What do you think?
Rate this book
Niemand weet dat ik een mens ben. Minderjarige vluchtelingen en hun verhaal
Ieder jaar arriveren in ons land meer dan tweeduizend minderjarige niet-begeleide vluchtelingen. Hun gemiddelde leeftijd is zestien jaar. Een derde van deze kinderen vindt onderdak bij familie, vrienden of bij mensen die zich over hen willen ontfermen. Anderen komen in een opvangcentrum terecht. Een honderdtal kinderen verdwijnt omdat er niet op tijd hulp wordt gevonden. Maar daar schrikt niemand meer van op, dat is oud nieuws.Een goede opvang en begeleiding voor deze jongeren voorzien is geen makkelijke opdracht.Opvang, een dienst voor pleegzorg en Minor-Ndako een onthaalcentrum, die beiden op dit terrein actief zijn verzochten romanschrijver Erwin Mortier en fotografe Lieve Blancquaert om een boek waarin de verhalen van deze jongeren in beeld komen en waaruit de nood aan pleeggezinnen en voogden zou blijken.Niemand weet dat ik een mens ben bevat aangrijpende getuigenissen van tien minderjarigen over hun vermoorde of gestorven ouders, over hun broers en zusjes, over hun kinderjaren in hun vertrouwde land en hun relaas over wat ze meemaken in ons land.Het boek geeft deze jongeren een gezicht, maakt duidelijk waar deze jongeren behoefte aan hebben en doet een warme oproep aan toekomstige pleegezinnen en voogden.
288 pages, Hardcover
First published October 8, 2010
2 people are currently reading
50 people want to read
About the author
Erwin Mortier
53 books116 followersErwin Mortier is een Vlaamse dichter en schrijver.
Erwin Mortier in de Nederlandstalige Wikipedia
Erwin Mortier in de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren
Erwin Mortier bij "Schrijversgewijs"
Erwin Mortier is a Flemish poet and writer.
Erwin Mortier in the English Wikipedia
Erwin Mortier in de Nederlandstalige Wikipedia
Erwin Mortier in de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren
Erwin Mortier bij "Schrijversgewijs"
Erwin Mortier is a Flemish poet and writer.
Erwin Mortier in the English Wikipedia
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 5 of 5 reviews
August 29, 2019
Enorm aangrijpend om de verhalen te lezen van vluchtelingen. Kinderen die al zoveel hebben meegemaakt voor ze in België komen, en dan zijn hun aanvragen en procedures hier nog maar amper begonnen. Korte getuigenissen van kinderen geven in dit boek weer hoe het voor hen is, door de ogen van henzelf, om te vluchten. Voor elk verhaal schetst de auteur even de situatie van het thuisland, zodat je als lezer kan volgen. Een heel mooi maar ook confronterend boek
May 28, 2015
Ik zag dit boek(je) liggen toen ik gereserveerde boeken ging afhalen in de bibliotheek. De titel sprak mij zo aan, zeker ook omdat het thema momenteel terug ontzettend actueel is met de 'bootvluchtelingen'.
Het is een mooi boek. In een speciaal formaat. Erwin vertelt het verhaal en laat de minder jarige vluchtelingen zelf aan het woord, bij elke verhaal heeft Lieve passende foto's getrokken. Ik ben een grote fan van Lieve en houd heel erg van haar foto's en dat was nu zeker ook zo. Zo eenvoudig maar ook veelzeggend en pakkend.
Er komen vluchtelingen uit Angola, Mongolië, Burundi, Koerdistan, Senegal en Kameroen aan het woord. Elk hoofdstuk wordt ingeleid met wat korte informatie (geschiedenis, politieke situatie etc) over het land.
Het is een mooi boek. In een speciaal formaat. Erwin vertelt het verhaal en laat de minder jarige vluchtelingen zelf aan het woord, bij elke verhaal heeft Lieve passende foto's getrokken. Ik ben een grote fan van Lieve en houd heel erg van haar foto's en dat was nu zeker ook zo. Zo eenvoudig maar ook veelzeggend en pakkend.
Er komen vluchtelingen uit Angola, Mongolië, Burundi, Koerdistan, Senegal en Kameroen aan het woord. Elk hoofdstuk wordt ingeleid met wat korte informatie (geschiedenis, politieke situatie etc) over het land.
