Zwerm

by Peter Verhelst

Een stem zegt: ‘Je bent nooit alleen.’ In New York gaat Abel op zoek naar zijn vader en zijn verdwenen geliefde Pearl. Angel neemt er deel aan nachtelijke gevechten met andere zwervers, die zich terugtrekken in een woud waar een oorlogsveteraan met slangen vecht. Dokter Goldstein zoekt naar de allesverklarende formule in een geheim laboratorium. Meneer J, een holocaustslachtoffer, werkt koortsachtig aan een nieuwe ideologie voor de mensheid. In een zaal onder het Zilverkleurig Complex wachten duizenden mensen op een nieuw begin. Maar de tijd dringt. Al die mensen maken deel uit van een groot verlangen, richtingloos nog, maar alvast op weg gezet. Ze hebben dingen opgevangen, gefluister, geruchten, en ze hebben er massaal gehoor aan gegeven.
Zwerm - geschiedenis van de wereld is een roman die via Europa, Israël, Palestina en New York in de tijd terugkeert naar de oerknal zelf, naar het ontstaan van de eerste droom. Er is al een glinstering, een vouw in de lucht, maar we kunnen nog niet zien wat het is. Enkele seconden lang fosforesceren de dingen als tijdens een sneeuwnacht. Dan komt de zon op. Een stem zegt: ‘Wees niet bevreesd. Treed binnen in het land van de hoop.’

Genres: Fiction, Literature, Dutch Literature, Belgium, Roman

666 pages, Hardcover

First published January 1, 2005

About the author

Peter Verhelst is een Vlaamse dichter en schrijver.

Peter Verhelst in de Nederlandstalige Wikipedia

Peter Verhelst in de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren

Peter Verhelst bij "Schrijversgewijs"


Peter Verhelst is a Flemish poet and writer.

Peter Verhelst in the English Wikipedia

Reviews

[Christine Bonheure · Rating 1 out of 5]

Prachtige taal, elk apart woord is even verrukkelijk, maar het geheel is niet te begrijpen. Kan iemand me alstublieft komen vertellen waar dit verhaal over gaat? En ja, ik heb alle 666 pagina's uitgelezen, van p. 666 tot p. 1. Mijn macharandje. Ik heb ooit Peter Verhelst zelf de vraag gesteld waar dit boek in godsnaam over gaat. In deze blog Zwerm vind je de antwoorden.

[Bruno · Rating 1 out of 5]

Zelden heb ik zo'n opeenstapeling van pseudo-intellectuele nonsens gelezen. Ik kocht dit boek bij verschijning in 2005, en vijftien jaar heeft het op mijn te lezen stapel gelegen, mogelijks onbewust in de hoop dat hij, zoals een beloftevolle jonge wijn, met de jaren beter zou worden. Nee dus.

Vele notities had ik gemaakt, over de tergende cycliciteit van het verhaald, de voortdurende kringelende herhaling met telkens iets meer, telkens iets minder, of over de als intertekstualiteit vermomde schattenjacht, die niet veel meer dan een arrogante vaardigheid tot citeren blijkt.

Maar ik bespaar mij de moeite. Ik raad u hetzelfde aan als u zou overwegen dit boek te lezen.

[Mattis Van den Branden · Rating 5 out of 5]

moeilijk om hier een review over te schrijven
speciaal boek, verwacht je nie aan een gewone roman ofzo, het zijn eerder flarden gebeurtenissen die een sfeer beschrijven, maar dat maakt het wel boeiend
het is ook duidelijk een experimenteel boek, waardoor het waarschijnlijk niet bij iedereen in de smaak zal vallen, maar het kan sowieso geen kwaad om eens te proberen denk ik

[Bram Peeters · Rating 4 out of 5]

Verontrust door de verwerving van nieuwe dikke boeken leek het me nodig om wat achterstand weg te werken. Dikke boeken zijn fantastisch, mits ze ook een keer gelezen worden (anders zijn ze vooral een last bij verhuizingen, en plankruimtevreters). Zwerm stond al tijden stof te vergaren op de bovenste plank, demonstratief dik te wezen en mooi te zijn. Die dus eerst.

Het praktische goede nieuws is: de 666-en-een-beetje bladzijden zijn voor best veel gevuld met typografisch relevant wit, en het leest als een guilty-pleasure pageturner op foute pillen. De taal is minder vol en barok (bombastisch?) dan ik verwacht had, hier en daar prachtige zinnen maar vooral een stortvloed (zwerm?) van flarden verhaal.

