What do you think?
Rate this book
Heimwee naar de DDR en andere vrolijke vertellingen
Dutch
92 pages, Paperback
Published January 1, 1998
6 people want to read
About the author
Wessel te Gussinklo
15 books27 followersAfkomst en oorlogsgeweld
De ouders van Wessel te Gussinklo zijn beiden in de stad Utrecht geboren in 1903, zijn moeder aan de Oude Gracht bij de Twijnstraat, zijn vader Wessel in de Lijnmarkt.
Te Gussinklo zelf werd begin januari 1941 geboren in de Buys Ballotstraat in Utrecht. Toen hij twee jaar was in kreeg het gezin in de zomer van 1943 onderduikers in huis. Daartoe behoorde de door de Duitsers gezochte Friese verzetsstrijder Lubbert Romkes, een man die landverraders zou hebben geëxecuteerd.[1].
Op 7 oktober 1944 hield de Duitse Sicherheitsdienst weer een razzia in Utrecht, onder andere in de Buys Ballotstraat. Te Gussinklo senior, die aan eerdere razzia's was ontkomen, negeerde de door buren geboden vluchtopties en ensceneerde een tableau vivant: de onderduiker zorgelijk naast het bed van zijn voor die gelegenheid zeer zieke vrouw. Bij de uitvoering door een keurkorps van Duitse Luchtlandingstroepen werd Te Gussinklo aangeschoten toen hij door de tuin probeerde weg te sluipen, en daarna op staande voet geëxecuteerd. Zijn lichaam bleef 24 uur als afschrikwekkend voorbeeld in de Willem Barendzstraat voor nummer 34 liggen.[2].
Tot zijn verhuizing in 2007 woonde Te Gussinklo in Houten, de Bilt en Den Dolder, nooit verder dan tien kilometer van zijn geboortehuis. Sinds 2007 woonde hij met zijn tweede vrouw Odilia in het Zeeuwse Kamperland.
Opleiding en carrière
Te Gussinklo studeerde psychologie in Utrecht en in Zürich. Rond zijn twintigste begon hij met schrijven. De roman De expeditie, die hij schreef als tweeëntwintigjarige en waarvan hoofdstukken verschenen zijn in Maatstaf en in Literair akkoord, werd nooit in zijn geheel gepubliceerd. Hij besloot later zich definitief aan schrijven te wijden, maar voor zijn tweede roman De verboden tuin kon hij tien jaar lang geen uitgever vinden. Pas na ingrijpen van K.L. Poll lukt dat (1986). Het boek kreeg onmiddellijk de tweejaarlijkse Anton Wachterprijs en de debutantenbeurs van het Fonds voor de Letteren.
In 1995, een kleine tien jaar later, verscheen zijn omvangrijke roman (222.857 woorden) De opdracht, veelvuldig geprezen en inmiddels gerekend tot de klassiekers in de naoorlogse Nederlandse literatuur. Hij ontving hiervoor de Lucy B. en C.W. van der Hoogtprijs, de Bordewijkprijs, de ECI-prijs voor Schrijvers van Nu, en nominaties voor de Gouden Uil en de Libris Literatuur Prijs.
De hoofdfiguur in De opdracht, een jongen van veertien, gaat naar een zomerkamp van kinderen van oorlogsslachtoffers. Hij heeft zich voorgenomen net zo belangrijk te worden als Roosevelt en Churchill en zo veiligheid te vinden in zijn vaderloze wereld en te ontsnappen aan de verstikkende liefde van zijn moeder. Dat zomerkamp is een goede gelegenheid om daarvoor te oefenen en zich als zodanig te bewijzen. Hij onderneemt vele pogingen populair te worden en indrukwekkend te doen, regelmatig Roosevelt en Churchill citerend en soms ook Hitler, maar na de eerste schijnbare successen falen zijn pogingen meer en meer.
Een jaar daarna verscheen de hilarische novelle Het engeltje, waarin na veelvuldig cafébezoek de hoofdfiguur bijna ontvoerd wordt door een beeldschoon engeltje ter bevrediging van de lusten van haar tandeloze moeder (longlist Gouden Uil).
Een jaar later verscheen de verhalenbundel Heimwee naar de DDR en andere vrolijke vertellingen.
In 2003 verscheen zijn roman d'essay Aangeraakt door goden, een indringend zelfportret, waarin hij uiteen probeert te zetten hoe hij schrijver is geworden en wat schrijven voor hem betekent.
In 2008 verscheen het uitgebreide essay Palestina als adderkluwen. De Israëlische tragedie (longlist Gouden Uil). Een boek dat als in een requisitoir een weging maakt van alle belangen in de kwestie los van fervente partijdigheden.