October 8, 2010
Op 7 oktober mocht ik samen met de auteurs en de initiatiefnemens het boek 'Niemand weet dat ik een mens ben. Verhalen van minderjarige vluchtelingen' voorstellen. Hieronder de uitleiding die ik gaf.
Mijn naam is Els Keytsman en ik ben directeur van Vluchtelingenwerk Vlaanderen. Vluchtelingenwerk is een netwerk van zo'n 50 organisaties en vrijwilligerscomités die samen opkomen voor de rechten van asielzoekers en vluchtelingen.
Samen met vzw Opvang en Minor Ndako is het voor mij een eer om het nieuwe boek van Lieve Blancquaert en Erwin Mortier te mogen voorstellen. Lieve Blancquaert en Erwin Mortier hebben de gave, de kunde, om krachtige boodschappen te geven. Met beelden en woorden die samen een verhaal opleveren, een tekst en een context.
Naast haar werk als freelance fotografe is Lieve Blancquaert bekend om haar fotoboeken die ze samen met journalisten in elkaar zet. Ze werkte eerder als samen met Erwin Mortier. Voor de dichtbundel 'Uit één vinger valt men niet' maakte ze foto's van doodgewone voorwerpen van het voormalige klooster van de minderbroeders te Gent. In 2004 verlieten de paters het kloosters, en het pand is nu eigendom van CAW Artevelde. De grootste welzijnorganisatie van het land vangt er thuislozen, slachtoffers van mishandeling, gedetineerden en ook vluchtelingen op.
Erwin Mortier heeft bewezen in ‘Godenslaap’ dat je “al schrijvende een voet tussen de deur van het definitieve kan wringen”. Zo laat hij in dit meesterwerk het negentigjarige vrouwelijk hoofdpersonage terugdenken aan de Groote Oorlog en aan haar grote verliefdheid te midden van het puin van het kapotgeschoten Ieper.
Ook kinderen worden het slachtoffer van de oorlog. Schrijnend, neen hartverscheurend, is de passage waarin de kleine Amélie Bonnard getroffen wordt door een granaatscherf en om het leven komt.
Dames en heren,
De Groote Oorlog is al lang geleden. Maar de grote, gedwongen, volksverhuizing niet. Vandaag vluchten nog steeds miljoenen mensen vluchten voor oorlog,geweld, discriminatie en vervolging. Soms zoeken in België bescherming.
Jammer genoeg worden ons land de rechten van deze mensen op de vlucht geschonden. Zo is er de opvangcrisis, die in ons land woedt sinds 2008. De overheid slaagt er maar niet in om die op te lossen. Vandaag staan 5.200 mannen, vrouwen en kinderen op de vlucht gewoon op straat wegens geen opvangplaats. Nog eens meer dan 1.000 verkommeren op hotel.
Het hoeft geen betoog dat deze situatie voor kinderen, de meest kwetsbare categorie, schrijnend is. De jongste decennia vluchten er almaar meer kinderen en jongeren alleen naar Europa. Minderjarige vreemdelingen zijn in de eerste plaats kinderen. Kinderen met rechten net zoals alle andere kinderen. Het zijn wel kwetsbare jongeren, en vaak hebben ze een lijdensweg achter de rug vooraleer ze in ons land aankomen.
Pas recent groeide bij beleidsmakers het besef dat deze kinderen eigen noden hebben, maar het beleid schiet te kort. In ons land is er nog steeds geen eigen verblijfsstatuut voor niet-begeleide minderjarigen. Tot nu toe staat in de verblijfswetgeving maar één bepaling over deze kinderen. Dat artikel regelt alleen de manier waarop zo’n kind of jongere van het grondgebied moet verwijderd worden. Er is wel een omzendbrief over hun verblijfsstatuut, maar die biedt veel minder garanties dan een wettekst.
Ander voorbeeld: pas in 2004 bestaat er een aparte regeling rond voogdij. De aanleiding was een beschamend incident met de vijfjarige Congolese Tabitha. Het meisje landde zonder begeleiding op de luchthaven van Zaventem en werd meteen vastgehouden in een gesloten centrum. Daar verbleef ze twee maanden. Daarna stuurde België het kind gewoon terug naar de Congolese hoofdstad Kinshasa. Voor deze praktijk liep ons land een veroordeling op van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens.
Nu krijgt elke niet-begeleide minderjarige in België in principe een voogd toegewezen. Dat gebeurt door de dienst voogdij van de Federale Overheidsdienst Justitie die de voogden ook erkent en opvolgt.
