Jump to ratings and reviews
Rate this book

Je hebt het niet van mij, maar...: een maand aan het Binnenhof

Rate this book
Je Hebt Het Niet Van Mij is een intrigerend verslag over de beslommeringen in politiek in Den Haag. Joris Luyendijk liep hiervoor een maand mee aan het Haagse Binnenhof.

Zelf spreken ze van de 'Haagse kaasstolp' en van 'de vierkante kilometer rond het Binnenhof'. De politici, journalisten, voorlichters en lobbyisten die samen ons beeld van de landelijke politiek bepalen, opereren in een zeer aparte biotoop. Ze kunnen vaak minder zeggen dan ze weten, en moeten soms toneel spelen, voor en achter de schermen.

Joris Luyendijk liep een maand rond in de fascinerende en zo en nu dan verbijsterende, beklemmende wereld van de Haagse politiek. Je hebt het niet van mij maar is zijn verslag.

111 pages, Paperback

First published November 1, 2010

14 people are currently reading
466 people want to read

About the author

Joris Luyendijk

16 books362 followers
Ik werd in 1971 geboren in Amsterdam, maar groeide vanaf mijn vijfde op in Hilversum, een dorp onder de rook van de hoofdstad. In 1990 kreeg ik de kans om een jaar in Amerika te gaan studeren en ik dacht met mijn Hollandse kop: als ik nou een universiteit kies in het midden van het land, zit ik lekker centraal. Zo kwam ik terecht in Kansas, en ik denk niet dat ik ooit nog zo geïsoleerd zal wonen. Mensen daar zijn al trots als ze op de kaart kunnen aanwijzen dat Europa boven Afrika ligt. Na een heerlijk jaar tussen optimistische mensen ging ik in Amsterdam studeren, wat uitmondde in een zwerftocht van politicologie, via geschiedenis, naar Arabische en religieuze antropologie. In 1995 deed ik een jaar onderzoek onder Egyptische leeftijdsgenoten, en dat leverde in 1998 naast een doctoraal ook een boek op, Een goede man slaat soms zijn vrouw.

Dat boek was weer reden voor de Volkskrant en het Radio 1 Journaal om me als correspondent Arabische Wereld te vragen. Ik bleef in het Midden-Oosten tot april 2003, waarvan de laatste drie jaar voor NRC Handelsblad en de NOS. Over deze meeslepende en verwarrende tijd gaat mijn derde boek, Het zijn net mensen. In 2001 heb ik ook nog Een tipje van de sluier geschreven, over de islam, maar dat is gedateerd en dus niet langer leverbaar. Vanaf 2003 tot 2011 woonde ik weer in Nederland. Ik deed een paar series interviews voor de televisie en bedacht samen met de Litouwse bioloog Raoul H. het programma Heerlijk eerlijk Heertje.

Toen stortte ik mij een tijdje op duurzaamheid en de elektrische auto, met als hoogtepunt de instelling van de Elektrische scriptieprijs 2010 en 2011. In september 2010 werd ik gevraagd om een maand mee te lopen op het Binnenhof in Den Haag. Dat leverde Je hebt het niet van mij, maar… op, waar sommige collega’s nogal boos over werden. Dat was wel grappig om te zien. Kort na verschijning vroeg The Guardian mij om voor ze te komen werken in Londen, en dat is dus wat ik tegenwoordig doe. Ik heb daar een blog waarvoor ik vanuit antropologisch perspectief de financiële wereld beschrijf. Het is erg leuk om te doen, en flink wennen om in het Engels te schrijven. Londen is een geweldige stad, het New York van Europa, en ik hoop er nog wel even te blijven.

Ratings & Reviews

What do you think?
Rate this book

Friends & Following

Create a free account to discover what your friends think of this book!

