100 Aşk Şiiri

by Cemal Süreya (editor)

Aşkın büyük bir tutku olması ya da büyük bir tutku halinde şiire akması ilk Yahya Kemal ve Ahmet Haşim'le başlamıştır...Hececilerde ise sevgilinin bazan aristokrat ya da aristokrat bir İstanbullu, bazan bir köy kızı olduğu görülüyor...Böylece hece şairi köyden, yan Cumhuriyetin eyleminden bahsetmiş olmakta, milletvekilliği görevini yerine getirmektedir...Hecenin ikinci kuşağı ise çok daha derli topludur. Bugün yaşayan da onların şiirleridir...1940 yıllarındaki şiir devrimi küçük insana eğildiğinden sevgili de halktan seçilmeye başlamıştır... 1940-1955 yılları arasında yazılan şiirlerde aşk teması o kadar önemli değildir...Duyarlıkla birlikte aşkın kendisi de yıkılmaya çalışılmıştır. Çoğunca aşk küçümsenmiş, bir sokak hovardalığına indirgenmek istenmiştir. Bu bakımdan Garip şiirini izleyen birçok şairlerin tutumları, aşk konusunda da eski biçimlerin tersini uyguladıklarından, bütün bütüne biçimci bir görünümde olmuştur. Ancak bu durum fazla sürmemiş, 1940'tan 1967'ye kadar uzanan süre içinde aşk şiiri kendisine yeni yollar aramış, dal budak salarak birçok yönden gelişmeye başlamıştır. Özellikle 1955'lerden sonra yazılan şiirlerde aşk teması yeni yükler, yeni zenginlikler kazanmıştır...Kitaba aldığımız 100 şiirin hemen hepsi 1923'ten, büyük çoğunluğu 1940'tan sonra yazılmıştır. Şairlerin eğilimlerini belirten şiirleri seçmeye dikkat ettik. Okunduğu zaman genel çizgilerdeki ortaklık dışında çok değişik şiirler yazılmış olduğu görülecektir son kırk yıl içinde.

Genres: Poetry, Turkish

164 pages, Paperback

First published January 1, 1991

About the author

He graduated from the Political Sciences Faculty of Ankara University. He was the editor-in-chief of the Papirus literary magazine. Cemal Süreya is a notable member of the Second New Generation of Turkish poetry, an abstract and postmodern movement created as a backlash against the more popular-based Garip movement. Love, mainly through its erotic entity, is a popular theme of Süreya's works. Süreya's poems and articles were published in magazines like Yeditepe, Yazko, Pazar Postası, Yeni Ulus, Oluşum, Türkiye Yazıları, Politika, Aydınlık, and Somut.

Reviews

[Yiğit Yavuz · Rating 4 out of 5]

Cemal Süreya'nın ilk kez 1967'de yayımlanmış antolojisi, ağırlıklı olarak, bir çoğunu bildiğimiz popüler aşk şiirlerinden oluşturulmuş. Antolojinin "Sevginin Halleri" başlığını taşıyan giriş yazısı, Divan şiirinden başlayarak dönemler içinde şiirimizin aşk izleğini ve sevilen kadını nasıl ele aldığını, nasıl işlediğini açıklıyor. Bu güzel metin içinde, Divan şiirine değinilirken halk şiirine dair söz edilmemesi merakımı cezbetti; rahmetli şaire bunun sebebini sormak isterdim doğrusu. Dikkatimi çeken bir başka husus, 100 şiirin doksan dokuzunun (üçü Cemal Süreya'nın kendisine ait olmak üzere) erkek şairler tarafından yazılmış olması. Seçkideki tek kadın şair Gülten Akın, "Savrulup Gittiği" şiiriyle kendine yer bulmuş. Cemal Süreya, "Kitaba aldığımız 100 şiirin hemen hepsi 1923'ten, büyük çoğunluğu 1940'tan sonra yazılmıştır," demiş ve "Klasik, romantik, patolojik yönsemeler taşıyan aşk şiirleriyle ülkücü, savaşçı şiirler"in seçkide yan yana durduğunu belirtmiş.

Eksiği gediğiyle, bir dönem yazılmış güzel aşk şiirlerinden derlenmiş güzel bir demet.