In ons land is niet veel eenvoudig geregeld, en met de opvang van deze kinderen is dat ook zo. De bevoegdheid over de opvang van niet-begeleide minderjarigen is verdeeld over de federale regering en de deelregeringen. Dat heeft geleid tot een versnipperd opvangbeleid.
Jonge asielzoekers werden opgevangen in de federale opvangcentra. De anderen, die geen asiel vroegen, kwamen terecht in de bijzondere jeugdzorg en die was daar niet op voorzien. Op geen enkele manier werd rekening gehouden met de echte noden van de kinderen en jongeren.
Vlaanderen heeft geprobeerd hieraan tegemoet te komen door gespecialiseerde centra op te richten, Juna in Aalst, Minor-Ndako in Brussel), en Fonta Nova. Verspreid over deze "categoriale voorzieningen", zijn er nog steeds slechts 71 opvangplaatsen voor niet-begeleide minderjarigen.
Het is duidelijk dat er veel te weinig opvangplaatsen zijn. Vorig jaar werden er meer dan 4.000 niet-begeleide minderjarigen aangemeld bij dienst Voogdij. We gaan ervan uit dat deze groep zelfs maar het topje van de ijsberg is want veel niet-begeleide minderjarigen die naar hier komen, verdwijnen meteen in het illegale circuit.
Er is er nog veel meer nodig en dat kan enkel met een goed samenwerkingsprotocol tussen de Federale Regering en de Gemeenschappen. Het valt af te wachten op welke manier de volgende regering en de deelregeringen hierover verder zullen onderhandelen.
We zijn erg bezorgd over de opvang van deze kinderen. De federale opvangstructuren waar minderjarige asielzoekers worden opgevangen, zijn grootschalig. Ze hebben onvoldoende personeel opdat er voldoende aandacht kan besteed worden aan de specifieke noden en behoeften van deze doelgroep.
Dit alles wordt nog schrijnender in het licht van de opvangcrisis. Door het huidig tekort aan opvangplaatsen, worden NBM worden meestal ondergebracht in opvangplaatsen die niet voor totaal ongeschikt zijn. Zo worden jongeren sinds vorig jaar ook opgevangen binnen de structuren voor de volwassenen, zonder aangepaste begeleiding. En nog in augustus luidden we de alarmbel omdat NBM asielzoekers werden opgevangen in hotels. Dat de begeleiding in deze hotels zo goed als onbestaande is, hoeft geen betoog.
Ik kan de situatie schetsen met cijfers en feiten. Maar cijfers beroeren zelden mensen, beelden en woorden wel. Verhalen zeker. Daarom is dit boek van Erwin Mortier en Lieve Blancquaert zo belangrijk.
Dames en heren,
Bij het schrijven van 'Godenslaap' botste Mortier op het boek 'Het kielzog van de oorlog' - een boek uit 1915 van de Amerikaanse Ellen N. La Motte dat hij naar het Nederlands vertaalde. La Motte werkte in een Frans veldhospitaal in de Westhoek. Ze noteerde wat ze zag: zwaargewonde soldaten die worden opgelapt om alsnog een ellendige dood te sterven.
Nog schokkender dan de oneindige parade aan zwaargewonde, stervende soldaten is de toon waarop Ellen N. La Motte schrijft. Bij haar geen heroïsche helden, maar ijlende, kapotgeschoten jongens die beter verdienen. Geen wonder dat de machthebbers hier niet mee gediend waren. Het boek verscheen voor het eerst in 1916 en werd vrijwel meteen verboden in Frankrijk, Engeland en de Verenigde Staten. Het zou de moraal van de achterblijvers thuis ondermijnen.
Het nieuwe boek van Erwin Mortier en Lieve Blanquaert zal niet verboden worden - die tijden zijn gelukkig voorbij. Maar hopelijk draagt hun boek er toe bij dat iedereen beseft dat de manier waarop wij als samenleving vandaag met minderjarige vreemdelingen omgaan, ook voorbij is.
Mijn naam is Els Keytsman en ik ben directeur van Vluchtelingenwerk Vlaanderen. Vluchtelingenwerk is een netwerk van zo'n 50 organisaties en vrijwilligerscomités die samen opkomen voor de rechten van asielzoekers en vluchtelingen.
