What do you think?
Rate this book
De Principessa en het bedrog van Bernini
Rome 1623. In de nabijheid van de twee geniale kunstenaars Bernini en Borromini leert de jonge Engelse lady Clarissa de betovering van de liefde en de kunst kennen. De praalzieke Bernini en de gedreven Borromini willen samen het nieuwe Rome bouwen. Maar hun liefde voor Clarissa verandert de twee vrienden in bittere rivalen.
442 pages, Paperback
First published January 1, 2008
10 people are currently reading
167 people want to read
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 15 of 15 reviews
August 29, 2022
Trashiest of trash - 1 star for facts about roman architecture and a good-looking Lorenzo Bernini
March 3, 2020
Ovviamente leggerlo dovevo, perché è finora l'unico romanzo mai scritto su Bernini (o meglio, su Bernini e Borromini, fifty-fifty).
Detto questo, romanzo legnoso e pieno di difetti. Il motivo è semplice: l'autore è un tedesco laureato in filosofia dell'illuminismo, e si sente. In ogni pagina avverti la tensione idealistica a rappresentare affannosamente in ogni personaggio, ogni avvenimento, ogni luogo, un'Idea. Ma scendiamo nei dettagli.
RICOSTRUZIONE STORICA
L'autore, come Tracy Chevalier ma con molta meno capacità empatica verso il passato, è specializzato in romanzi storici: la Londra vittoriana, la Parigi pre-rivoluzione, Costantinopoli a fine impero ottomano... Roma barocca era solo una delle carte del mazzo. Ha svolto quindi le sue diligenti ricerche storiche, e si vede (con qualche errore veniale e molta paccottiglia pittoresca che piace al turista-lettore-medio che una volta nella vita visita Roma, va a San Pietro, mangia in qualche trappola per turisti a Trastevere e torna a casa estasiato).
Peccato che non gli passi nemmeno per la testa che gli italiani del XVII secolo non parlavano come noi: per cui usa serenamente il turpiloquio internazionale di oggi e attribuisce spesso ai suoi personaggi sentimenti e idee ancora di là da venire.
IDEALTIPI
Prange, dicevo, pensa e scrive come un filosofo tedesco. Ergo, Borromini e Bernini devono essere hegelianamente le incarnazioni di diversi, opposti e complementari pensieri, punto.
Inutile dire che Roma è la sentina di ogni vizio, come da Lutero in poi ogni buon tedesco medio pensa, e che Bernini è il campione della mediocrità morale e dell'ipocrisia del cattolicesimo, mentre Borromini incarna senza saperlo l'Idealtypus del vero cristiano, vòlto all'essenziale, casto, severo, rigido. Insomma, luterano. E che tale opposizione si rispecchierebbe nelle rispettive opere.
Inutile anche dire che l'inglese, nobile di diritto e nobile nell'animo, Clarissa incarna a sua volta l'empirismo e la praticità che si convengono agli inglesi, non senza una spruzzatina di romanticismo molto fine-settecentesco che non si capisce come faccia a possedere con un secolo e mezzo d'anticipo.
STORIA DELL'ARTE
Che un romanziere si prenda la libertà di mescolare personaggi reali e altri inventati, va benissimo. Che, per ragioni di intreccio e di coerenza dei suoi personaggi, attribuisca a Bernini una costante tendenza a rubare le idee di Borromini, già meno. Intanto perché, sia per Palazzo Barberini sia per il Baldacchino di San Pietro, inizialmente l'architetto era Maderno, di cui Borromini era aiutante, e se è pacifico che il subentro di Bernini non fu indolore, tuttora gli storici non sanno con esattezza di chi furono tutte le idee di Palazzo Barberini, mentre per il Baldacchino il contributo progettuale di Borromini ci fu, prima che i rapporti tra i due si deteriorassero. Per la Fontana dei Fiumi, poi, siamo al falso totale immaginando un Bernini che ruba l'idea al collega. E così via.
Che Prange sposti avanti o indietro fatti acclarati della storia dell'arte, va molto meno bene. Gli artisti si possono comprendere integralmente solo se abbiamo una visione non falsata del contesto politico, geografico, climatico (clima e pestilenze erano molto più rilevanti nel XVII secolo di ora) e della loro biografia privata e professionale.
