر پوچی خوانده میشه گله منده، بخشهایی از این مقاله خواندنی را اینجا آوردم :
اصلاً چگونه میشود محدود به این اندیشه شد که هیچ چیز حاوی معنی نیست و باید از همه چیز نومید گشت؟ وارد کنه مطلب نمیشوم، همینقدر میگویم همانطور که مادیت مطلق وجود ندارد چون تنها برای تلفظ واژه مادیت باید پذیرفت که در این جهان چیزی سوای ماده وجود دارد، هیچ گرایی (نیهیلیسم) کامل هم وجود ندارد، همینکه گفته میشود: همه چیز بی معنی است، چیزی میگوییم که معنی دارد. انکار هرگونه معنی برای جهان، یعنی حذف هرگونه داوری ارجمند. در صورتی که زیستن، مثلا غذا خوردن، خود یک داوری ارجمند است. چون همینکه از مردن خودداری میکنیم، بقا و دوام را برگزیدهایم. در این صورت، برای زندگی ارزشی، ولو نسبی، قائل شدهایم. اصلاً ادبیات نومید یعنی چه؟ نومیدی خموش است. در صورتیکه نگاه، اگر سخنگو باشد، حاوی معنی است. نومیدی راستین برابر با احتضار، مرگ یا ورشکستگی است. پس وقتی نومیدی سخنگو شد، استدلال کرد و اثری مکتوب به وجود آورد، آناً دست برادری به سوی ما دراز میشود، بی گناهی نویسنده روشن میگردد و دوستی پدیدار میشود. ادبیات نومید دو واژه متناقض است. .......... من از سیاه ترین نوع نهیلیسم فقط دلایلی جستهام تا بر آن فائق شوم. البته کار من از روی فضیلت و بزرگمنشی کم نظیر نیست. بل از سر وفای ذاتی به نوری است که در شعاع آن تولد یافتهام و قرنهاست که در میان این نور انسانها آموختهاند، تا زندگی را، حتی در آغوش درد و رنج نیایش کنند.
دو نکته آخر، این کتاب چون تجدید چاپ نشده، تهیهاش در بازار کتاب به گمانم دشواره، هرچند من این شانس را داشتم که به واسطه محبت دوستی این کتاب را از او به امانت بگیرم، اما نسخه پی دی اف کتاب را از سایت nbookcity دات کام میشه دانلود کرد، نسخهای که مربوط به سال 1349 هست و توسط انتشارات پیام منتشر شده. نکته آخر گاهاً ترجمه بعضی مقالات به نظرم دشوار و غیر روان اومد که با دوباره خوانی آن مقالات، این مشکل تا حدی برطرف میشه و فهم مقاله آسانتر جلوه میکنه.