In 1891 reist jonkheer George Reuchlin op het nieuwste schip van de Holland- Amerika Lijn naar New York. Zijn vader Otto is medeoprichter van de Rotterdamse stoomvaartmaatschappij. George is zestien, maar het ligt al vast dat hij in zijn vaders voetsporen zal treden. Ruim twintig jaar later, in 1912, stapt George aan boord van de Titanic. Hij overleeft de ramp niet. Zijn dood veroorzaakt een schokgolf in zijn gezin en ver daarbuiten.
Tussen George’ eerste en laatste oceaanreis emigreerden naar schatting dertien miljoen Europeanen naar Amerika, onder wie vele joden uit Rusland en Oost-Europa. De Holland-Amerika Lijn speelde samen met andere stoomvaartmaatschappijen uit Europa een cruciale rol in deze uittocht. Zonder hun onderlinge wedloop om het grootste schip had de trek naar de Verenigde Staten nooit zo’n massaal karakter kunnen krijgen.
Het levensverhaal van George Reuchlin is verknoopt met de Europese Exodus. Er zat een oceaan van verschil tussen zijn bestaan als eersteklaspassagier en dat van de landverhuizers in de derde klas. Maar één ding deelden het verlangen naar een eigen thuis.
Een verhaal dat natuurlijk om zoveel meer draait dan alleen het zinken van de Titanic en George Reuchlin die een van de vele slachtoffers is. Dit boek gaat over scheepvaart, over zaken, over het verschil in klasse, maar ook over liefde, kinderen, een gezin. Hoe mensen van stand leefden, hoe mensen met minder welvaart.
Het is een zeer dankbaar onderwerp en persoon waar de auteur heeft over geschreven. Heel jammer dat George zijn reis zo moest aflopen en heel triest hoe zijn familie tot op de dag van vandaag het verlies nog steeds voelt en draagt. Een vlotte en makkelijke schrijfstijl waardoor het boek leest als een roman. Ook raakte ik geïntrigeerd door het hele verhaal en schuimde ik nog even het net af op zoek naar extra info.
Onderstaande link is een mooi interview met de auteur en kleinzoon van George Reuchlin. Zowel het interview als het boek zijn een aanrader.
Dit was een zeer interessant en onderhoudend boek. Uitgebreid aan bod komen in de eerste plaats het ontstaan van de Holland-Amerika Lijn, het leven van tweede generatie Reuchlin telg George en zijn rol in het bedrijf, en de landsverhuizingen naar Amerika. Maar daarnaast nog zoveel meer!
Door de lens van de HAL en de landsverhuizingen wordt het leven aan het eind van de 19e en het begin van de 20ste eeuw in Europa – en in zekere mate ook in de VS – beschreven. De nadruk ligt hierbij op de (Rotterdamse) elite – het milieu van George en zijn familie – en de afgebakende rol van de vrouw daarin.
De ontwikkelingen in de stoomvaart (steeds snellere, grotere, luxere schepen) en de concurrentie tussen de verschillende maatschappijen zorgen voor een interessante kijk op de bedrijfsvoering van toen (waaronder kartelvorming).
Daarnaast vormden de schepen een afspiegeling van de klassenmaatschappij van die tijd, waarbij 1ste, 2e en 3e klas passagiers strikt van elkaar gescheiden bleven en onder zeer verschillende omstandigheden de oversteek maakten.
Zoals op de omslag en in de introductie vermeld wordt, zal George Reuchlin de ramp met de Titanic niet overleven. Het boek biedt ook op dat vlak een interessant perspectief.
Ten slotte komen kort nog de Eerste en Tweede Wereldoorlogen aan bod, die (natuurlijk) op verschillende manieren verweven waren met de HAL, de stoomvaart en de familie Reuchlin.
Dit alles heeft Cathalijne Boland in een zeer prettige schrijfstijl uiteen gezet. Ze schrijft vlot en met (voor mij) net de juiste hoeveelheid herhaling om de diverse personen en gebeurtenissen uit elkaar te houden en te volgen. Door het bijvoegen van een redelijk aantal foto's en een intieme kijk in het leven van George en zijn familie heb ik de indruk ze echt te hebben leren kennen. Zoals ik hierboven schreef, omvat het boek uiteindelijk een hoop onderwerpen, en dan ben ik er vast een hoop vergeten. Al is het maar bijvoorbeeld de communicate in die tijd, waar ondanks de afhankelijkheid van telegrammen en briefpost men toch best vlot contact kon hebben.
Kortom, voor ieder is er wel een interessant perspectief, wat maakt dat ik Reuchlins reis van harte aanbeveel.