Het kost best wat moeite om het verhaal er uit te destilleren, het is met clichés als caleidoscopisch, verontrustend en bezwerend te beschrijven, het barst van de referenties naar allerlei mensen, boeken, films. Daarvan mis ik vermoedelijk meer dan de helft, maar het lijkt me dat als je dit niet uit academische verplichting leest dat missen van verwijzingen en laagjes gewoon vrolijk geaccepteerd moet worden. Het voelt soms ook wat overdreven, een fietskoerier koppelen aan iconische Vietnamfoto's. En Google is ieders vriend (dat weet de schrijver ook)

Maar goed, als de drang om echt te begrijpen, of om het lineaire verhaal te construeren weg is, blijft er dus een echte leeservaring over, en daar doe je het ook voor. En de mooie zinnen. En als je dan bij de laatste bladzijde denkt "wat was dit nu, echt?" dan is het ook wel goed. Die laatste bladzijde zal sneller komen dan verwacht, want zo dik is het dus eigenlijk niet. En gelezen staat het ook mooier in de kast.

[Henk · Rating 1 out of 5]

Oké ik moest even zoeken om dit boek terug te kunnen vinden op Goodreads maar Zwerm is dus een van de enige, mogelijk het enige boek, wat ik nooit heb uitgelezen.
Ik snapte er echt niets van, er gebeurde ook totaal niets (volgens mij beslaat de motorrit naar de stad letterlijk de hele 666 pagina’s) en toen de vrijwillige aids/hiv injecties er nog eens bij kwamen was het klaar voor me. Zonder twijfel voor mij, nu ik er na zo’n 11 á 12 jaar nog met gevoelens van walging en tegenzin op terugkijk, het meest slechte boek wat ik ooit getracht heb te lezen.

[Jan · Rating 4 out of 5]

Que ?
Een koortsige 666 pagina's lange waanzinnige, psychotische, dystopische doch realistische spionagethriller? The world as we (don't) know it? Het is oorlog, nu, en het zal altijd oorlog zijn.

Waarschuwing: Dit boek weegt zwaar op het gemoed en verteert bitter langzaam.

Alleszins een gewéldige leeservaring aangaande de eerste helft, maar dan wordt de boel naar mijn gevoel 'gerokken' om precies toch maar aan die beruchte 666 pagina's te geraken, of tot de 0 om (bijna) precies te zijn.

Desalniettemin nog nét dat bijzonder genoeg voor die 4e *.

[Jade Peiren · Rating 4 out of 5]

de taal en opmaak van dit boek zijn wazig, warrig, misselijkmakend, ontheemdend en intrigerend. het maakte me onzeker op zo veel verschillende manieren en dat was er eigenlijk wel mooi aan. taal alleen is met momenten niet genoeg voor me, denk ik. ik heb nood aan een concreet narratief waar ik even mijn hoofdje in kan rusten en dat was hier niet te vinden.
wanneer taal wel genoeg was, was het het enige, dan was meer volstrekt overbodig. het boek steunde voor mij op die momenten en dat deed het best succesvol, losse flarden taal. eigenlijk was het best een deprimerende leeservaring en het werd nog deprimerender omdat dit allemaal gewoon geschiedenis is.

[Frank Kool · Rating 5 out of 5]

Zwerm (Verhelst) is een van die zeldzame romans waarvan het eindoordeel luidt: "Fantastisch! Ik zou het niet snel aanraden."

Het is een boek om jezelf in te laten verdwalen. De stijl zweeft ergens tussen een filosofisch-politieke thriller en poëzie (d.w.z.: veel witregels), er zijn geen hoofdstukken, het perspectief wisselt voortdurend, de verschillende verhaallijnen lopen door elkaar heen en chronologische orde is ver te zoeken. Het is een mozaïek wat je stukje voor stukje wordt aangereikt; het is aan jou om al schuivend met de vele indrukken het grote plaatje te vormen. Dat er hiernaast rijkelijk wordt gestrooid met geschiedkundige feiten en wetenschappelijk jargon maakt het alles behalve toegankelijk: de één zal dit boek simpelweg onbegrijpelijk vinden, de ander slechts pretentieus.

Toch, voor mensen die zich in de kleine marge bevinden is Zwerm een roman om te koesteren.

Al lezende ontdek je al snel het postmodernistische karakter van het boek: het versplintert, breekt open, haalt deel en geheel door elkaar heen en spreekt zichzelf tegen. Alles wordt op losse schroeven gezet. Dat het boek begint op bladzijde 666 en hier vandaan terug telt naar 0 is veelzeggend: zelfs zoiets simpels als 'begin en einde' moet in twijfel worden getrokken. Dat de vele personages deels fictief, deels historisch zijn maakt het boek tot een eindeloze oefening in interpretatie. Herhaling en transmutatie zijn terugkerende thema's, en dit zien we terug in gebeurtenissen, namen, handelingen, symbolen, tekens... achter ieder woord in het boek valt iets te zoeken en de oplettende lezer kan naar hartenlust graven naar verbindingen in het chaotische systeem wat Verhelst ons voorlegt.

