Θητεία

by Dimitris Hatzis, Δημήτρης Χατζής

Αγωνιστικά κείμενα 1940-1950

Περιέχει τα κείμενα: "Τραγούδι στην Αθήνα", "Ο κυρίαρχος της Ψυττάλειας" (α' έκδοση: "Ελεύθερη Ελλάδα", 1947), "Μουργκάνα" (α' έκδοση: "Φωνή του Μπούλκες", 1948), "Δρακολίμνη", "Η γυναίκα από τη Φούρκα".

"Ο Βασίλης είχε διαρρυθμίσει καταλλήλως το τελευταίο-τελευταίο δωμάτιο αυτής της χαμοκέλας. Είχε μερεμετίσει την πόρτα, τα κουφώματα και το πάτωμα, σοβάτισε μέσα κι έβαλε τενεκέδες στο παράθυρο. Ο ίδιος είχε μετατρέψει σε μαγειρείο τη μικρή αποθήκη πού βρισκότανε δίπλα στο δωμάτιο και κανένας δε μπορούσε να του τ' αρνηθεί πώς όλα τα 'χε καμωμένα με μαστοριά και μεράκι.
Η χαμοκέλα έμοιαζε με χορταποθήκη ή με τσαρδάκι των τσομπαναραίων - και μπορεί στ' αλήθεια να 'τανε κάποτε. Από το 'να μέρος είταν ένας τοίχος, ίσαμε ενάμισι μέτρο ψηλός, ξερολιθιά, στη μέση μια στενόμακρη αυλή κι από τ' άλλο μέρος αραδιαστά τα έξι δωμάτια. Στο καθένα κατοικούσε και μια οικογένεια. Το τελευταίο από τα σπίτια της συνοικίας είτανε τουλάχιστο εκατό μέτρα μακριά της κι ανάμεσα ψήλωναν οι σωροί των σκουπιδιών πού τα κάρα της Δημαρχίας περνούσαν και τα μαζεύανε κάθε τρεις μήνες. Η άσφαλτος είτανε πενήντα μέτρα πιο πέρα - αντίκρυ στην οξώπορτα.
Η μικρή καγκελένια πόρτα στην είσοδο της αυλής τρίζει καθώς την ανοιγοκλείνει διαρκώς ο αέρας. Κάθε φορά πού την ανοίγει, ένας ψωραλέος σκύλος γαβγίζει δίχως να σαλέψει απ' τη θέση του. Όταν ξανακλείνει, τρέχει ίσαμε κει, στέκεται λίγο, δίχως να γαβγίζει τώρα, κοιτάζει όξω και ξαναγυρίζει στη θέση του.
Θα μπορούσε κανένας να πει πώς ο σκύλος αυτός είχε διαφορές με τον αέρα - ανεξιχνίαστες. Με τους ανθρώπους δεν είχε καμία - ούτε γάβγιζε κανέναν ούτε κούναγε την ουρά του σε κανέναν. Δεν ανήκε άλλωστε σε κανέναν από τους ενοίκους ειδικά και συγκεκριμένα - είταν απλώς εγκατεστημένος εκεί, όπως είταν και οι άλλοι. Και γι' αυτό κι ο Βασίλης το 'χε αποφασίσει, σε πρώτη ευκαιρία που θα περισσεύανε τίποτα ξύλα, να του φκιάσει κι αυτουνού το σπιτάκι του μέσα στην αυλή και να τον αποκαταστήσει οριστικά. Ο σκύλος, σύμφωνα μ' αυτά, είταν ο πιο ιδιόρρυθμος και ο πιο φιλοσοφημένος από τους ενοίκους της χαμοκέλας."

113 pages, Paperback

First published January 1, 1979

About the author

Dimitrios Hatzis (Greek: Δημήτρης Χατζής, 1913–1981) was a Greek novelist and journalist.

