De weesjongen Zilver groeit op in een pleeghuis en belandt in een internaat. De dromerige Zilver heeft het in zijn puberteit moeilijk met zijn ontluikende seksuele gevoelens, vooral als hij voor de eerste maal echt is gezoend door het meisje Linda.
Adriaan van Dis is a Dutch writer, journalist and TV presenter, who debuted as writer in 1983 with the novel Nathan Sid. That same year he debuted as a TV presenter as host for the book talkshow Hier is... Adriaan van Dis. The show lasted until 1992 and was repeated once in 2013 in honor of the Dutch book week and every year since, once a year during the Dutch book week. In 2017 he said that it was the last show unless he would be able to get a very special writer in the programme. He succeeded and interviewed Stephen Fry in March 2018 in what will probably be the last Hier is... Adriaan van Dis
In Zoen staat de jongen Zilver centraal. Hij is een wees en groeit op bij een strenge juffrouw in een groot, leeg huis. Zilver is gevoelig, dromerig en sterk gericht op waarnemen: geuren, kleuren, geluiden en vooral vrouwen maken diepe indruk op hem. Alles wat hij ziet en voelt, schrijft hij op.
Zilver raakt gefascineerd door Douzy, een oudere jongen die populair is en succes heeft bij meisjes. Via Douzy komt Zilver steeds dichter bij de wereld van volwassenheid, seksualiteit en verlangen. Tegelijk worstelt hij met schuldgevoel, schaamte en angst: hij voelt zich anders dan de andere jongens en begrijpt zijn eigen verlangens niet goed.
Op school en in het internaat voelt Zilver zich een buitenstaander. Hij observeert meisjes en vrouwen, idealiseert hen en probeert grip te krijgen op wat hij voelt door te schrijven. Uiteindelijk komt het tot een eerste zoen, een ervaring die voor Zilver zowel overweldigend als verwarrend is. De zoen markeert het einde van zijn kinderlijke onschuld, maar laat ook zien hoe kwetsbaar hij is in de overgang naar volwassenheid.
Het verhaal eindigt zonder duidelijke oplossing: Zilver blijft zoekend, maar is zich wel bewuster geworden van zichzelf en zijn gevoelens.
Zoen is een kort maar intens verhaal over opgroeien, verlangen en eenzaamheid. Als lezer kruip je bijna in zijn hoofd. Zilver is een kwetsbare jongen die worstelt met gevoelens die hij zelf niet begrijpt. Van Dis schuwt daarbij geen moeilijke onderwerpen, zoals seksualiteit, schaamte en macht. Er gebeurt weinig in termen van actie en de focus ligt sterk op innerlijke beleving. Ook kunnen bepaalde passages confronterend of ongemakkelijk aanvoelen, vooral door de manier waarop Zilver naar vrouwen kijkt.
Als geheel is laat het boek zien hoe verwarrend de overgang van kind naar volwassene kan zijn. Het is vooral geschikt voor lezers die houden van psychologische romans en niet bang zijn voor ongemakkelijke vragen.
Dit kleine stukje schrijven kon me niet boeien. Als het een langer verhaal was geweest had ik het waarschijnlijk opgegeven. Ik vond het veel te lastig om me in de hoofdpersoon te kunnen verplaatsen. Zilver is een jongen die in dit boekje van kind tot puber opgroeit. De beschrijving van zijn opgroeien tot onzekere puber - met bijbehorende vieze blaadjes, seksuele fantasieën & handelingen, opkomende puisten, én obsessie met moeders - vond ik gewoonweg niet prettig om te lezen. Verder lag het taalgebruik me niet zo. Er staat echter wel een heel mooie zin in die me aansprak: "Vroeger is verdord, er groeit een man in Zilver". Dat is een poëtische zin. Mooi, zuiver, en dromerig.
Zo’n korte leeservaring - daar valt weinig over te zeggen. Toch was het weer een duidelijke Van Dis ervaring - poëtisch, tragisch en gekweld. Een eerste Zoen die nog lang effect heeft.
Waarom schreef Van Dis in zijn beginperiode van die korte verhalen en dunne boekjes? Hij was duidelijk nog niet uitgeschreven. Ook in het minuscule Zoen komen we weer autobiografische elementen tegen en het verhaal toont overeenkomsten met de eerdere roman "Zilver of het verlies van de onschuld".