Per esempio, siccome Prange ha deciso che la sua Clarissa è una romantica scissa tra l'amore platonico per Borromini e quello carnale per Bernini, sposta arbitrariamente indietro di una decina d'anni la relazione - storica - di Bernini con Costanza Piccolomini (1636-38), falsando così tutta una serie di caratteristiche di entrambi, senza contare che, anticipando così tanto, sia Costanza sia Luigi Bernini, terza punta dell'incandescente triangolo che si concretizzò, avrebbero avuto una decina d'anni! Potrei fare molti altri esempi, ma non ne vale la pena.
LUOGHI COMUNI
Venghino, siore e siori, dove fioriscono i tòpoi più rassicuranti. Qualcuno ha detto "peste, monatti e lazzaretti"? Ce li abbiamo.
Avvelenamenti di mariti e intrighi femminili, vedi donna Olimpia? Ci stanno.
Incesti col cognato papa? Ce l'ho!
Donna rinchiusa in convento per 4 anni all'insaputa di tutti-che-credevano-che-l-inglese-fosse-tornata-in-Albione e poi fa tanto gothic novel? Oh yes.
E poi, ovviamente, il tòpo dei tòpoi, la splendida fanciulla inventata ma talmente fascinosa da ispirare l'artista a creare, in questo caso, l'Estasi di Santa Teresa, suscitando poi lo scandalo dei Pamphilii tutti, che immediatamente alla scopertura del gruppo scultoreo riconoscono nella santa "prostrata e prostituita" la loro sciagurata parente britannica che senza saperlo ha posato per Bernini.
Inutile dire che si ride, o si sorride, molto di fronte ai tanti passi falsi di questo genere, ma rincuora pensare che probabilmente esiste un pubblico a cui queste cose piacciono così, per cui alla fine ben venga.
Detto questo, romanzo legnoso e pieno di difetti. Il motivo è semplice: l'autore è un tedesco laureato in filosofia dell'illuminismo, e si sente. In ogni pagina avverti la tensione idealistica a rappresentare affannosamente in ogni personaggio, ogni avvenimento, ogni luogo, un'Idea. Ma scendiamo nei dettagli.
RICOSTRUZIONE STORICA
L'autore, come Tracy Chevalier ma con molta meno capacità empatica verso il passato, è specializzato in romanzi storici: la Londra vittoriana, la Parigi pre-rivoluzione, Costantinopoli a fine impero ottomano... Roma barocca era solo una delle carte del mazzo. Ha svolto quindi le sue diligenti ricerche storiche, e si vede (con qualche errore veniale e molta paccottiglia pittoresca che piace al turista-lettore-medio che una volta nella vita visita Roma, va a San Pietro, mangia in qualche trappola per turisti a Trastevere e torna a casa estasiato).
Peccato che non gli passi nemmeno per la testa che gli italiani del XVII secolo non parlavano come noi: per cui usa serenamente il turpiloquio internazionale di oggi e attribuisce spesso ai suoi personaggi sentimenti e idee ancora di là da venire.
IDEALTIPI
Prange, dicevo, pensa e scrive come un filosofo tedesco. Ergo, Borromini e Bernini devono essere hegelianamente le incarnazioni di diversi, opposti e complementari pensieri, punto.
Inutile dire che Roma è la sentina di ogni vizio, come da Lutero in poi ogni buon tedesco medio pensa, e che Bernini è il campione della mediocrità morale e dell'ipocrisia del cattolicesimo, mentre Borromini incarna senza saperlo l'Idealtypus del vero cristiano, vòlto all'essenziale, casto, severo, rigido. Insomma, luterano. E che tale opposizione si rispecchierebbe nelle rispettive opere.
Inutile anche dire che l'inglese, nobile di diritto e nobile nell'animo, Clarissa incarna a sua volta l'empirismo e la praticità che si convengono agli inglesi, non senza una spruzzatina di romanticismo molto fine-settecentesco che non si capisce come faccia a possedere con un secolo e mezzo d'anticipo.
STORIA DELL'ARTE
Che un romanziere si prenda la libertà di mescolare personaggi reali e altri inventati, va benissimo. Che, per ragioni di intreccio e di coerenza dei suoi personaggi, attribuisca a Bernini una costante tendenza a rubare le idee di Borromini, già meno. Intanto perché, sia per Palazzo Barberini sia per il Baldacchino di San Pietro, inizialmente l'architetto era Maderno, di cui Borromini era aiutante, e se è pacifico che il subentro di Bernini non fu indolore, tuttora gli storici non sanno con esattezza di chi furono tutte le idee di Palazzo Barberini, mentre per il Baldacchino il contributo progettuale di Borromini ci fu, prima che i rapporti tra i due si deteriorassero. Per la Fontana dei Fiumi, poi, siamo al falso totale immaginando un Bernini che ruba l'idea al collega. E così via.
