Νέες αθηναϊκές ιστορίες

by Χρήστος Βακαλόπουλος

«Τον άφησε σκεπτικό η ιστορία του καφενόβιου. Πώς είχε καταπιεί ο δράκος ένα ολόκληρο χωριό στη Μικρασία πριν προλάβει να επέμβει ο Άγιος Γεώργιος; Μόνο ένα παιδί είχε επιζήσει κι έλεγε την ιστορία όπου βρισκόταν κι όπου στεκόταν, σηκωνόταν μάλιστα ξαφνικά ενώ κοιμόταν και την εκφωνούσε με ύφος τελάλη· άλλοτε πάλι μίλαγε σιγά, με το οικουμενικό βάθος της φωνής ενός υπνοβάτη. Ήταν πολύ εντυπωσιακό. Αυτοί που άκουγαν την ιστορία ένιωθαν ύστερα από τρεις μέρες την ανάγκη να την πουν οπωσδήποτε σε κάποιον άλλο. Στην Τουρκοκρατία ένας μπέης είχε δέσει και φιμώσει δέκα ζαπτιέδες ώστε να μη τον διακόψουν την ώρα που τους την έλεγε. Με τούτα και μ' εκείνα η ιστορία έφτασε μέχρι την οδό Σκουφά...»

Περιέχονται τα διηγήματα:

Πρώτη πλευρά:
"Στόμα με στόμα", "Πήγαινε στη φυλακή", "Στα νύχια της νεράιδας", "Το νόημα της ζωής", "Στη δίνη του καύσωνος"
Δεύτερη πλευρά:
"1965 μ.Χ.", "Έκθεση ιδεών", "Κοινή γνώμη", "Εικοσιτέσσερις ώρες για την Ακρόπολη", "Η μεγάλη περίληψη".

Genres: Short Stories, Fiction, Literature, Greece

110 pages, Paperback

First published January 1, 1988

About the author

Christos Vakalopoulos

Ο Χρήστος Βακαλόπουλος σπούδασε οικονομικά στην ΑΣΟΕΕ και κινηματογράφο στο Παρίσι. Εργάστηκε ως κριτικός κινηματογράφου στην εφημερίδα "Αυγή" (1975-1985) και στα περιοδικά "Σύγχρονος Κινηματογράφος" και "Αντί".

Έγραψε σενάρια για τους Νίκο Παναγιωτόπουλο και Σταύρο Τσιώλη κι ένα μυθιστόρημα κατά παραγγελίαν, το "Υπόθεση μπεστ σέλλερ" (1980). Ακολούθησαν "Οι πτυχιούχοι" (1984), οι "Νέες αθηναϊκές ιστορίες" (1989) και "Η γραμμή του ορίζοντος" (1991).

Ταινίες: "Βεράντες" (1984), "Θέατρο" (1986) και οι μεγάλου μήκους ταινίες "Όλγα Ρόμπαρντς" (1989) και "Παρακαλώ, γυναίκες μην κλαίτε" (1992, συν-σκηνοθεσία με τον Σταύρο Τσιώλη). Εργάστηκε, επίσης, ως ηθοποιός, παραγωγός και παρουσιαστής ραδιοφωνικών εκπομπών.

Σε ηλικία 37 ετών πέθανε από καρκίνο του πνεύμονα και κηδεύτηκε στο Νεκροταφείο του Ζωγραφου. Tην ίδια χρονιά, ο φίλος του Κωστής Παπαγιώργης, έγραψε στην μνήμη του το βιβλίο "Γεια σου, Ασημάκη".

Reviews

[Eliasdgian · Rating 4 out of 5]

Οι «Νέες Αθηναϊκές Ιστορίες», δημοσιευμένες το 1988, όταν ο συγγραφέας τους ήταν μόλις 32 ετών και είχαν ήδη κυκλοφορήσει τα βιβλία του "Υπόθεση μπεστ-σέλλερ" και " Οι πτυχιούχοι", μου θύμισαν τους πολυαγαπημένους εκείνους δίσκους βινυλίου που πρωτοαγοράσαμε (ή δανειστήκαμε), μαθητές ή φοιτητές ακόμη, για να βουτήξουμε, έτσι γυμνοί και πρωτόπλαστοι καθώς νιώθαμε, στην απεραντοσύνη της μουσικής· και ότι όση ώρα κουβαλούσαμε παραμάσχαλα το καινούργιο μας μουσικό φετίχ στη διαδρομή δισκάδικο - σπίτι, με προορισμό το δωμάτιο - οχυρό των εφηβικών μας χρόνων και το τοποθετημένο στην πιο περίοπτη θέση του πικάπ, ένα μεγάλο, φωτεινό χαμόγελο πρόδιδε την άφατη ευδαιμονία μας.

