‘Ik schrijf zoals een meisje dat haar jurk uittrekt,’ zei Georges Bataille ooit. Maar ‘Het oog’ en ‘De dode’ zijn meer dan een striptease: het zijn pogingen de grenzen van het zegbare te verleggen. In beide novellen onderozekt bataille de irrarionale kanten van het menselijk denken en handelen. Angst, geweld, religie, erotiek en de dood zijn in de denkwereld van ‘de filosoof van het kwaad’ onherroepelijk met elkaar verbonden.
French essayist, philosophical theorist, and novelist, often called the "metaphysician of evil." Bataille was interested in sex, death, degradation, and the power and potential of the obscene. He rejected traditional literature and considered that the ultimate aim of all intellectual, artistic, or religious activity should be the annihilation of the rational individual in a violent, transcendental act of communion. Roland Barthes, Julia Kristeva, and Philippe Sollers have all written enthusiastically about his work.
De wijze waarop Bataille de grenzen van het voorstelbare en daarmee de taal probeert op te rekken, is fascinerend. Deze uitgave is voorzien van een nawoord dat verheldert welke woordspelingen verloren gaan in de Nederlandse vertaling - zonder die verheldering gaat er een hoop verloren. Wat je ook van de inhoudt vindt, Bataille weet het sterk, en met vlagen ook mooi, te verwoorden.
Soms krijg ik wel het vermoeden dat Bataille aan zijn doel voorbijschiet, door het voorstelbare dusdanig ver op te rekken dat de fantasie juist weer doodslaat - een probleem dat zich ook voordoet bij De Sade, een van Batailles grootste inspirators. Edoch, als deze momenten er zijn, zijn ze wel in de minderheid. Fascinerende werken.
(En een heel stuk beter begrepen dan twee jaar geleden, bij mijn vorige lezing.)