Samen met vzw Opvang en Minor Ndako is het voor mij een eer om het nieuwe boek van Lieve Blancquaert en Erwin Mortier te mogen voorstellen. Lieve Blancquaert en Erwin Mortier hebben de gave, de kunde, om krachtige boodschappen te geven. Met beelden en woorden die samen een verhaal opleveren, een tekst en een context.
Naast haar werk als freelance fotografe is Lieve Blancquaert bekend om haar fotoboeken die ze samen met journalisten in elkaar zet. Ze werkte eerder als samen met Erwin Mortier. Voor de dichtbundel 'Uit één vinger valt men niet' maakte ze foto's van doodgewone voorwerpen van het voormalige klooster van de minderbroeders te Gent. In 2004 verlieten de paters het kloosters, en het pand is nu eigendom van CAW Artevelde. De grootste welzijnorganisatie van het land vangt er thuislozen, slachtoffers van mishandeling, gedetineerden en ook vluchtelingen op.
Erwin Mortier heeft bewezen in ‘Godenslaap’ dat je “al schrijvende een voet tussen de deur van het definitieve kan wringen”. Zo laat hij in dit meesterwerk het negentigjarige vrouwelijk hoofdpersonage terugdenken aan de Groote Oorlog en aan haar grote verliefdheid te midden van het puin van het kapotgeschoten Ieper.
Ook kinderen worden het slachtoffer van de oorlog. Schrijnend, neen hartverscheurend, is de passage waarin de kleine Amélie Bonnard getroffen wordt door een granaatscherf en om het leven komt.
Dames en heren,
De Groote Oorlog is al lang geleden. Maar de grote, gedwongen, volksverhuizing niet. Vandaag vluchten nog steeds miljoenen mensen vluchten voor oorlog,geweld, discriminatie en vervolging. Soms zoeken in België bescherming.
Jammer genoeg worden ons land de rechten van deze mensen op de vlucht geschonden. Zo is er de opvangcrisis, die in ons land woedt sinds 2008. De overheid slaagt er maar niet in om die op te lossen. Vandaag staan 5.200 mannen, vrouwen en kinderen op de vlucht gewoon op straat wegens geen opvangplaats. Nog eens meer dan 1.000 verkommeren op hotel.
Het hoeft geen betoog dat deze situatie voor kinderen, de meest kwetsbare categorie, schrijnend is. De jongste decennia vluchten er almaar meer kinderen en jongeren alleen naar Europa. Minderjarige vreemdelingen zijn in de eerste plaats kinderen. Kinderen met rechten net zoals alle andere kinderen. Het zijn wel kwetsbare jongeren, en vaak hebben ze een lijdensweg achter de rug vooraleer ze in ons land aankomen.
Pas recent groeide bij beleidsmakers het besef dat deze kinderen eigen noden hebben, maar het beleid schiet te kort. In ons land is er nog steeds geen eigen verblijfsstatuut voor niet-begeleide minderjarigen. Tot nu toe staat in de verblijfswetgeving maar één bepaling over deze kinderen. Dat artikel regelt alleen de manier waarop zo’n kind of jongere van het grondgebied moet verwijderd worden. Er is wel een omzendbrief over hun verblijfsstatuut, maar die biedt veel minder garanties dan een wettekst.
Ander voorbeeld: pas in 2004 bestaat er een aparte regeling rond voogdij. De aanleiding was een beschamend incident met de vijfjarige Congolese Tabitha. Het meisje landde zonder begeleiding op de luchthaven van Zaventem en werd meteen vastgehouden in een gesloten centrum. Daar verbleef ze twee maanden. Daarna stuurde België het kind gewoon terug naar de Congolese hoofdstad Kinshasa. Voor deze praktijk liep ons land een veroordeling op van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens.
Nu krijgt elke niet-begeleide minderjarige in België in principe een voogd toegewezen. Dat gebeurt door de dienst voogdij van de Federale Overheidsdienst Justitie die de voogden ook erkent en opvolgt.
In ons land is niet veel eenvoudig geregeld, en met de opvang van deze kinderen is dat ook zo. De bevoegdheid over de opvang van niet-begeleide minderjarigen is verdeeld over de federale regering en de deelregeringen. Dat heeft geleid tot een versnipperd opvangbeleid.