Pas weer in 2014 verscheen een nieuwe roman Zeer helder licht. Tot dan toe was het hem onmogelijk geweest na de dood van zijn eerste vrouw Jacomine Coumou een roman te schrijven – daarvoor is vrijheid en losheid van emoties
De ouders van Wessel te Gussinklo zijn beiden in de stad Utrecht geboren in 1903, zijn moeder aan de Oude Gracht bij de Twijnstraat, zijn vader Wessel in de Lijnmarkt.
Te Gussinklo zelf werd begin januari 1941 geboren in de Buys Ballotstraat in Utrecht. Toen hij twee jaar was in kreeg het gezin in de zomer van 1943 onderduikers in huis. Daartoe behoorde de door de Duitsers gezochte Friese verzetsstrijder Lubbert Romkes, een man die landverraders zou hebben geëxecuteerd.[1].
Op 7 oktober 1944 hield de Duitse Sicherheitsdienst weer een razzia in Utrecht, onder andere in de Buys Ballotstraat. Te Gussinklo senior, die aan eerdere razzia's was ontkomen, negeerde de door buren geboden vluchtopties en ensceneerde een tableau vivant: de onderduiker zorgelijk naast het bed van zijn voor die gelegenheid zeer zieke vrouw. Bij de uitvoering door een keurkorps van Duitse Luchtlandingstroepen werd Te Gussinklo aangeschoten toen hij door de tuin probeerde weg te sluipen, en daarna op staande voet geëxecuteerd. Zijn lichaam bleef 24 uur als afschrikwekkend voorbeeld in de Willem Barendzstraat voor nummer 34 liggen.[2].
Tot zijn verhuizing in 2007 woonde Te Gussinklo in Houten, de Bilt en Den Dolder, nooit verder dan tien kilometer van zijn geboortehuis. Sinds 2007 woonde hij met zijn tweede vrouw Odilia in het Zeeuwse Kamperland.
Opleiding en carrière
Te Gussinklo studeerde psychologie in Utrecht en in Zürich. Rond zijn twintigste begon hij met schrijven. De roman De expeditie, die hij schreef als tweeëntwintigjarige en waarvan hoofdstukken verschenen zijn in Maatstaf en in Literair akkoord, werd nooit in zijn geheel gepubliceerd. Hij besloot later zich definitief aan schrijven te wijden, maar voor zijn tweede roman De verboden tuin kon hij tien jaar lang geen uitgever vinden. Pas na ingrijpen van K.L. Poll lukt dat (1986). Het boek kreeg onmiddellijk de tweejaarlijkse Anton Wachterprijs en de debutantenbeurs van het Fonds voor de Letteren.
In 1995, een kleine tien jaar later, verscheen zijn omvangrijke roman (222.857 woorden) De opdracht, veelvuldig geprezen en inmiddels gerekend tot de klassiekers in de naoorlogse Nederlandse literatuur. Hij ontving hiervoor de Lucy B. en C.W. van der Hoogtprijs, de Bordewijkprijs, de ECI-prijs voor Schrijvers van Nu, en nominaties voor de Gouden Uil en de Libris Literatuur Prijs.
De hoofdfiguur in De opdracht, een jongen van veertien, gaat naar een zomerkamp van kinderen van oorlogsslachtoffers. Hij heeft zich voorgenomen net zo belangrijk te worden als Roosevelt en Churchill en zo veiligheid te vinden in zijn vaderloze wereld en te ontsnappen aan de verstikkende liefde van zijn moeder. Dat zomerkamp is een goede gelegenheid om daarvoor te oefenen en zich als zodanig te bewijzen. Hij onderneemt vele pogingen populair te worden en indrukwekkend te doen, regelmatig Roosevelt en Churchill citerend en soms ook Hitler, maar na de eerste schijnbare successen falen zijn pogingen meer en meer.
Een jaar daarna verscheen de hilarische novelle Het engeltje, waarin na veelvuldig cafébezoek de hoofdfiguur bijna ontvoerd wordt door een beeldschoon engeltje ter bevrediging van de lusten van haar tandeloze moeder (longlist Gouden Uil).
Een jaar later verscheen de verhalenbundel Heimwee naar de DDR en andere vrolijke vertellingen.
In 2003 verscheen zijn roman d'essay Aangeraakt door goden, een indringend zelfportret, waarin hij uiteen probeert te zetten hoe hij schrijver is geworden en wat schrijven voor hem betekent.
In 2008 verscheen het uitgebreide essay Palestina als adderkluwen. De Israëlische tragedie (longlist Gouden Uil). Een boek dat als in een requisitoir een weging maakt van alle belangen in de kwestie los van fervente partijdigheden.
Pas weer in 2014 verscheen een nieuwe roman Zeer helder licht. Tot dan toe was het hem onmogelijk geweest na de dood van zijn eerste vrouw Jacomine Coumou een roman te schrijven – daarvoor is vrijheid en losheid van emoties
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 2 of 2 reviews
October 23, 2025
De titel 'Heimwee naar de DDR en andere vrolijke vertellingen' moet je met een gezonde dosis ironie benaderen, want echt onbekommerd zijn deze vier verhalen van Wessel te Gussinklo zeker niet. Wat ze wél zijn, is beklemmend, hilarisch en met een unieke, koortsachtige verteltrant die de lezer onherroepelijk meesleurt.