De ondertitel luidt "Geschiedenis van de wereld", maar zoals we weten is de geschiedenis een wakende nachtmerrie. Zwerm staat bol van verdriet, bedrog, onrecht, moord, epidemieën, genocide, verkrachting en marteling. Dat al deze misère door een veelvoud aan ongefilterde indrukken bij je binnenkomt maakt het lezen van dit boek soms tot een zware taak. De schoonheid van de poëzie staat in schril contrast met de gruwelijke werkelijkheid die ze weerspiegelt. Hoewel er ook ruimte is voor geluk, liefde, en zelfs een vleugje erotiek staat het merendeel van het verhaal in het teken van de gruwelen die de mens de mens aandoet.

Halverwege krijgt het boek een meer politieke lading. Om dit uit te leggen is het noodzakelijk om e.e.a. over het plot te vertellen. Lezers die het boek zelf willen ontdekken kunnen het onderstaande kader gerust overslaan.

De personages die we tot nu toe hebben gevolgd verdwijnen uit beeld en de focus verplaatst naar het Midden-Oosten. Hier verschuift de nadruk van fictie naar feiten en weer terug. Verhelst haalt een veelvoud aan historische bronnen aan en verschillende controversiële delen van het Israëlisch-Arabisch conflict passeren de revue. Toch blijven deze feiten gekaderd in het fictieve verhaal en dat er in dit schemergebied tussen fantasie en werkelijkheid harde oordelen worden geveld (i.e.: Israël wordt herhaaldelijk met Nazi-Duitsland vergeleken) is een bedenkelijke zaak. Langzaamaan bekruipt je het gevoel dat je niet meer in een roman zit, maar in een politiek manifest.

Deze kanttekening daargelaten blijft Zwerm een boek uit duizenden. Het is een verhaal wat uitnodigt om meerdere malen gelezen te worden omdat je al lezende met de vele indrukken blijft schuiven. Het is een boek wat je niet zomaar na het lezen weg kan leggen: het heeft je besmet en zal nog jaren, zo niet de rest van je leven, bij je blijven.

[Kurt Catry · Rating 4 out of 5]

Adem in, adem uit, adem in, adem uit,....... Na het lezen van zwerm van Peter Verhelst, zal ik nog enkele dagen nodig hebben om te recupereren van de onophoudelijke mokerslagen die op zo'n vaart op je inbeuken zonder zelfs maar een seconde de schijn te willen hoog houden dat het allemaal niet zo'n vaart blijft lopen in wat er volgt in het boek. Ik denk dat ik het best kan omschrijven als een soort van futuristische rollercoasterrit van geweld, chaos en verderf waar je in ondergedompeld wordt zonder een moment rust te gunnen. Absoluut geen boek voor doetjes en waar tongkat mijns inziens nog bol stond van prachtig taalgebruik blinkt zwerm vooral uit in soberheid en word je als lezer als het ware voortgedreven met als gevolg dat de gruwel en hardheid alleen nog sneller op je afkomt. Om het met de legendarische woorden van kolonel Kurts in apocalypse now te zeggen : The horror! The horror! Ik denk dat ik op mijn limiet ben gestuit door als een overmoedige zot dit boek in 3 dagen uit te lezen. Is het een goed boek? Ja. Is het een mooi boek, absoluut niet. Maar laat je dat vooral niet weerhouden van het te lezen. Al raad ik wel aan om het met iets meer tussenpozen te doen dan ikzelf.

[Liorah Hoek · Rating 5 out of 5]

Is dit een boek of een trip? Bijzondere van het boek dat het de geschiednis als science fiction presenteert. Verhelst zit altijd op de rand tussen proza en poezie, nu iets meer aan de prozakant, maar ook hier zingt de tekst zich regelmatig los van de kale betekenis

[Marianne · Rating 5 out of 5]