Community Reviews

5 stars
165 (11%)
4 stars
623 (45%)
3 stars
538 (38%)
2 stars
54 (3%)
1 star
2 (<1%)
Displaying 1 - 30 of 68 reviews
Profile Image for Mark.
1,669 reviews238 followers
March 8, 2015
A little book on the subject of the politics of the Netherlands in the Hague. the writer is asked to report on the ins and outs of Dutch politics. It starts of with the statement that the politics in the Netherlands is not very transparent, there are not a lot of biographies of recent Dutch major political figures. It seems that the major players of the last decades never wanted the public to know about the political world of The Hague [Den Haag in Dutch].

The writer a journalist and anthropologist did look around in the kitchen of the Dutch government for a month and after he delivered this book it rang true for all those involved in the game of politics. He writes about the Lobbyists, press officials, journalists and politicians. At the end you know a little more about the game but walk away with the certain knowledge that the Dutch government is not a very democratic one as it does not allow any transparency in the decision making in both senate and parliament. The ones who got voted into parliament do not at any moment have their votes in certain matters divulged, there is no way to actually ask for any accounting of behaviour and actions in their professions. As for the non-politicians at the court of The Hague their work and influences are so intertwined that it is difficult to see where the priorities lie for them, which most certainly is not openness.

A disquieting portrait of a "democratic" nation that should learn some lessons from other nations as they tend to feel more a regent-like government that leave voters with the illusion of a democracy.
Profile Image for Marieke.
47 reviews1 follower
July 10, 2020
In 2010 liep Joris Luyendijk mee op het Binnenhof, als 'Nieuwspoortrapporteur'. Daarover gaat dit verslag.
In 1984 behaalde ik mijn diploma van de Academie voor de Journalistiek in Tilburg. Tijdens mijn studie heb ik een dag doorgebracht aan het Binnenhof. Daar heb ik geen goede herinneringen aan. Ik stelde kritische vragen aan Ferry Mingelen die mij vervolgens naar het aanrecht verwees en het moederschap, volgens hem een meer geschikte plek voor mij.
Om dan ruim een kwart eeuw later dit boek tegen te komen en er toch door gegrepen te raken zegt wel iets. Luyendijk is een goede schrijver, dat is bekend. maar hoe hij dit wereldje ontleed is echt boeiend.
'De politici, journalisten, voorlichters en lobbyisten die samen ons beeld van de landelijke politiek bepalen opereren in een zeer aparte biotoop.' Dit boek las ik kort na de verkiezingen in Suriname. Ik realiseer me dat wij hier ook zo'n aparte biotoop hebben, die echter nog complexer in elkaar steekt daar veel van de spelers diverse petten op hebben.
49 reviews1 follower
May 3, 2019
Leuk om insiders-informatie te lezen over de politiek aan het Binnenhof. Dit boek is al weer negen jaar geleden uitgegeven en aangezien ik toen zelf acht jaar was, ken ik alle politici die worden genoemd niet (behalve Rutte en Wilders natuurlijk). Dit maakte het helaas wel minder interessant.
Profile Image for Jasper.
22 reviews
April 17, 2024
Iedereen vraagt zich denk ik wel eens bij het lezen van het Haagse nieuws af: 'wat zou hier nou achter gesloten deuren gebeurd zijn?' Die gesloten deuren zijn de deuren van Nieuwspoort, en Luyendijks antropologische schets van die 'aparte biotoop' toont aan hoezeer de vier vakgroepen die zich daar met elkaar mengen met elkaar vergroeid zijn, en hoe het spel in de vierkante kilometer rond het Binnenhof gespeeld wordt (of in ieder geval: hoe het soms gaat, en wat de normen en gebruiken zijn).

Luyendijk schrijft ook in dit boek op een heel toegankelijke, rustig maar gestaag voortvloeiende manier, en treft een perfecte balans tussen het objectieve en het subjectieve, anekdotes en controleerbare feiten. Dat is belangrijk, want zoals hij vaak benoemt is de biotoop die hij onderzocht zeer ondoorzichtig en is het hoogst haalbare vaak een goed geredeneerd subjectief perspectief. Daarom is de antropologische methode hier ook zo gepast.

