What do you think?
Rate this book
Tijd tekort | Tijd genoeg
Ontrafel je strijd met de tijd en leer om tijd genoeg te hebben
Het lijkt wel alsof we steeds meer moeten doen in steeds minder tijd. Alsof we onze to-dolijstjes nooit kunnen afwerken, amper rust hebben om te genieten en de tijd niet onze vriend maar onze vijand is. We ervaren het leven eerder als een race tegen de klok dan als een gelukkig verloop van bezigheden en gebeurtenissen. Steeds heftiger bekruipt ons het gevoel dat we uit de pas lopen. Maar uit de pas met wat?
In Tijd tekort | Tijd genoeg legt Margriet Sitskoorn uit dat we uit de pas lopen met onszelf. Ze laat je ontdekken dat de manier waarop wij naar tijd kijken en hoe we met tijd omgaan vaak eenzijdig en schadelijk is. Ze bespreekt alternatieven en geeft je inzicht in jouw persoonlijke tijd en ritme. Dit stelt je in staat om je strijd met de tijd te ontrafelen en je gevoel van ‘tijd tekort’ om te zetten naar ‘tijd genoeg’.
Tijd tekort | Tijd genoeg geeft verhelderende inzichten en praktische tips die je leven gelukkiger en gezonder kunnen maken. Op het eind zul je verzuchten: waarom heb ik dit niet eerder geweten?
Het lijkt wel alsof we steeds meer moeten doen in steeds minder tijd. Alsof we onze to-dolijstjes nooit kunnen afwerken, amper rust hebben om te genieten en de tijd niet onze vriend maar onze vijand is. We ervaren het leven eerder als een race tegen de klok dan als een gelukkig verloop van bezigheden en gebeurtenissen. Steeds heftiger bekruipt ons het gevoel dat we uit de pas lopen. Maar uit de pas met wat?
In Tijd tekort | Tijd genoeg legt Margriet Sitskoorn uit dat we uit de pas lopen met onszelf. Ze laat je ontdekken dat de manier waarop wij naar tijd kijken en hoe we met tijd omgaan vaak eenzijdig en schadelijk is. Ze bespreekt alternatieven en geeft je inzicht in jouw persoonlijke tijd en ritme. Dit stelt je in staat om je strijd met de tijd te ontrafelen en je gevoel van ‘tijd tekort’ om te zetten naar ‘tijd genoeg’.
Tijd tekort | Tijd genoeg geeft verhelderende inzichten en praktische tips die je leven gelukkiger en gezonder kunnen maken. Op het eind zul je verzuchten: waarom heb ik dit niet eerder geweten?
- GenresNonfiction
160 pages, Paperback
Published November 1, 2022
3 people are currently reading
64 people want to read
About the author
Margriet Sitskoorn
13 books19 followersMargriet Sitskoorn is a Fulltime Professor of Clinical Neuropsychology at Tilburg University in the Netherlands. Her research focuses on how behavior and environment affect the brain, and how people can use this knowledge to develop themselves. Sitskoorn is an acclaimed public speaker and consultant. She is the author of several bestsellers and her work has been translated into various languages.
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 4 of 4 reviews
February 27, 2023
Wat een prettig boek is Tijd tekort | tijd genoeg van Margriet Sitskoorn! Het raakt een probleem dat ik herken: tijdsdruk voelen terwijl je geen deadlines hebt. Daarbij is het boek wetenschappelijk ingestoken en vrij compact. Vooral dat laatste is erg prettig als je toch al denkt nergens tijd voor te hebben. Het boek geeft een goede aanpak om van dat nare gevoel van tijdsdruk af te komen. Het gaat er namelijk niet om hoeveel tijd je hebt, maar hoe je tijd beleeft.
Op de eerste pagina lees ik al iets bijzonder interessants: pre-castrinatie! Pro-castrinatie ken ik, dat is uitstellen van dingen, precastrinatie blijkt het tegenovergestelde: je (onbelangrijke) taken zo snel mogelijk willen afmaken, om ze maar van je to-do lijstje te kunnen afstrepen. Dat geeft een goed gevoel! Heel fijn als je heel vaak het gevoel hebt dat je te veel dingen moet en wilt in de tijd die je tot je beschikking hebt, je tijdsdruk voelt. Volgens Sitskoorn ligt dat aan je tijdsbeleving, en die kun je veranderen. Nou, kom maar door!