Een erg interessant boek. Literaire non-fictie als genre is hier heel goed uitgevoerd: een meeslepend persoonlijk verhaal doorspekt met interessante geschiedenis over scheepvaart, massale emigratie naar Amerika, de gegoede burgerij in Rotterdam, huishoudens in de 19e/20e eeuw etc. Er zit heel veel research achter dit boek dat gebracht wordt op een heldere en goed te volgen manier. Van genoten om te lezen!
De Holland-Amerika Lijn is van oudsher onlosmakelijk met de Rotterdamse haven verbonden. Dit boek gaat over de zoon van een van de oprichters/eigenaren. Zowel de persoonlijke geschiedenis van Jhr. George Reuchlin als de geschiedenis van de scheepvaart en de landverhuizers eind 1800 - begin 1900 worden verteld. Nieuwe informatie voor mij en extra interessant omdat het over mijn geboortestad gaat.
The Holland-America Line has traditionally been inextricably linked to the port of Rotterdam. This book is about the son of one of the founders/owners. Both the personal history of Jhr. George Reuchlin as the history of shipping and the emigrants in the late 1800s and early 1900s is told. New information for me and extra interesting because it is about the city of my birth.
Meeslepend verhaal over de grote landverhuizingen naar Amerika, begin 20e eeuw, aan de hand van de rol van de grote scheepvaartmaatschappijen daarin en dan met name de Holland Amerika Lijn. De geschiedenis van de HAL krijgt inhoud door de levensgeschiedenis van George Reuchlin, die alle rangen doorloopt en directeur wordt. Ook andere ‘lijnen’ krijgen een plaats, waaronder The White Star Line met de Titanic als vlaggeschip. Al het beschrevene in deze boeiende - goed geschreven - roman is waargebeurd.
Een indrukwekkende reconstructie van het persoonlijke en zakelijke leven van George Reuchlin, directeur van de Holland Amerika Lijn. Deze komt tragisch te overlijden bij de scheepsramp van de Titanic. Intussen krijgen we een inzicht in de wereld van de grote scheepvaartbedrijven die de Atlantische oceaan bedienen en in de politieke omstandigheden rondom de landverhuizingen richting Amerika. Tevens worden we meegenomen in het milieu van de Rotterdamse elite. Het is een goed leesbaar verhaal gebaseerd op zeer intensief bronnenonderzoek.
Erg leuke inkijk in het leven van de familie Reuchlins, de Holland Amerika Lijn, en de landverhuizers en het zakendoen rond de vorige eeuwwisseling en de omgangsvormen en normen en waarden in die tijd. De ramp met de Titanic is onderdeel van het verhaal. Het voelde voor mij als een documentaire, een beetje droog en beschrijvend maar wel interessant.
Delen zeer interessant over de Holland-America Lijn, het kosmopolitische milieu, de positie van de vrouw. Maar die eindeloze beschrijvingen van schepen en het blijft wel vaak behoorlijk aan de oppervlakte.
Onderhoudend geschreven verhaal over de geschiedenis van de Holland Amerika Lijn en haar voorlopers. Wwat er bij komt kijken om een dergelijke lijndienst op te zetten en te onderhouden wordt levendig en beeldend vertelt.
This entire review has been hidden because of spoilers.
wat een genot om te lezen dit boek. zoveel geleerd over de landverhuizers en over de HAL. erg aantrekkelijke schrijfstijl en de uitstapjes over zaken die ook in die tijd spelen zijn een miniboek opzich.
Wouw! Echt een aanrader is dit prachtige boek! Niet alleen is het heerlijk toegankelijk geschreven... het boek verbindt twee van mijn favoriete thema's (Rotterdamse geschiedenis en de ondergang Titanic) met elkaar in de persoon van George Reuchlin... wiens familie de drijvende kracht achter de Holland Amerika Lijn was. Lange tijd werd gedacht dat hij de enige Nederlander geweest was die op de Titanic mee had gevaren. Zo extra interessant is de schepen-wedloop in Europa waar George ook midden in zat en zijn contact met Bruce Ismay (die totaal anders in dit boek wordt beschreven als hoe hij herinnerd zal worden, zoals zijn portretteringaantoont in diverse Titanic verfilmingen).
Ik ben zo blij dat ik dit stukje (ook schrijnende) geschiedenis heb mogen meebeleven! Ergens voelt het gewoon naar om het boek dicht te slaan en in de kast te zetten, en Athie (de vrouw van George) te vergeten. Maar dat stukje hoort er ook bij, juist bij een aangrijpend boek.
Dank aan Cathalijne Boland voor het uitgebreide onderzoek dat aan dit boek ten grondslag ligt en het weer tot leven wekken van dit bijzondere stukje geschiedenis. Al is het maar voor even.