Tegen het einde aan begint Luyendijks analyse heel vooruitziend te klinken, als hij verklaart waarom het huidige medialandschap Wilders zo goed ligt. Uberhaupt is dit boek nog heel relevant, al is voor mij moeilijk te overzien wat er sinds 2010 veranderd is, en voor ons allemaal lastig te zien wat klopt en wat niet, zoals Luyendijk ook zijn eigen beperkte kennis toegeeft.
Profile Image for Hanna.
317 reviews3 followers
Read
June 6, 2017
Zeer interessant en leest lekker weg :)
Profile Image for Isabelle Meij.
83 reviews1 follower
May 24, 2025
Dit was misschien iets te zware kost voor op vakantie, maar gelukkig was het een lekker dun boekje!

Luyendijk geeft een inkijk in het Nieuwspoort Café, dé plek op het Binnenhof waar alle belangrijke figuren met elkaar kunnen praten onder de nieuwspoortcode. Zie de nieuwspoortcode als een soort mores waar iedereen zich aan moet houden (ik interpreteer het als 'what happens in Nieuwspoort, stays in Nieuwspoort'). Hij beschijft de verstrengeling tussen politici, lobbyisten en journalisten. Hoe informatie verstrekken altijd gepaard gaat met onderhandelingen en belangen verstrengelingen. Dat je als journalist opgevangen nieuwtjes kan 'witwassen' voor je krant door iemand te vinden die 'on the record' iets wil vertellen. Het bestaan van de 'tippelzone' voor de vergaderzalen van tweede kamer. En nog veel meer interessante feitjes waar ik echt nog nooit over heb gehoord.

Het boek is alleen behoorlijk gedateerd. Er wordt nog gesproken over Teletekst en Balkenende. Daardoor kon ik de voorbeelden en anekdotes slecht volgen. Er is in de tussentijd vast nog veel veranderd op het Binnenhof, ben benieuwd hoeveel er nog klopt van dit boek!
Profile Image for Jitse.
238 reviews28 followers
September 27, 2020
Uitstekende schets van het Binnenhof voorzover je dat in een maand kan schetsen en nog steeds actueel, omdat het een systeemschets is :)
Take-away: we hebben meer transparantie nodig. Wordt geloof ik wel aan gewerkt
Profile Image for Margot.
257 reviews2 followers
February 24, 2021
Kort, maar interessant! Uit 2010, maar voelt nog steeds relevant.
Profile Image for Thomas.
47 reviews
September 13, 2022
Mooi kort antropologisch verslag over de machtsverhoudingen op het Binnenhof tussen politici, journalisten en lobbyisten.
Profile Image for Max Feijen.
8 reviews1 follower
April 11, 2023
Interessant om te lezen over hoe het er achter de schermen aan toe ging/gaat in Den Haag
Profile Image for Rutger.
85 reviews20 followers
May 18, 2017
Aardig boek met een aantal sterke observaties.

Alles wat hier beschreven is, is te aannemelijk om niet waar te zijn. Natuurlijk is het Binnenhof een samenspel van politici, journalisten, voorlichters, ambtenaren en lobbyisten; en natuurlijk is er handjeklap en natuurlijk zijn er politieke afrekeningen.

Ergens lijkt Luyendijk te willen zeggen: wat is dit toch cynisch allemaal! Maar dan vraag ik me als lezer af: wat had je dan verwacht? Ik denk dat het boek vooral schokkend is voor goudeerlijke types als Luyendijk zelf. Als je kijkt naar andere landen, dan vind ik dat de corruptie, dubbele petten, partijdigheid enz. in Nederland nog wel meevallen.