De bundel bevat drie korte verhalen waarin de verteller (een alter ego dat sterk aan Te Gussinklo zelf doet denken) verstrikt raakt in tamelijk treurige, ongemakkelijke of ronduit rampzalige situaties: een hopelijk verlopen zeiltocht, een diefstal op het Boekenbal van 1977 die eindigt met een ritje in de politieauto, en een intense confrontatie met dreigend jeugdig straattuig. De woede, de machteloosheid en de maniakaal gedetailleerde observaties van de verteller maken deze anekdotes groter dan de feitelijke gebeurtenissen.
Het lange titelverhaal, 'Heimwee naar de DDR', is het hoogtepunt. Het beschrijft een vakantie in de jaren '80 naar Rügen in Oost-Duitsland, een land dat gaandeweg een bijna paradijselijke status krijgt in de geest van de verteller, vol fascinatie en irritatie. De beangstigende aanwezigheid van het regime, de curieuze ontmoetingen met de lokale bevolking (zoals een 'reuzenglimlachend echtpaar') en de onvermijdelijke botsing met de starre bureaucratie zorgen voor zowel hilariteit als een ongemakkelijke, gespannen sfeer.
Te Gussinklo's proza is onmiskenbaar en verslavend: lange, meanderende zinnen, vol bijzinnen en gedachtestreepjes die de indruk wekken dat de verteller zijn overvolle gemoed rechtstreeks op papier stort. Dit geeft de verhalen een enorme geladenheid en emotionaliteit. Het is zwarte humor zonder de cynische lichtheid van Reve, maar met een diep romantische inzet en een scherpe, ironische blik op de Nederlandse en Oost-Duitse werkelijkheid.
Conclusie: Een must-read voor liefhebbers van Te Gussinklo's werk en voor iedereen die houdt van gelaagde, ongemakkelijke humor en een literaire stijl die je bij de lurven grijpt. Verwacht geen luchtige lectuur, maar een meesterlijke verkenning van de machteloze woede en de ironie van het alledaagse.
De bundel bevat drie korte verhalen waarin de verteller (een alter ego dat sterk aan Te Gussinklo zelf doet denken) verstrikt raakt in tamelijk treurige, ongemakkelijke of ronduit rampzalige situaties: een hopelijk verlopen zeiltocht, een diefstal op het Boekenbal van 1977 die eindigt met een ritje in de politieauto, en een intense confrontatie met dreigend jeugdig straattuig. De woede, de machteloosheid en de maniakaal gedetailleerde observaties van de verteller maken deze anekdotes groter dan de feitelijke gebeurtenissen.
Het lange titelverhaal, 'Heimwee naar de DDR', is het hoogtepunt. Het beschrijft een vakantie in de jaren '80 naar Rügen in Oost-Duitsland, een land dat gaandeweg een bijna paradijselijke status krijgt in de geest van de verteller, vol fascinatie en irritatie. De beangstigende aanwezigheid van het regime, de curieuze ontmoetingen met de lokale bevolking (zoals een 'reuzenglimlachend echtpaar') en de onvermijdelijke botsing met de starre bureaucratie zorgen voor zowel hilariteit als een ongemakkelijke, gespannen sfeer.
Te Gussinklo's proza is onmiskenbaar en verslavend: lange, meanderende zinnen, vol bijzinnen en gedachtestreepjes die de indruk wekken dat de verteller zijn overvolle gemoed rechtstreeks op papier stort. Dit geeft de verhalen een enorme geladenheid en emotionaliteit. Het is zwarte humor zonder de cynische lichtheid van Reve, maar met een diep romantische inzet en een scherpe, ironische blik op de Nederlandse en Oost-Duitse werkelijkheid.
Conclusie: Een must-read voor liefhebbers van Te Gussinklo's werk en voor iedereen die houdt van gelaagde, ongemakkelijke humor en een literaire stijl die je bij de lurven grijpt. Verwacht geen luchtige lectuur, maar een meesterlijke verkenning van de machteloze woede en de ironie van het alledaagse.
November 19, 2024
Het titelverhaal is te dun voor een boek. Wellicht dat er daarom nog drie verhaaltjes zijn toegevoegd om het geheel nog een beetje body te geven. Maar alles bij elkaar is het toch wat magertjes, ook al is het DDR-stuk best leuk tot de ik-figuur stopt met te beschrijven hoe hij zijn vriendin in de DDR verblijven (op Rügen), en gaat oreren. Dan raakt hij de draad kwijt, en hij niet alleen, ik als lezer ook.
Displaying 1 - 2 of 2 reviews