Η απαγορευμένη γλώσσα: Κρατική καταστολή των σλαβικών διαλέκτων στην ελληνική Μακεδονία

by Τάσος Κωστόπουλος

Περίπου ένας στους τρεις κατοίκους της ελληνικής Μακεδονίας είχε το 1912 ως μητρική του γλώσσα τα σλαβομακεδονικά. Το 1965, υπηρεσιακές εκθέσεις εκτιμούσαν σε 130-150.000 τους σλαβόφωνους κατοίκους τριών μονάχα νομών (Φλώρινας, Καστοριάς και Πέλλας). Στις αρχές του 21ου αιώνα, τα "ντόπικα" εξακολουθούν να μιλιούνται σε μεγάλο μέρος της Βόρειας Ελλάδας.

Η εξάλειψη αυτής της σλαβογλωσσίας θεωρήθηκε ευθύς εξαρχής -και παρέμεινε ως τις μέρες μας- ο μείζων "εθνικός στόχος" στην περιοχή. Για την επίτευξή του στρατεύτηκε όλος ο κρατικός μηχανισμός, από την κορυφή της διοικητικής ιεραρχίας μέχρι τον απλό χωροφύλακα ή δάσκαλο. Αντίθετα απ' ό,τι ισχυρίζεται η κυρίαρχη ιστοριογραφία, η περίοδος της μεταξικής δικτατορίας δεν αποτέλεσε τη μοναδική εποχή δίωξης του "τρισκατάρατου ξενικού ιδιώματος", αλλά την κορύφωση μιας πολιτικής που κράτησε δεκαετίες.

Genres: Nonfiction

406 pages, Paperback

First published January 1, 2002

About the author

Ο Τάσος Κωστόπουλος είναι απόφοιτος της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών και διδάκτορας Ιστορίας του Τμήματος Κοινωνικής Ανθρωπολογίας και Ιστορίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου. Στο ΙΜΣ-ΙΤΕ εντάχθηκε το 2020, αρχικά ως μεταδιδακτορικός υπότροφος στο πλαίσιο του ερευνητικού προγράμματος RICONTRANS (2020-2022) και κατόπιν ως επιστημονικός υπεύθυνος του προγράμματος MACAUTH.

Εργάστηκε ως δημοσιογράφος στην «Αυγή» (1985-1987), το περιοδικό «Σχολιαστής» (1986-1990), την «Ελευθεροτυπία» (1990-2012) κι από το Νοέμβριο του 2012 στη συνεταιριστική «Εφημερίδα των Συντακτών»· υπήρξε μέλος της δημοσιογραφικής ομάδας «Ο Ιός», από την ίδρυση ως την αυτοδιάλυσή της (1990-2015).

Μέχρι σήμερα έχει συμμετάσχει σε 61 επιστημονικά συνέδρια στην Ελλάδα, τη Γερμανία, τη Γαλλία, την Ιταλία, την Ελβετία, την Τσεχία, τις ΗΠΑ, την Τουρκία, το Λίβανο, τη Σερβία, τη Βουλγαρία, τη Βόρεια Μακεδονία και την Ιαπωνία, και ως ερευνητής στα προγράμματα του ΕΛΙΔΕΚ “Brutal Intimacies. A History of Rape in Modern Greece, 1900s-1960s” και “The Public Debate on the Prespa Agreement”.

Reviews

[Σταμάτης Καρασαββίδης · Rating 5 out of 5]

I'm going to write an article soon with a close friend about this book and post it as a review because Its been too long i've finished this book but I never really found the time neither the energy nor the psychological capability to write about it and its gruesome details. All i will say for now to just mark the book as 'read' because im too annoyed seeing so many books in my 'x books left to read' for the yearly challenge, is that the Greeks didn't "liberate" Macedonia, they conquered her and destroyed the Macedonian language and culture to the greatest extent they could. They used the threat of both psychological literal weapons, killing many tens of thousands, making more than a hundred thousand people flee their homes and by forcing the rest to forget their own language, their history and their customs under continuous threat for a whole century. They still continue to do so. The greek state is, in other words, still genociding a whole people to further its expansionist agenda. There can be no socialist greek state that doesn't restore the damage done in the past one and a half century.

5/5

[Nick · Rating 5 out of 5]

Το Ελληνικό κράτος από ιδρύσεως του, αλλά πιο συστηματικά στις αρχές του 20ου αιώνα θέλησε να διαμορφώσει το προφίλ του Έλληνα πολίτη με συγκεκριμένα φυλετικά και θρησκευτικά χαρακτηριστικά. Κοινώς ήθελε να διαμορφώσει αυτό που λέμε Ελλάς Ελλήνων Χριστιανών. Ότι δεν ταίριαζε στο προφίλ αυτό το κυνήγησε, το δαιμονοποίησε και προσπάθησε να το εξαφανίσει δια της βίας. Οδηγούμενο δε σε αυτές τις ενέργειες δημιούργησε περισσότερα προβλήματα από ότι έλυσε. Αυτά όλα αναδεικνύονται με κάθε λεπτομέρεια στο συγκεκριμένο βιβλίο.
Ο συγγραφέας, έκανε δουλειά κι έρευνα σε βάθος και μας δείχνει πως πρέπει να λειτουργεί η δημοσιογραφία κι όχι αυτό που ζούμε σήμερα.
Προσωπικά μιλώντας το βιβλίο αυτό υπήρξε σημαντικό για εμένα μιας και τελειώνοντας το με βοήθησε να καταλάβω καλύτερα το πως λειτούργησε το ελληνικό κράτος σε τέτοια σοβαρά θέματα και εμβάθυνα εμπλουτίζοντας τις γνώσεις μου στο λεγόμενο μακεδονικό ζήτημα...
Η μόνη μου διαφωνία με το συγγραφέα είναι το θέμα περί μειονότητας, μια και έχω την αντίληψη ότι οι "ντόπιοι" της Ελληνικής Μακεδονίας αποτελούν το μεγαλύτερο πληθυσμιακά κομμάτι αυτής...