پرسهزنان را ناظر مناظر شهر، خوانندهی متون شهری و عاشق جماعت میدانند. مُد لباسها، وسایل تزئینی، عمارتها و ساختمانها، فروشگاهها، کتابها و هر چیز جدیدی که در شهر پدید میآید، از نگاه کنجکاو او دور نمیماند. پرسهزن، نوعی شهوت نگاه کنجکاوانه برای دیدن مناظر شهری دارد. پرسهزن، فردی است که از پاساژ، مصرف خاص خود را دارد. پرسهزنی ضداستراتژی است، و پرسهزن، هنر همزیستی و به اصطلاحِ دوسرتو «هنر بودن در بین» خریداران و فروشندگان است. آنان خود را به رنگ خریدار استتار میکنند، اما به قول حافظ «آن کار دیگر» میکنند
در فضاهای مدرن، مصرف، محدود به کالاها و ابزار نمیشود. بلکه فضاها نیز مصرف میشوند. در این کتاب، افرادی که به مراکز خرید مراجعه میکنند به دو دسته تقسیم میشوند؛ یکی دستهای که برای خرید کالاها مراجعه میکنند و دستهي دوم، جمعیتی که تنها برای جلوه دادن خود یا لذت بصری و مواردی از این دست به آن مکانها مراجعه میکنند. این گروه به زعم نویسنده مصرف کنندگانی هستند که خود فضا را مصرف میکنند. مصرف این قشر با مفهوم «پرسه زنی» توضیح داده میشود.
میدان مطالعهی این کتاب مراکز خرید تهران است که نگارنده سعی در پی بردن به جنبهای از زندگی روزمرهي شهری در فضاهای مدرن آن دارد. در این نوع مطالعه، مراکز خرید در سه سطح بررسی میشوند. ابتدا ساختار صوری این مراکز، شامل تاریخچهي پیدایش، مدیریت، مسائل امنیتی و غیره. سپس دربارهی فضاهای درونی و بیرونی مراکز خرید از طریق مشاهده و گفتوگوی هدفدار تحقیق میشود. و در مرحله اخر، مشاهدات و گفتوگوها با رویکردی انتقادی تفسیر میشوند.
محسن نامجو بهم گفت بخونمش برای مقالهی ترم پیشم. اولش واقعاً برام سوال بود که خب این به چه درد من میخوره ولی بنیادهای نظری و روششناسی و شکل نگارشش برای من نقشهی راه کار واقعی جامعهشناسی بودن انگار. قدیمی بود البته، و این قدیمی بودنش یه کم غیرکاربردیش میکرد. مشتاقم مقالهای رو بخونم که همین کار رو توی این بیست سالی که از انتشار کتاب گذشته دوباره انجام داده؛ از یافتههای این پژوهش استفاده کرده و تغییرات پرسهزن ایرانی رو پیدا کرده و نشون داده. پینوشت: همین چند روز پیش این کتاب تو کیفم بود و خود عباس کاظمی رو تو دانشکده دیدم. عاشق علوم اجتماعی و ذات دهکدهوارشم.
موضوع بحث جالب بود. ولی کتاب عنوان گمراه کنندهای داره و صرفن با یک توضیح چندخطی و خیلی کوتاه در باره این بحث سروته ماجرا رو هم آوردن. نه دربارهی روزمرهی «ایرانی» به معنای عامشه (محدود به چهار پاساژ توی تهران اوایل دههی هشتاد شده) و نه اصلن به طور جزئی و دقیق چیزی تفسیر شده. صرفن بررسی آثار خارجی مرتبط با این موضوع پرسهزنی (بنیامین، فیسک و دیگران). نسبت به کار قبلی کاظمی (جامعهشناسی امر پساانقلابی) تقسیرها و تحلیلهای این کتاب خیلی ضعیفه.