Wie zich echt dagelijks doodergert aan al deze politieke intriges en problemen kan zich beter de vraag stellen of de politiek zélf niet het probleem is? De oplossing voor politiek is niet om te hopen op hyper-integere politici en anticorruptiebeleid, maar om minder van het leven te politiseren. Een lobbyist kan immers geen beleid manipuleren, als de overheid zich niet overal mee zou bemoeien.
Profile Image for David.
50 reviews
March 28, 2022
Dit boek van Luyendijk was een goeie nieuwe inzicht in de politieke wereld van het Haagse Binnenhof . Luyendijk schrijft in een hoogst persoonlijke manier zijn visie en ervaringen die hij heeft opgedaan in het Binnenhof, daarbij lette hij niet op de nieuwtjes die er gaande waren rond die tijd maar om de handelingen onderling tussen: journalisten, politici, lobbyisten en voorlichters. Deze rapportage toonde het ware gezicht van de echte en menselijke wereld van het Haagse binnenhof in plaats van de afgescheiden en soms film achtige ideeen die wij hebben over het Binnenhof. (Journalisten tegen politici bijvoorbeeld of dat lobbyisten heel stiekem langskomen bij politici en dat ze met weinigen zijn)

Een minpuntje had ik over dit boek en dat was dat hij af en toe heel onnodig en niet passend zijn eigen ideologische visie gaf in het boek terwijl dat niet aansloot op de rest van het verhaal (bijvoorbeeld dat hij zegt dat er weinig allochtonen er tussen zat (tussen lobbyisten of journalisten) en dat dat echt meer moet terwijl hij het totaal niet over iets had wat daarmee aansloot)

Voor de rest was het een goeie analyse 4/5
Profile Image for Maarten.
Author 1 book3 followers
December 30, 2019
Interessant kijkje achter de schermen van Haagse politiek & journalistiek. Luyendijk beschrijft met de blik van een antropoloog het ecosysteem van het Binnenhof, met speciale aandacht voor de vier volgens hem belangrijkste groepen: politici, voorlichters, lobbyisten en journalisten. Met name interessant vond ik Luyendijks toelichting op de ‘Nieuwpoortcode’, en de belangenverstrengeling tussen de bovengenoemde groepen waardoor journalisten er vaak geen baat bij hebben alle informatie uit te brengen die ze tot hun beschikking hebben.
Indrukwekkend werk voor ‘slechts’ een maand aanwezigheid.

Quote: ‘oud-Kamerleden hebben een pasje voor het leven, wat ze extra aantrekkelijk maakt als lobbyist; ze kunnen gewoon het Kamergebouw binnenlopen, als ze willen met een introducé. Oud-Kamerleden hebben zelfs een eigen ‘bak’ in de zaal van de Tweede Kamer, meteen achter de Kamerleden zelf, waardoor ze toegang hebben tot de coulissen waar veel wordt ‘afgekaart’, en waar de pers en andere lobbyisten niet mogen komen.
Profile Image for Elisa Goudriaan.
Author 4 books41 followers
August 19, 2020
Goed geschreven boekje waarin Joris Luyendijk een antropologisch onderzoek loslaat op het Binnenhof, opgehangen aan vier groepen mensen die hier figureren: lobbyisten, politici, voorlichters en journalisten. Hij geeft aan dat de mensen uit de ene groep soms een ander jaar bij een van de andere behoren en de plek van samenkomst waar alles wordt uitgewisseld en bedisseld is de sociëteit van Nieuwspoort. Hier hoort een speciale code bij, de Nieuwspoortcode, die nergens staat beschreven, maar die Luyendijk wel langzaam weet te ontrafelen.