[İlhanCa · Rating 3 out of 5]

Şiir zevk meselesi elbet..
Cemal Süreya ile zevklerimiz pek uyuşmamış..
Kendi derlemesinden oluşan şiirlerden mevcut bir ese.

[Can Küçükyılmaz · Rating 4 out of 5]

Seçki Cemal Süreya tarafından yapıldığı için güzel. Açıkcası beni pek tatmin etmedi. Cemal Süreya ile şiir zevkimiz pek tutmuyor demek ki.

[Burak · Rating 4 out of 5]

Edebiyatımızdaki önemli şiirlerin Cemal Süreya tarafından derlemesi.

[neslihan ౨ৎ˚⟡˖ ࣪. · Rating 3 out of 5]

“insan kendisine rağmen yaşayamaz”

[Furkan Başar · Rating 5 out of 5]

Cumhuriyet Dönemi Türk şiirinde aşkı en güzel anlatan 100 şiiri seçerken Cemal Süreya'nın objektifliğine hayran kaldığım kitap. Kendine ve arkadaşlarına objektiflik uğruna haksızlık etmiş...

Cemal Süreyya/ Ülke

Saat Çini vurdu birden: pirinççç
Ben gittim bembeyaz uykusuzluktan
Kasketimi eğip üstüne acılarımın
Sen yüzüne sürgün olduğum kadın
Karanlık her sokaktaydın gizli her köşedeydin
Bir çocuk boyuna bir suyu söylerdi. Mavi.
Bir takım genç anneleri uzatırdı bir keman
Sen tutar kendini incecik sevdirirdin
Bir umuttun bir misillemeydin yalnızlığa

Yalnız aşkı vardır aşkı olanın
Ve kaybetmek daha güç bulamamaktan
Sen yüzüne sürgün olduğum kadın
Kardeşim olan gözlerini unutamadım
Çocuğum olan alnını sevgilim olan ağzını
Dostum olan ellerini unutamadım
Karım olan karnını ve önlerini
Orospum olan yanlarını ve arkalarını
İşte bütün bunlarını bunlarını bunlarını
Nasıl unuturum hiç unutamadım
Kibrit çak masmavi yanardı sesin
Ormanlara ormanlara yüzünün sesi
En gizli kelimeleri akıtırdı ağzıma
Şu karangu şu acayip şu asyalı aşkın
Soluğu kesen ağulayan ormanlarında
Yaşadım o kısa ve korkunç hükümdarlığı
Ve çarpıntılı yüreğim saçlarının akıntısında
Karadeniz'e karışırdı ordan Akdeniz'e
Ordan da daha büyük sulara

Geceyse ay hemen tazeler minareleri
Kur'an sayfaları satılan sokaklardan
Ölüm bir çeşit sevgiyle uçar
Ölüm uçar çocuk yüzlere
Ben o sokaklardan ne kadar geçtim
Damağımda dilinin yosunlu tadı
Önce buğulu sonra cam gibi parlak sonra buğulu yine
Bir takım tavşanları andıran bir takım su hayvanlarını
Pazartesi günlerini ve haftanın öbür günlerini
Yani salı çarşamba perşembe cuma cumartesi

Bir başak ufak ufak bildirir Konya'yı
O başakta o Konya'da seni ararım
Ben şimdilerde herşeyi sana bağlıyorum iyi mi
Altın ölçü çift ölçü ve altın karşılıksız
Para basma yetkisini Fırat'ın suyunu Palandöken'i
Erzincan'ın düzünü asma bahçelerin dibini
Antalya'nın denizini o denizin dibini
Beş türlü yengeç yaşıyan sularında
Çağanoz adi pavurya çingene pavuryası ayı pavuryası bir de çalpara
Bilinir ne usta olduğum içlenmek zanaatında
Canımla besliyorum şu hüznün kuşlarını
Sen kalabalıkta bulup bulup kaybettiğim kimya
Yokluğun gayri şurdan şuraya geldi
Bir günler şölenlerle egemen ülkende
Şimdi iri gagalı yalnızlıklar dönüyor
N'olur ağzından başlıyarak soyunmaya
Bir kez daha sür hayvanlarını üstüme üstüme
Çık gel bir kez daha yıkıntılardan
Çık gel bir kez daha bozguna uğrat

[Zubeyir Aslan · Rating 5 out of 5]

Oldukça güzel bir derleme, birçok Türk şairin güzel şiirlerini barındırıyor.