Che Prange sposti avanti o indietro fatti acclarati della storia dell'arte, va molto meno bene. Gli artisti si possono comprendere integralmente solo se abbiamo una visione non falsata del contesto politico, geografico, climatico (clima e pestilenze erano molto più rilevanti nel XVII secolo di ora) e della loro biografia privata e professionale.
Per esempio, siccome Prange ha deciso che la sua Clarissa è una romantica scissa tra l'amore platonico per Borromini e quello carnale per Bernini, sposta arbitrariamente indietro di una decina d'anni la relazione - storica - di Bernini con Costanza Piccolomini (1636-38), falsando così tutta una serie di caratteristiche di entrambi, senza contare che, anticipando così tanto, sia Costanza sia Luigi Bernini, terza punta dell'incandescente triangolo che si concretizzò, avrebbero avuto una decina d'anni! Potrei fare molti altri esempi, ma non ne vale la pena.
LUOGHI COMUNI
Venghino, siore e siori, dove fioriscono i tòpoi più rassicuranti. Qualcuno ha detto "peste, monatti e lazzaretti"? Ce li abbiamo.
Avvelenamenti di mariti e intrighi femminili, vedi donna Olimpia? Ci stanno.
Incesti col cognato papa? Ce l'ho!
Donna rinchiusa in convento per 4 anni all'insaputa di tutti-che-credevano-che-l-inglese-fosse-tornata-in-Albione e poi fa tanto gothic novel? Oh yes.
E poi, ovviamente, il tòpo dei tòpoi, la splendida fanciulla inventata ma talmente fascinosa da ispirare l'artista a creare, in questo caso, l'Estasi di Santa Teresa, suscitando poi lo scandalo dei Pamphilii tutti, che immediatamente alla scopertura del gruppo scultoreo riconoscono nella santa "prostrata e prostituita" la loro sciagurata parente britannica che senza saperlo ha posato per Bernini.
Inutile dire che si ride, o si sorride, molto di fronte ai tanti passi falsi di questo genere, ma rincuora pensare che probabilmente esiste un pubblico a cui queste cose piacciono così, per cui alla fine ben venga.
October 12, 2024
לסקירה מפורטת בעברית ואנגלית, קישור לבלוג שלי -
https://sivi-the-avid-reader.com/הפרי...
https://sivi-the-avid-reader.com/הפרי...
October 18, 2023
Review 2023: Ik nam dit boek nog eens uit de kast omdat ik binnenkort in Rome ben en ik herinnerde mij dat er in dit boek veel achtergrondinfo over de bouw van van verschillende iconische gebouwen zat. En dat is zo: de Sint-Pietersbasiliek, het Sint-Pietersplein, de Lateranenkerk, de fontein en de kerk op het Piazza Navona... komen allemaal aan bod. Je loopt zo door de straten van het nieuwe Rome.
Centraal staan Bernini en Borromini die van vrienden naar rivalen gaan door een vrouw: de principessa. Die principessa is een fictief personage, maar de meeste feiten rond de twee architecten zijn waar. Net zoals de pausen die dan weer de ene, dan weer de andere tot bouwheer benoemen. Hun onderlinge rivaliteit was groot, maar wat ze allebei samen achterlieten in de eeuwige stad was misschien wel nog groter.
Een traag boek, met niet de meest sympathieke personages en veel detail. Nog steeds drie sterren, en niet meer.
Review 2015:
1626. De jonge Clarissa verlaat het protestantse Engeland en komt vol levenslust en verlangen aan in het katholieke Rome. Op dat moment is Paus Urbanus VIII van het fameuze Barberini geslacht net verkozen en hij stelt de beloftevoller kunstenaar Lorenzo Bernini aan om het nieuwe Rome te helpen bouwen. De stille maar gedreven Borromini staat aan Bernini's zijde als zijn trouwste medewerker. Maar niet veel later zal deze vriendschap ontaarden in een harde rivaliteit waarin Clarissa genadeloos wordt meegesleept.
Het is niet gemakkelijk om dit verhaal kort en bondig samenvatten. De verhaallijn strekt zich uit over een periode van ongeveer 50 jaar. Maar wel een zeer interessante periode, namelijk de tijdspanne die op architecturaal vlak het uitzicht van het hedendaagse Rome heeft bepaald. Het Rome dat ik al ben gaan bezoeken, het Rome met zijn kerken en gebouwen waar ik verliefd op ben geworden. Ik moest dit boek dan ook lezen.