Jonge asielzoekers werden opgevangen in de federale opvangcentra. De anderen, die geen asiel vroegen, kwamen terecht in de bijzondere jeugdzorg en die was daar niet op voorzien. Op geen enkele manier werd rekening gehouden met de echte noden van de kinderen en jongeren.
Vlaanderen heeft geprobeerd hieraan tegemoet te komen door gespecialiseerde centra op te richten, Juna in Aalst, Minor-Ndako in Brussel), en Fonta Nova. Verspreid over deze "categoriale voorzieningen", zijn er nog steeds slechts 71 opvangplaatsen voor niet-begeleide minderjarigen.
Het is duidelijk dat er veel te weinig opvangplaatsen zijn. Vorig jaar werden er meer dan 4.000 niet-begeleide minderjarigen aangemeld bij dienst Voogdij. We gaan ervan uit dat deze groep zelfs maar het topje van de ijsberg is want veel niet-begeleide minderjarigen die naar hier komen, verdwijnen meteen in het illegale circuit.
Er is er nog veel meer nodig en dat kan enkel met een goed samenwerkingsprotocol tussen de Federale Regering en de Gemeenschappen. Het valt af te wachten op welke manier de volgende regering en de deelregeringen hierover verder zullen onderhandelen.
We zijn erg bezorgd over de opvang van deze kinderen. De federale opvangstructuren waar minderjarige asielzoekers worden opgevangen, zijn grootschalig. Ze hebben onvoldoende personeel opdat er voldoende aandacht kan besteed worden aan de specifieke noden en behoeften van deze doelgroep.
Dit alles wordt nog schrijnender in het licht van de opvangcrisis. Door het huidig tekort aan opvangplaatsen, worden NBM worden meestal ondergebracht in opvangplaatsen die niet voor totaal ongeschikt zijn. Zo worden jongeren sinds vorig jaar ook opgevangen binnen de structuren voor de volwassenen, zonder aangepaste begeleiding. En nog in augustus luidden we de alarmbel omdat NBM asielzoekers werden opgevangen in hotels. Dat de begeleiding in deze hotels zo goed als onbestaande is, hoeft geen betoog.
Ik kan de situatie schetsen met cijfers en feiten. Maar cijfers beroeren zelden mensen, beelden en woorden wel. Verhalen zeker. Daarom is dit boek van Erwin Mortier en Lieve Blancquaert zo belangrijk.
Dames en heren,
Bij het schrijven van 'Godenslaap' botste Mortier op het boek 'Het kielzog van de oorlog' - een boek uit 1915 van de Amerikaanse Ellen N. La Motte dat hij naar het Nederlands vertaalde. La Motte werkte in een Frans veldhospitaal in de Westhoek. Ze noteerde wat ze zag: zwaargewonde soldaten die worden opgelapt om alsnog een ellendige dood te sterven.
Nog schokkender dan de oneindige parade aan zwaargewonde, stervende soldaten is de toon waarop Ellen N. La Motte schrijft. Bij haar geen heroïsche helden, maar ijlende, kapotgeschoten jongens die beter verdienen. Geen wonder dat de machthebbers hier niet mee gediend waren. Het boek verscheen voor het eerst in 1916 en werd vrijwel meteen verboden in Frankrijk, Engeland en de Verenigde Staten. Het zou de moraal van de achterblijvers thuis ondermijnen.
Het nieuwe boek van Erwin Mortier en Lieve Blanquaert zal niet verboden worden - die tijden zijn gelukkig voorbij. Maar hopelijk draagt hun boek er toe bij dat iedereen beseft dat de manier waarop wij als samenleving vandaag met minderjarige vreemdelingen omgaan, ook voorbij is.
March 27, 2022
Aangrijpende verhalen en sprekende foto's over minderjarige vluchtelingen die vaak moederziel alleen naar dit land komen in de hoop een nieuw leven op te kunnen bouwen, weg van de miserie en traumas. Dat dit process niet altijd vlot verloopt is duidelijk. Maar de mensen in het boek spreken ook van hoop op beterschap en over de solidariteit die hen uit het duister heeft geleid.
January 21, 2016
Onwaarschijnlijk actueel. Uit 2010 en werpt een blik in de leef- en gevoelswereld van niet-begeleide, minderjarige vluchtelingen. Lees voor je spreekt. Meer hoef ik daarover niet te zeggen. Nog één maal: lees voor je spreekt.
Displaying 1 - 5 of 5 reviews