Plasticiteit
Sitskoorn is hoogleraar klinische neuropsychologie. Wat heeft neuropsychologie met tijd te maken? Die relatie ligt bij de plasticiteit van de hersenen, het aanleggen en snoeien van verbindingen tussen hersencellen. Dat gebeurt op basis van prikkels, informatie, en de hersenen passen zich dus steeds aan. En daardoor gedraag je je anders, voel je je anders. Wat je veel doet, of waar je veel aandacht aan geeft, geeft meer prikkels en heeft beter ontwikkelde verbindingen. Veel lachen leidt tot veel vermogen tot lachen. Je wordt er steeds beter in! En ook onze omgang met tijd verandert onze hersenen.
Objectieve en subjectieve tijd
Tijd tekort | tijd genoeg bestaat uit drie delen. Deel I gaat in op objectieve en subjectieve tijd.
Objectieve tijd is tijd die buiten jezelf staat, externe tijd. Denk aan de opeenvolgende seizoenen, maar ook aan kloktijd. Maar er is ook subjectieve tijd. Die komt uit onze interne klok en heeft een relatie met onze herinneringen, onze wensen, onze vaardigheden. Het wordt ook wel eens onze biologische klok genoemd, omdat ze allerlei biologische functies, onder andere ons slaappatroon, reguleert. Als de interne klok niet synchroon loopt met de externe klok, dan merken we dat, denk aan jet lag. Of aan een gevoel van ‘tijd tekort’.
Maar de interne klok laat ons ook ‘tijdreizen’. We kunnen ons de toekomst voorstellen, ons gedrag daarop aanpassen en zo die toekomst realiseren. Of we herinneren ons het verleden (we brandden onze hand aan vuur) en leren zo belangrijke lessen.
Een andere vorm van subjectieve tijd is gebeurtenistijd. Je doet iets op basis van een gebeurtenis: als de zon gaat schijnen doe je dit, als een vriend langskomt doe je dat, als je hoofdpijn hebt doe je zo (of niet). Je leven leiden door kloktijd of gebeurtenistijd is erg cultureel bepaald.
De 6 P’s van subjectieve tijd
In deel II analyseert Sitskoorn de factoren van subjectieve tijd: de zes P’s. Elke factor heeft een uitleg met veel voorbeelden, een paar korte self-assessments en een link naar uitgebreide wetenschappelijke vragenlijsten. Die P’s zijn:
1. Poverty – Tijdarmoede; teveel willen voor de beschikbare tijd, hierdoor ontstaat tijdsdruk;
2. Perspective – Tijdsperspectief: leef je in het verleden, heden of toekomst. Dit beïnvloedt in welke soort taken je het best bent en hoe je tegenover je tijdsbesteding staat;
3. Perfect day – Ben je ochtend of avondmens? Een ‘sociale jetlag’ zorgt voor mindere prestaties;
4. Pressure – Gevoel van interne tijdsdruk, prioriteiten stellen lukt niet;
5. Precrastination – Toegeven aan die interne tijdsdruk, van alles direct doen maar belangrijke zaken uitstellen, of zelfs afstellen;
6. Pacing – Ritme, het verdelen van energie over taken en tijd. Past jouw pacing-stijl wel bij je baan?
Van tijd tekort naar tijd genoeg
Door de analyses uit deel II weet je waar jouw gevoel van ‘tijd tekort’ vandaan komt. Die punten kun je dus aanpakken met de 7de P: Power – Macht over je tijd, waar deel III over gaat. Per P kun je nu actief sturen, door een nieuwe aanpak te kiezen. Dit versterkt de verbindingen in je hersenen, waardoor dat steeds beter gaat.
Als kers op de taart geeft Sitskoorn nog 10 tips om je gevoel van ‘tijd genoeg’ te verhogen. Soms door gewoon extra tijd te creëren, maar meestal door anders met je tijd om te gaan. Ik vond met name de tip ‘Laat je verwonderen’, door natuurverschijnselen of een unieke ervaring heel bijzonder. De natuur of een museum in doe je juist vaak niet als je tijdsdruk voelt, maar moet je dus juist wél doen, want dat geeft je een gevoel van ‘tijd genoeg’. Ook het bijhouden van een To-Don’t-lijst is een eye-opener.