Bernini en Borromini zijn de geschiedenis ingegaan als geniale kunstenaars die elkaar niet konden uitstaan. Dit boek geeft hen een stem en zoekt naar de redenen achter hun rivaliteit. Hiervoor heeft de auteur het fictieve personage Clarissa gecreëerd die met beide kunstenaars en hun creaties kennismaakt. Net als Clarissa word je als lezer verscheurd tussen Bernini en Borromini. Ik haatte één van hen soms intens om enkele pagina's verder weer medelijden met hem te hebben.
Dit boek heeft een trage maar rijke en soms zelfs poëtische vertelstijl. Beetje bij beetje leer je de geschiedenis achter de bouwwerken in Rome kennen. Piazza Navona, de Basilica di San Giovanni in Laterano, de extase van Theresia, het Sint-Pietersplein, .. Ze krijgen allemaal een eigen verhaal in dit boek. Ik begon opnieuw in Rome rond te lopen tijdens het lezen en leerde zo andere kanten van deze prachtige stad kennen. Zeker een fijn boek om te lezen als je binnenkort een bezoekje aan de heilige stad gepland hebt!
Dit boek is niet perfect. De personages zijn niet allemaal even sympathiek en maken soms nogal vreemde keuzes. De trage verhalende schrijfstijl neemt dan weer regelmatig het ritme uit het verhaal, de auteur heeft dit opgelost door hier en daar een tijdsprong te maken.
Maar toch heb ik zeker genoten van dit boek! Op de achterflap staat een quote van Das Bild am Sonntag: 'De gebeurtenissen ontvouwen zich als goede wijn: langzaam en genoeglijk… een roman met veel flair'. Hier wil ik mij graag bij aansluiten: lees dit boek op een zondag met een goed glas wijn en laat je meeslepen door de kunst en de offers die mensen daar voor over hebben.
3,5/5
Centraal staan Bernini en Borromini die van vrienden naar rivalen gaan door een vrouw: de principessa. Die principessa is een fictief personage, maar de meeste feiten rond de twee architecten zijn waar. Net zoals de pausen die dan weer de ene, dan weer de andere tot bouwheer benoemen. Hun onderlinge rivaliteit was groot, maar wat ze allebei samen achterlieten in de eeuwige stad was misschien wel nog groter.
Een traag boek, met niet de meest sympathieke personages en veel detail. Nog steeds drie sterren, en niet meer.
Review 2015:
1626. De jonge Clarissa verlaat het protestantse Engeland en komt vol levenslust en verlangen aan in het katholieke Rome. Op dat moment is Paus Urbanus VIII van het fameuze Barberini geslacht net verkozen en hij stelt de beloftevoller kunstenaar Lorenzo Bernini aan om het nieuwe Rome te helpen bouwen. De stille maar gedreven Borromini staat aan Bernini's zijde als zijn trouwste medewerker. Maar niet veel later zal deze vriendschap ontaarden in een harde rivaliteit waarin Clarissa genadeloos wordt meegesleept.
Het is niet gemakkelijk om dit verhaal kort en bondig samenvatten. De verhaallijn strekt zich uit over een periode van ongeveer 50 jaar. Maar wel een zeer interessante periode, namelijk de tijdspanne die op architecturaal vlak het uitzicht van het hedendaagse Rome heeft bepaald. Het Rome dat ik al ben gaan bezoeken, het Rome met zijn kerken en gebouwen waar ik verliefd op ben geworden. Ik moest dit boek dan ook lezen.
Bernini en Borromini zijn de geschiedenis ingegaan als geniale kunstenaars die elkaar niet konden uitstaan. Dit boek geeft hen een stem en zoekt naar de redenen achter hun rivaliteit. Hiervoor heeft de auteur het fictieve personage Clarissa gecreëerd die met beide kunstenaars en hun creaties kennismaakt. Net als Clarissa word je als lezer verscheurd tussen Bernini en Borromini. Ik haatte één van hen soms intens om enkele pagina's verder weer medelijden met hem te hebben.