De manier waarop Luyendijk de verschillende rollen beschrijft, en de mechanismes hiertussen, deed me sterk denken aan mijn eigen sociologische onderzoek naar Florentijnse patriciërs in de 17de eeuw. Zo zie je maar dat mensen in al die eeuwen niet wezenlijk veranderen.
Profile Image for Cees Onderwater.
240 reviews1 follower
July 26, 2024
Over ‘Het zijn net mensen’, Luyendijks boek uit 2006 over de Arabische wereld, schreef ik het volgende: “Ontluisterend boek. Ik zou bijna zeggen: Dit kan niet waar zijn! Aan de andere kant, net als Luyendijk ook zelf op een gegeven moment zegt: eigenlijk wist ik het wel, want hoe zou het ook anders kunnen. Hoe dan ook, als je het zo zwart-wit en kraakhelder opgeschreven ziet, kom ik tot dat ene woord: ontluisterend!”
Hetzelfde zou ik over zijn ervaringen in de Haagse stolp kunnen zeggen. Alleen, ‘older, wiser and sadder’, zou ik het niet meer ‘ontluisterend’ noemen. Dit lijkt inderdaad de manier waarop het gaat. Hoe zou het ook anders kunnen.
Het is echter nog steeds interessant en amusant leesvoer. Maar omdat het ‘ontluisterende’ ervan af is, drie *** sterren in plaats van vier ****
Profile Image for Obdam.
48 reviews
September 22, 2024
Een boek die je in één adem uitleest. Maar wat een belangrijk inzicht over de Haagse politiek. De onderliggende vraag die je na het lezen aan jezelf kan stellen is: wat is transparantie, en waarom heeft de Nederlandse politiek dat zo weinig? En waarom vind iedereen dat oké?

Of het boek nog relevant is na 10 jaar ligt in het midden. Maar je ziet de tendensen nog steeds heel duidelijk - met name dat je in de afgelopen jaren vaak aan de trending topics op Twitter kon aflezen wat de ophef aan de talkshow tafels ging worden. Maar dat het percentage Twitter gebruikers onder de Nederlandse bevolking verwaarloosbaar is, staat/stond buiten kijf.

Lees dit boek als je het 'spel' beter wilt begrijpen, maar onderdruk je cynisme.
22 reviews
October 31, 2025
De journalistiek claimt de macht te controleren, door politici kritisch te volgen. Dit frame komt erg handig uit voor beide journalisten en politici. Journalisten lijken een centrale waakhondachtige functie uit te voeren en politici lijken de top van de macht te zijn. Maar dan komen de voorlichters en lobbyisten into play die de subtiele kunst van onzichtbaar zijn hebben gemasterd. Deze macht driehoek wordt door één heilig principe volgehouden: de ‘Nieuwspoortcode’.