Origineel en slim
Tijdsmanagement is bepaald een uitgekauwd onderwerp maar de insteek vanuit beleving in combinatie met wetenschappelijke onderbouwing is origineel.
Dat Sitskoorn dit brede onderwerp in een toch vrij compact boek krijgt, komt door een slimme opbouw in lagen. Na (vaak vrij rudimentaire) self-assessments kun je in een aantal hoofdstukken jezelf verder analyseren via uitgebreide wetenschappelijke vragenlijsten, waarvoor je links en QR-codes krijgt. Ook verwijst ze veel naar boeken, met name The Time Paradox van Philip Zimbardo wordt regelmatig genoemd. (Zimbardo is bekend van het Stanford Prison Experiment, wat de laatste jaren veel kritiek heeft gekregen. Dat haalt voor mij toch wat geloofwaardigheid weg, helaas.)
De relatie tussen de 6 P’s en ‘tijd tekort’ is niet altijd evident, maar de impact op ons gevoel van welzijn is altijd duidelijk. Op basis van je eigen analyses krijg je wat tips voor aanpassing van je routines. Dit deel is vrij kort, omdat de analyses vaak voor zichzelf kunnen spreken. Ben je een avondmens met een ochtendmens-baan, sja dan kun je zelf wel bedenken wat je daaraan moet doen. En ook hier wordt gelaagdheid gebruikt: voor het onderdeel Perspectief wordt verwezen naar de website Time Perspective Therapy (gebaseerd op Zimbardo’s theorie), waarop vragenlijsten en boeken te vinden zijn. Zo kun je met jouw specifieke wensen aan de slag.
Daar moet je wel de tijd voor vinden, natuurlijk …
Ik gaf het 3,5 *
Op de eerste pagina lees ik al iets bijzonder interessants: pre-castrinatie! Pro-castrinatie ken ik, dat is uitstellen van dingen, precastrinatie blijkt het tegenovergestelde: je (onbelangrijke) taken zo snel mogelijk willen afmaken, om ze maar van je to-do lijstje te kunnen afstrepen. Dat geeft een goed gevoel! Heel fijn als je heel vaak het gevoel hebt dat je te veel dingen moet en wilt in de tijd die je tot je beschikking hebt, je tijdsdruk voelt. Volgens Sitskoorn ligt dat aan je tijdsbeleving, en die kun je veranderen. Nou, kom maar door!
Plasticiteit
Sitskoorn is hoogleraar klinische neuropsychologie. Wat heeft neuropsychologie met tijd te maken? Die relatie ligt bij de plasticiteit van de hersenen, het aanleggen en snoeien van verbindingen tussen hersencellen. Dat gebeurt op basis van prikkels, informatie, en de hersenen passen zich dus steeds aan. En daardoor gedraag je je anders, voel je je anders. Wat je veel doet, of waar je veel aandacht aan geeft, geeft meer prikkels en heeft beter ontwikkelde verbindingen. Veel lachen leidt tot veel vermogen tot lachen. Je wordt er steeds beter in! En ook onze omgang met tijd verandert onze hersenen.
Objectieve en subjectieve tijd
Tijd tekort | tijd genoeg bestaat uit drie delen. Deel I gaat in op objectieve en subjectieve tijd.
Objectieve tijd is tijd die buiten jezelf staat, externe tijd. Denk aan de opeenvolgende seizoenen, maar ook aan kloktijd. Maar er is ook subjectieve tijd. Die komt uit onze interne klok en heeft een relatie met onze herinneringen, onze wensen, onze vaardigheden. Het wordt ook wel eens onze biologische klok genoemd, omdat ze allerlei biologische functies, onder andere ons slaappatroon, reguleert. Als de interne klok niet synchroon loopt met de externe klok, dan merken we dat, denk aan jet lag. Of aan een gevoel van ‘tijd tekort’.