Dit boek heeft een trage maar rijke en soms zelfs poëtische vertelstijl. Beetje bij beetje leer je de geschiedenis achter de bouwwerken in Rome kennen. Piazza Navona, de Basilica di San Giovanni in Laterano, de extase van Theresia, het Sint-Pietersplein, .. Ze krijgen allemaal een eigen verhaal in dit boek. Ik begon opnieuw in Rome rond te lopen tijdens het lezen en leerde zo andere kanten van deze prachtige stad kennen. Zeker een fijn boek om te lezen als je binnenkort een bezoekje aan de heilige stad gepland hebt!
Dit boek is niet perfect. De personages zijn niet allemaal even sympathiek en maken soms nogal vreemde keuzes. De trage verhalende schrijfstijl neemt dan weer regelmatig het ritme uit het verhaal, de auteur heeft dit opgelost door hier en daar een tijdsprong te maken.
Maar toch heb ik zeker genoten van dit boek! Op de achterflap staat een quote van Das Bild am Sonntag: 'De gebeurtenissen ontvouwen zich als goede wijn: langzaam en genoeglijk… een roman met veel flair'. Hier wil ik mij graag bij aansluiten: lees dit boek op een zondag met een goed glas wijn en laat je meeslepen door de kunst en de offers die mensen daar voor over hebben.
3,5/5
September 16, 2018
רק אם באמת משעמם לכם....
September 14, 2019
Historisch interessant. De plot is te langdradig voor mij.
December 29, 2021
Der Main Charakter bissel nervig
May 26, 2015
Schon nach wenigen Seiten war ich drin im Geschehen und war direkt gefesselt. Das lag zum einen am tollen Schreibstil, der sich wunderbar und angenehm lesen lässt, der zum andern aber auch ein historisches Gefühl vermittelt. Schon mit wenigen Seiten hat der Autor eine wunderbare Atmosphäre geschaffen, die mich nach Rom ins frühe 17. Jahrhundert entführt hat, und mit seinen Beschreibungen sowohl der Menschen, vor allem aber auch der Bauwerke, hatte ich alles genau vor Augen.
Die Geschichte um die junge Clarissa, die von allen nur Principessa genannt wird, ihre Erlebnisse in der Stadt Rom und ihre Freundschaft mit den beiden Baumeistern Bernini und Borromini ist eine wunderbare Mischung aus Abenteuer, Intrige und Liebe. Es geht um Freundschaft und Hass, um Neid und Eitelkeiten, und auf interessante Art und Weise hat mir der Autor die beiden historischen Persönlichkeiten Bernini und Borromini nähergebracht, aber auch die Zeit, in der verschiedene Päpste das Leben in Rom bestimmten, nähergebracht. Interessant fand ich auch das Thema Baukunst in Rom, mit dem ich mich bisher nicht beschäftigt habe. Aber auf unterhaltsame Art und Weise habe ich einiges lernen können und war – trotz einiger Beschreibungen von Bauwerken, statischen Details und der Kunst der Architektur – zu keinem Zeitpunkt gelangweilt. Und um den Handlungssträngen folgen zu können, muss man keine Geschichtskenntnisse haben – auch wenn ich die Zeittafel am Ende des Buches sehr interessant fand.
Eigentlich ist die Geschichte ja vorgegeben, dennoch gab es aber viele Wendungen, Überraschungen und Intrigen, die das Buch spannend gemacht haben und mich neugierig haben weiterlesen lassen. Vor allem Clarissa ist mir sehr ans Herz gewachsen, auch wenn ich ihre Handlungen nicht immer nachvollziehen konnte und sie manches Mal ein wenig naiv zu sein schien – das aber schulde ich der damaligen Zeit, so wirkte sie auf mich auch passend und authentisch. Die beiden Baumeister Bernini und Borromini fand ich als Charaktere sehr gut gestaltet Beide scheinen von Gefühlen wie Neid, Eitelkeit und Hass nur so beherrscht gewesen zu sein – das macht sie zwar nicht sympathisch, dafür aber zu faszinierenden Figuren.
Mich hat das Buch wirklich begeistern können, und ich bin gespannt auf die beiden weiteren Bände der Weltenbauer-Trilogie – diesem Einstiegsband gebe ich gute 4/5 Sternen.