Hatzis was born in Ioannina (Epirus) northwestern Greece, the son of the author and journalist, Georgios Hatzis. He graduated from the Zosimaia school in his home land. In 1930, after the dead of his father, he succeeded him as director of the newspaper Epirus. In 1932-1934 he was influenced by marxist ideologies and joined the Communist Party of Greece. In 1936 he was arrested by the regime of Ioannis Metaxas for communist activity.

Hatzis got involved in the Greek Civil War (1946-1949), where he joined the left-wing guerrillas. As a result, following the Left's defeat, he went into exile and until the legalization of the Greek Communist Party in 1975, he lived in various socialist countries in Eastern Europe.

Reviews

[philosophie · Rating 4 out of 5]

Μα τα πρόσωπα, το βλέπω τώρα ολοκάθαρα, δεν τα χρωμάτισα όπως ήθελα κι όσο θα 'πρεπε. Μου ξέφευγαν κάθε στιγμή. Μέσα στο νου μου το να συνταυτίζεται με τ' άλλο, μπλέκουν όλα μαζί. Κ' έρχονται μαζί και μορφές από τα περασμένα -φυλακές και στρατόπεδα κ' εξορίες- αγαπημένες νεανικές μορφές στην Αθήνα το Δεκέμβρη, ελασίτες που κλαίγανε μέσα στα γένια τους, δίνοντας τα όπλα τους μετά τη Βάρκιζα, συντρόφοι μας που χαθήκανε -κι όλα μαζί γίνονται ένα.

Σύμφωνα με τη Βενετία Αποστολίδου:

[...]οι μεγάλοι συγγραφείς της Αριστεράς οικοδομούν το έργο τους στη βάση προσωπικών πολιτικών εκτιμήσεων και επιδιώκουν με αυτό, το οποίο παραμένει πάντα ένα πολιτισμικό προϊόν, να παράγουν πολιτική. Επομένως, το έργο τους είναι παράγωγο μιας πολύ ενδιαφέρουσας συμπλοκής του πολιτισμού με την πολιτική[...]

Εξ αντικειμένου ο Χατζής ανήκει στο πεδίο της μεταπολεμικής Αριστεράς, αφού τα ιστορικά γεγονότα της δεκαετίας του 1940 πρωταγωνιστούν και σε αυτή τη συλλογή διηγημάτων του. Δοσμένες με καθημερινό λόγο, σχεδόν κουβεντιαστό, μέσα από εύκολη σύνταξη, χωρίς λεξιθηρία, διατηρώντας ένα διαρκές χαμηλόφωνο ύφος, περνώντας άμεσα τα ηθικά και πολιτικά μηνύματα -στο κέντρο ο Έλληνας-μαχητής και ο πόθος της ανεξαρτησίας- οι ιστορίες μαγεύουν ακριβώς λόγω της απλότητάς τους. Πάνω απ' όλα στα κείμενά του καταδεικνύεται ο άνθρωπος ως τραγικό θύμα μιας πορείας για την οποία κανένας δεν προνόησε, ενώ, παράλληλα, στη νουβέλα Μουργκάνα, η οποία ξεχωρίζει, ο χώρος του βουνού προβάλλεται ως κυρίαρχος, λειτουργεί σαν μετωνυμία του χρόνου, είναι το αφηγηματικό πεδίο όπου θα μελετηθεί η επιβίωση. Έντονη είναι και η ροπή του Χατζή προς την ιστορική αναπαράσταση, καθώς παρουσιάζει ρεαλιστικά, αλλά και εξιδανικευτικά, αφενός τις μάχες κι αφετέρου την ηθική-ψυχική ακτινοβολία των πάσης φύσεως αγωνιστών.

[roz_anthi · Rating 5 out of 5]

Στη μια σελίδα χαμογελάς μέχρι τ' αυτιά, στην άλλη δάκρυα στα μάτια. Αυτός είναι ο Δημήτρης Χατζής.

[Δήμος Καραχάλιος · Rating 4 out of 5]

Σε κανέναν άλλο συγγραφέα δεν υπάρχει τέτοια αγάπη για τους ανθρώπους, για τους καημούς τους, τα όνειρά τους.