Maar de interne klok laat ons ook ‘tijdreizen’. We kunnen ons de toekomst voorstellen, ons gedrag daarop aanpassen en zo die toekomst realiseren. Of we herinneren ons het verleden (we brandden onze hand aan vuur) en leren zo belangrijke lessen.
Een andere vorm van subjectieve tijd is gebeurtenistijd. Je doet iets op basis van een gebeurtenis: als de zon gaat schijnen doe je dit, als een vriend langskomt doe je dat, als je hoofdpijn hebt doe je zo (of niet). Je leven leiden door kloktijd of gebeurtenistijd is erg cultureel bepaald.
De 6 P’s van subjectieve tijd
In deel II analyseert Sitskoorn de factoren van subjectieve tijd: de zes P’s. Elke factor heeft een uitleg met veel voorbeelden, een paar korte self-assessments en een link naar uitgebreide wetenschappelijke vragenlijsten. Die P’s zijn:
1. Poverty – Tijdarmoede; teveel willen voor de beschikbare tijd, hierdoor ontstaat tijdsdruk;
2. Perspective – Tijdsperspectief: leef je in het verleden, heden of toekomst. Dit beïnvloedt in welke soort taken je het best bent en hoe je tegenover je tijdsbesteding staat;
3. Perfect day – Ben je ochtend of avondmens? Een ‘sociale jetlag’ zorgt voor mindere prestaties;
4. Pressure – Gevoel van interne tijdsdruk, prioriteiten stellen lukt niet;
5. Precrastination – Toegeven aan die interne tijdsdruk, van alles direct doen maar belangrijke zaken uitstellen, of zelfs afstellen;
6. Pacing – Ritme, het verdelen van energie over taken en tijd. Past jouw pacing-stijl wel bij je baan?
Van tijd tekort naar tijd genoeg
Door de analyses uit deel II weet je waar jouw gevoel van ‘tijd tekort’ vandaan komt. Die punten kun je dus aanpakken met de 7de P: Power – Macht over je tijd, waar deel III over gaat. Per P kun je nu actief sturen, door een nieuwe aanpak te kiezen. Dit versterkt de verbindingen in je hersenen, waardoor dat steeds beter gaat.
Als kers op de taart geeft Sitskoorn nog 10 tips om je gevoel van ‘tijd genoeg’ te verhogen. Soms door gewoon extra tijd te creëren, maar meestal door anders met je tijd om te gaan. Ik vond met name de tip ‘Laat je verwonderen’, door natuurverschijnselen of een unieke ervaring heel bijzonder. De natuur of een museum in doe je juist vaak niet als je tijdsdruk voelt, maar moet je dus juist wél doen, want dat geeft je een gevoel van ‘tijd genoeg’. Ook het bijhouden van een To-Don’t-lijst is een eye-opener.
Origineel en slim
Tijdsmanagement is bepaald een uitgekauwd onderwerp maar de insteek vanuit beleving in combinatie met wetenschappelijke onderbouwing is origineel.
Dat Sitskoorn dit brede onderwerp in een toch vrij compact boek krijgt, komt door een slimme opbouw in lagen. Na (vaak vrij rudimentaire) self-assessments kun je in een aantal hoofdstukken jezelf verder analyseren via uitgebreide wetenschappelijke vragenlijsten, waarvoor je links en QR-codes krijgt. Ook verwijst ze veel naar boeken, met name The Time Paradox van Philip Zimbardo wordt regelmatig genoemd. (Zimbardo is bekend van het Stanford Prison Experiment, wat de laatste jaren veel kritiek heeft gekregen. Dat haalt voor mij toch wat geloofwaardigheid weg, helaas.)
De relatie tussen de 6 P’s en ‘tijd tekort’ is niet altijd evident, maar de impact op ons gevoel van welzijn is altijd duidelijk. Op basis van je eigen analyses krijg je wat tips voor aanpassing van je routines. Dit deel is vrij kort, omdat de analyses vaak voor zichzelf kunnen spreken. Ben je een avondmens met een ochtendmens-baan, sja dan kun je zelf wel bedenken wat je daaraan moet doen. En ook hier wordt gelaagdheid gebruikt: voor het onderdeel Perspectief wordt verwezen naar de website Time Perspective Therapy (gebaseerd op Zimbardo’s theorie), waarop vragenlijsten en boeken te vinden zijn. Zo kun je met jouw specifieke wensen aan de slag.