Die Geschichte um die junge Clarissa, die von allen nur Principessa genannt wird, ihre Erlebnisse in der Stadt Rom und ihre Freundschaft mit den beiden Baumeistern Bernini und Borromini ist eine wunderbare Mischung aus Abenteuer, Intrige und Liebe. Es geht um Freundschaft und Hass, um Neid und Eitelkeiten, und auf interessante Art und Weise hat mir der Autor die beiden historischen Persönlichkeiten Bernini und Borromini nähergebracht, aber auch die Zeit, in der verschiedene Päpste das Leben in Rom bestimmten, nähergebracht. Interessant fand ich auch das Thema Baukunst in Rom, mit dem ich mich bisher nicht beschäftigt habe. Aber auf unterhaltsame Art und Weise habe ich einiges lernen können und war – trotz einiger Beschreibungen von Bauwerken, statischen Details und der Kunst der Architektur – zu keinem Zeitpunkt gelangweilt. Und um den Handlungssträngen folgen zu können, muss man keine Geschichtskenntnisse haben – auch wenn ich die Zeittafel am Ende des Buches sehr interessant fand.
Eigentlich ist die Geschichte ja vorgegeben, dennoch gab es aber viele Wendungen, Überraschungen und Intrigen, die das Buch spannend gemacht haben und mich neugierig haben weiterlesen lassen. Vor allem Clarissa ist mir sehr ans Herz gewachsen, auch wenn ich ihre Handlungen nicht immer nachvollziehen konnte und sie manches Mal ein wenig naiv zu sein schien – das aber schulde ich der damaligen Zeit, so wirkte sie auf mich auch passend und authentisch. Die beiden Baumeister Bernini und Borromini fand ich als Charaktere sehr gut gestaltet Beide scheinen von Gefühlen wie Neid, Eitelkeit und Hass nur so beherrscht gewesen zu sein – das macht sie zwar nicht sympathisch, dafür aber zu faszinierenden Figuren.
Mich hat das Buch wirklich begeistern können, und ich bin gespannt auf die beiden weiteren Bände der Weltenbauer-Trilogie – diesem Einstiegsband gebe ich gute 4/5 Sternen.
June 9, 2021
Dieser Roman schildert die Karrieren der zwei bedeutendsten Barock-Architekten Roms: Bernini und Borromini.
Aufgehängt an der fiktiven Figur der "Principessa", einer Engländerin, die zwischen Ihnen steht, wird ziemlich gut dargestellt, wie der Neid des einen auf den jeweils anderen die beiden Baumeister hemmt und fördert, eingebettet in Intrigen und Ränkespiele im Haus des jeweiligen Papstes und am Bau des Petersdoms.
Nett zu lesen und ich fühlte mich zudem inspiriert, mal eine Architekturgeschichte zur Hand zu nehmen und mir die entsprechenden Baustile der beiden genauer anzusehen!
Aufgehängt an der fiktiven Figur der "Principessa", einer Engländerin, die zwischen Ihnen steht, wird ziemlich gut dargestellt, wie der Neid des einen auf den jeweils anderen die beiden Baumeister hemmt und fördert, eingebettet in Intrigen und Ränkespiele im Haus des jeweiligen Papstes und am Bau des Petersdoms.
Nett zu lesen und ich fühlte mich zudem inspiriert, mal eine Architekturgeschichte zur Hand zu nehmen und mir die entsprechenden Baustile der beiden genauer anzusehen!
March 15, 2009
Historical romance set on 17th century Rome, tells a fictional story on the lives and work of two of the greatest Italian artists: Bernini and Borromini. I loved "witnessing" the construction and reconstructions of some of Romes's finest architectonic artwork. I specially recommend it to everyone interested in architecture and restoration.
December 9, 2015
I started reading this book to improve my German and was happy to find that the language used is not too difficult. The setting of the book is interesting and the characters are lively described. However, the plot and the main character didn't interest me enough, so I decided not to finish it and read a book that might interest me more.
January 13, 2014
Um romance histórico é sempre especial... Este não foi exceção!
Vejam a opinião completa aqui: http://flamesmr.blogspot.pt/2014/01/l...
Vejam a opinião completa aqui: http://flamesmr.blogspot.pt/2014/01/l...
January 2, 2015
Ik las dit boek in het Nederlands. Ik heb het heel graag gelezen. Naast de intriges en de verhoudingen van de personages, vond ik het ook leuk om te lezen over de historische architectuur van Rome.
December 20, 2015
The book is quite good, but the "love triangle " is tiring, and sometimes the plot moves in some wierd ways.
I enjoyed the book, but more from the historical and educational point of view.
I enjoyed the book, but more from the historical and educational point of view.
January 7, 2017
lettura scorrevole, peccato che il titolo italiano non c'entri assolutamente niente
Displaying 1 - 15 of 15 reviews