Zwerm
Peter Verelst

Op 666 pagina’s en in een zwerm van woorden neemt Verelst mij voor de tweede maal mee doorheen ‘de geschiedenis van de wereld’. Ik las het boek jaren geleden al een eerste keer, was zeer onder de indruk maar wist niet waar het verhaal eigenlijk over ging.
De ondertitel is wat overdreven maar een groot deel van de wereldgeschiedenis is er wel in verwerkt. New York, Europa, Israël en Palestina zijn allemaal het decor van soms bizarre verhalen.
Abel die op zoek gaat naar zijn vader en zijn verdwenen geliefde Pearl, Angel die deelneemt aan nachtelijke gevechten met andere zwervers, een woud waar een oorlogsveteraan vecht met slangen, een geheim ondergronds laboratorium waar ene dokter Goldstein zoekt naar een formule die alles kan verklaren, meneer J. die een slachtoffer van de Holocaust is, zoekt naar een nieuwe ideologie die de mensheid hoop geeft.
Al die diverse verhaallijnen kruisen elkaar kris kras, zonder duidelijke richting of doel. Waar het boek eigenlijk over gaat is mij ook dit keer niet duidelijk, de afzonderlijke gebeurtenissen wél.
Wat maakt dit boek dan zo bijzonder dat ik het ook dit keer vanaf de eerste pagina niet meer weg kan leggen? Niet de vaak negatieve recensies die beroepsmensen in kranten en weekbladen neerschreven, nog de overvolle lijst onderwerpen die Verelst in zijn dikke roman soms op het kitscherige af verwerkt maar wel de manier waarop dit boek is opgebouwd. In een vaak bombastische stijl en met een originele lay-out.
De paginanummering loopt van 666 (een heilig getal) naar 1. Mogelijk een metafoor voor het terugkeren naar de oerknal. Er zitten in het midden zwarte pagina’s met soms maar één of twee woorden. ‘de nieuwe mens heet Homo Invictus Viralis’, een verwijzing naar het HIV virus. En de waarschuwende zinnen: ‘De mens is dood lang leve de mens’ en ‘De nieuwe mens zal viraal zijn’.
Het klinkt allemaal nogal over-the-top maar op één of andere manier werkte het voor mij. Ik heb het ook nu alweer in één ruk uitgelezen, nu ja…over een paar dagen dan toch. En al lijkt het allemaal nogal een zwerm van gedachten en ideeën laat dat u niet weerhouden om deze kanjer te lezen want, en ik citeer een zin uit het boek: ‘Wees niet bevreesd. Treed binnen in het land van de hoop.’

[Adinda]

Leest niet zo makkelijk door de dikte van het boek.
Spreekt daarbuiten wel enorm aan, qua schrijfstijl en ideeën.
Maar ik lijk er even niet toe te komen om altijd rechtop en aan tafel te lezen.

Later wil ik zeker nog eens proberen.

[Wilfried Van · Rating 4 out of 5]

verwarrend, en toch...
Misschien was dat dan ook weer de bedoeling.
Over de mens, als een geweldadig virus, als een zich zelf vernietigend wezen, ... En toch
Over liefde, hoop,
In prachtige zinnen geschreven, Het boek laat je achter met een gevoel van wanhoop.

[B.W. · Rating 5 out of 5]

Hypermoderne roman met een taal die de grenzen van het literaire aftast. Geschreven voor morgen.
In één trek uitgelezen. Adembenemend!

[Lena · Rating 3 out of 5]

Dit boek moet ik nog eens lezen, want eerlijk gezegd begrijp ik er niks van. Dat ik er toch veel leesplezier aan heb beleefd, zegt veel over het talent van Peter Verhelst.

[Kobe Rombouts · Rating 3 out of 5]

Peter bro wat

[Jaap · Rating 2 out of 5]

Interesting concept but not executed that well

The books is like a gigantic painting of 21st century unease without a start or an end. Poetic and pretentious

[Fabian Fallada · Rating 5 out of 5]

De eerste splinterbom in de Nederlandse letteren, en de beste (on-)Vlaamse roman van 2005. De sprookjessfeer is verdampt, de verwijzingen naar de klassieke mythologie zijn opgeschort: Peter Verhelst monteerde scherven van verhalen en een klein leger van personages tot een motherfucker van een politieke thriller waarin hij onze obsessie met de beeldcultuur analyseert, onze angsten registreert én de ene opwindende scène aan de andere rijgt. In de zwarte doos van deze pageturner van exact 666 pagina's: de hoop op een kwikzilveren toekomst, die van het Virutopia.

[Grada (BoekenTrol)]

Since I started reading this book (about 6 weeks ago), I have made a number of attempts to get beyond page 100.
Unfortunately I have to admit that I did not succeed. I don't understand the story, can't find head or tail to what's on the page, why it's been printed like this and I can't rhyme the contents of the blurp on the back with what I've read.

I am therefore giving up now.

[Elleke · Rating 5 out of 5]

It's incredible. Poetic, beautiful, terrifying, emotional.

[Sigi · Rating 5 out of 5]

Een ervaring meer dan een boek. Een stroom die je meevoert in een parallelle wereld.

[Raf Devos · Rating 5 out of 5]

moeilijk te beschrijven. zelf lezen en je dan vertwijfeld afvragen: wtf? (een +666 lange orgie van woorden en beelden)

[PJ Mblt · Rating 2 out of 5]

Not my kind of book. So fragmented, it became difficult to stay focused. I did not get anything out of it, too. Only for people who love eclectic atmospheric writing

[Kris · Rating 3 out of 5]

More an active cerebral experience to be reading this than a submersion in a "story".

[Sigi Roosen · Rating 4 out of 5]

Meer een ervaring dan een boek.