Daar moet je wel de tijd voor vinden, natuurlijk …
Ik gaf het 3,5 *
December 16, 2023
Dit boek lacht me uit terwijl ik ernaar kijk.
"Als je tijd hebt om dit soort boeken te lezen heb je tijd genoeg". I know.
Maar het deed me stil staan bij hoe ik tijd beleef. Het boek is geschreven door een neuropsycholoog en vaak is het erg wetenschappelijk, maar ik leer dat ik jarenlang leefde en geleefd werd door 'de kloktijd'. Op het werk zag ik elk uur, elk halfuur, elk kwartier en op bepaalde momenten van de dag elke minuut en elke seconde. En dat is niet omdat het zo saai was, maar omdat radio nu eenmaal zo werkt. Nu ik meer kan leven volgens de 'gebeurtenistijd', lijk ik er moeite mee te hebben. M'n werk zelf kunnen inplannen is een bevrijding, echt, maar ik voel dat ik moet afkicken. Ook zonder klokken om me heen blijft m'n interne klok tikken en daar moet ik vanaf. Weg met de efficiëntie waar ik na al die jaren gewend aan was geraakt.
Ik onthou verder dat je door tijd te besteden aan anderen het gevoel krijgt dat je meer tijd hebt (natuurlijk). Dat het geen zin heeft om je te verzetten tegen een drukke agenda; je er gewoon bij neerleggen werkt beter dan er constant over te zeuren. En uiteindelijk slaag ik er weer in
om de was de was te laten (want onbelangrijk en enkel urgent als het over slips gaat) , de “oeie” van mijn schoonmoeder te negeren als ze het waskot binnenkomt, en zo taart te bakken voor m’n collega’s (niet urgent, maar belangrijk).
"Als je tijd hebt om dit soort boeken te lezen heb je tijd genoeg". I know.
Maar het deed me stil staan bij hoe ik tijd beleef. Het boek is geschreven door een neuropsycholoog en vaak is het erg wetenschappelijk, maar ik leer dat ik jarenlang leefde en geleefd werd door 'de kloktijd'. Op het werk zag ik elk uur, elk halfuur, elk kwartier en op bepaalde momenten van de dag elke minuut en elke seconde. En dat is niet omdat het zo saai was, maar omdat radio nu eenmaal zo werkt. Nu ik meer kan leven volgens de 'gebeurtenistijd', lijk ik er moeite mee te hebben. M'n werk zelf kunnen inplannen is een bevrijding, echt, maar ik voel dat ik moet afkicken. Ook zonder klokken om me heen blijft m'n interne klok tikken en daar moet ik vanaf. Weg met de efficiëntie waar ik na al die jaren gewend aan was geraakt.
Ik onthou verder dat je door tijd te besteden aan anderen het gevoel krijgt dat je meer tijd hebt (natuurlijk). Dat het geen zin heeft om je te verzetten tegen een drukke agenda; je er gewoon bij neerleggen werkt beter dan er constant over te zeuren. En uiteindelijk slaag ik er weer in
om de was de was te laten (want onbelangrijk en enkel urgent als het over slips gaat) , de “oeie” van mijn schoonmoeder te negeren als ze het waskot binnenkomt, en zo taart te bakken voor m’n collega’s (niet urgent, maar belangrijk).
February 24, 2024
Laat me beginnen met te zeggen dat het boek prima geschreven is, maar dat wel het makkelijker is als je al biologie hebt gehad op de middelbare. Het legt op een heldere en begrijpelijke manier complexe mechanismen in de hersenen en het menselijk gedrag uit. Hoewel het geen baanbrekend boek is dat barst van nieuwe ideeën en inzichten, denk ik niet dat dat het doel ervan is. Het is meer een boek dat je helpt om je lichaam en ritme beter te begrijpen en erop te kunnen handelen. Over het algemeen vind ik het een fantastisch boek dat begrijpelijk, gemakkelijk te lezen is en zeker een aanrader.
Displaying 1 - 4 of 4 reviews