Dit boek heeft me een reeks trucjes laten zien (al vermoed ik dat het slechts het topje van de ijsberg is) over hoe mensen en bedrijven hun zin weten te krijgen in de politiek, en vooral hoe er in de afgelopen vijftien jaar eigenlijk niets veranderd is.
Profile Image for Herman.
365 reviews3 followers
August 6, 2025
Ik hou van Joris Luyendijk. Nou, laat ik dat anders formuleren: ik hou van de boeken van Luyendijk.
Zijn onderwerpkeuze spreekt mij aan, hij schrijft vlot en toegankelijk en komt af en toe tot verrassende inzichten.
Ook dit dunne boekje over de glazen stolp die Het Binnenhof is, boeit van begin tot eind. Zelf uit de journalistiek afkomstig komt zijn relaas niet steeds verrassend voor mij over, maar toegespitst op de Haagse politiek is het soms toch een eye-opener. En je gaat toch anders kijken als je de krant doorspit, naar de radio luistert of de TV aanzet.
Drie sterren omdat deze antropologische blik een diepgaander aanpak had verdiend.
Profile Image for Gijs Zandbergen.
1,068 reviews27 followers
August 16, 2023
De korte tijd in de jaren tachtig dat ik Poorter ben geweest heb ik me nooit thuisgevoeld in die sociëteit. Er werd te veel gesmoesd en gezopen in een ons-kent-ons sfeertje; ik kwam er dan ook vrijwel nooit. Welicht is dat nu, na de verbouwing en verhuizing veranderd, maar niet per se ten goede. Tenminste als ik deze verhelderende reportage uit 2011 lees. Nieuwspoort is groter en moderner geworden, maar de vergelijking met een apenrots en krabbenmand gaat, net als toen, nog steeds op. Dat zal in 2023 wel niet veel anders zijn.
43 reviews
June 1, 2025
Een bijzonder boek welke de ongeschreven regels van Nieuwspoort beschrijft. Luyendijk doet goed verslag over de wurggreep waarin de vierhoek van politici, journalisten, voorlichters, en lobbyisten zich verhouden. Zeker de moeite van het lezen waard (het kost je een uurtje of twee om te lezen) en blijft 15 jaar na publicatie nog actueel: van de kunst van het strategisch lekken tot de achterkamerdealtjes voor media-exposure tot de netwerkborrels. Laat ook goed zien hoe Nederlandse politiek echt uniek is.
Profile Image for Nancy.
185 reviews4 followers
May 11, 2017
Intrigerend en vaak schokkend verhaal over de beperkte kennis van Kamerleden en hun afhankelijkheid van hun ambtenaren, de enorme invloed van lobbyisten en voorlichters en de enorme belangenverstrengeling tussen journalisten, lobbyisten, politici en voorlichters.
Een beetje gedateerd soms omdat de maand op het Binnenhof in 2010 was, maar verder zeer de moeite waard, zeker als je in politiek en journalistiek geïnteresseerd bent!
Profile Image for Connie53.
1,235 reviews3 followers
August 27, 2025
Een verbijsterd inkijkje in de gang van zaken in het gebouw van de Tweede Kamer in Den Haag. Hoe komen journalisten aan hun informatie en van wie krijgen ze die.
Joris Luyendijk heeft 4 groepen onderscheiden en besproken in dit interessante boekje: de politici, de journalisten, de lobbyisten en voorlichters. Het is echt de moeite waard om te lezen als je geïnteresseerd in hoe het werkt. Dus ik daar nu op een heel andere manier naar de kabinetsvergaderingen op TV.
Profile Image for Bart Rietveld.
51 reviews1 follower
December 9, 2017
Interesting little book about the ins and outs of Dutch politics and the relation with the media. It gives insight in how stories and politics are created for the public, and what is given in return by politicians, representatives, journalists and lobbyists, and most of all, how shallow and unrelated to the content most of these are.
Profile Image for Iris Rigter.
55 reviews1 follower
March 4, 2020
Leuk boekje over hoe het eraan toe gaat op het Binnenhof, en hoe het samenspel tussen politici, lobbyisten en communicatie medewerkers aan elkaar hangt van beloftes en bondjes. Hoewel het al een paar jaar oud is denk ik nog steeds relevant, al vraag ik me af of er in het huidige systeem achter de schermen nog steeds door iedereen zo vriendelijk naar elkaar wordt gedaan.
Profile Image for Teun Bastiaans.
79 reviews1 follower
September 23, 2022
Kort, bondig en toch heel inzichtelijk over hoe verstrengeld het hele systeem rondom het Binnenhof is. Het laat mij in ieder geval anders nadenken over hoe ik naar nieuws, de NL politiek en besluitvorming kijk. Een aanrader om wat naïviteit kwijt te raken :)
25 reviews
December 25, 2024
Interessante inkijk in politiek den haag van 2010. Benieuwd hoe het nu veranderd is. Het is na een maand onderzoek in 2 weken geschreven, maar dat heeft volgens mij juist geholpen om een heldere verhaallijn te behouden. En lekker kort
Profile Image for Krispijn.
18 reviews
July 12, 2018
Ik dacht dat ik niet cynischer kon worden.

Dat had ik verkeerd gedacht.

Een interessante inkijk in de echokamer die de Haagse politiek is.
2 reviews
October 7, 2018
Morgen lees ik de krant op een andere manier...
215 reviews13 followers
August 23, 2019
Behoorlijk vermakelijke 'naieve' antropologische blik op het Binnenhof. Kort en leesbaar, weinig echt nieuws maar toch wel een beknopte en inzichtelijke uitleg over hoe het 1 en ander werkt.
Displaying 1 - 30 of 68 reviews

Can't find what you're looking for?

Get help and learn more about the design.