Επί του προκειμένου, η ανά χείρας συλλογή των Νέων Αθηναϊκών Ιστοριών του Χρήστου Βακαλόπουλου αποτελείται από δέκα ολιγοσέλιδα διηγήματα, πέντε σε κάθε "πλευρά" του βιβλίου – “δίσκου βινυλίου”, που διαβάζονται κι ακούγονται στη διαπασών· που, σε σαφή αντιδιαστολή με την ολιγόλεπτη διάρκεια της ανάγνωσης - ακρόασής τους (ο Αλέξης Κυριτσόπουλος, ο οποίος φιλοτέχνησε το εξώφυλλο και το οπισθόφυλλο του βιβλίου, πλάι στον κάθε τίτλο διηγήματος παρέθεσε και την υποτιθέμενη διάρκειά του), μοιάζουν να αφήνουν ένα ανεξάλειπτο στον χρόνο σημάδι. Ό,τι ακριβώς συνέβη και με το σύνολο του έργου του Χρ. Βακαλόπουλου, το οποίο διαβάζεται και ξαναδιαβάζεται από ολοένα και περισσότερους αναγνώστες, όχι ως φόρος τιμής στον πρόωρα αδικοχαμένο δημιουργό του, αλλά ως ασύνειδη ανάγκη του αναγνώστη του χθες και του σήμερα να αισθανθεί τον κόσμο μέσα από την γοητευτική πρόζα και τη φιλοσοφική σκέψη ενός ιδιοφυούς καλλιτέχνη που έζησε λίγο αλλά έζησε με πάθος.

Θαμώνες των καφέ και της αγοράς, όπως ο ίδιος ο Χρ. Βακαλόπουλος, οι ήρωες των μικρών αθηναϊκών ιστοριών του ξοδεύουν την ώρα τους στα πολύβουα καφενεία, τις πλατείες και τους αθηναϊκούς δρόμους. Άνθρωποι διαφόρων ηλικιών πρωταγωνιστούν σε λογιών λογιών ιστορίες, άλλες αλλόκοτες (με πιο όμορφη και παράδοξη εκείνη που τιτλοφορείται «Το νόημα της ζωής»), άλλες ρεαλιστικές κι άλλες σχεδόν ξεκαρδιστικές («Έκθεση Ιδεών»), με κεντρικό καμβά της πλοκής την Αθήνα: την Καλλιδρομίου με τις μουριές της, την Σκουφά με τα καφενεία της, την Ακρόπολη με το πολύβουο ανθρωπολόι γύρω της.

[George K. · Rating 4 out of 5]

Πέρυσι τον Φεβρουάριο έτυχε να βρω το "Η γραμμή του ορίζοντος", που είναι το πιο γνωστό βιβλίο του Βακαλόπουλου, όμως κάτι μου έλεγε ότι δεν θα έπρεπε να είναι αυτή η πρώτη μου επαφή με το έργο του συγγραφέα. Σήμερα αποφάσισα να πάρω άλλα δυο βιβλία του, το "Υπόθεση μπεστ-σέλλερ" και το "Νέες Αθηναϊκές ιστορίες", και είπα να ξεκινήσω με το δεύτερο, που είναι μια μικρή συλλογή διηγημάτων. Λοιπόν, έχουμε να κάνουμε με ορισμένα αρκετά ιδιαίτερα και ιδιόρρυθμα διηγήματα, μερικά ρεαλιστικά και κάποια άλλα κάπως σουρεαλιστικά και ολίγον τι μουρλά, όλα όμως εξαιρετικά καλογραμμένα, ευχάριστα και ενδιαφέροντα. Κάτι στη γραφή και το χιούμορ του συγγραφέα μου άρεσε πάρα, μα πάρα πολύ, μου έφτιαξε το κέφι, με έκανε να σκεφτώ και να ξεχαστώ, και ας μην με ξετρέλαναν όλα τα διηγήματα. Σαν σύνολο το βιβλίο σίγουρα με άφησε πολύ ικανοποιημένο. (7.5/10)

[Χρυσόστομος Τσαπραΐλης · Rating 3 out of 5]

Τα διηγήματα της πρώτης πλευράς βαδίζουν, τελείως αναπάντεχα, σε μονοπάτια της λογοτεχνίας του αλλόκοτου, με αρκετή επιτυχία, ιδίως εξαιτίας της τοποθέτησής τους στο κέντρο της Αθήνας. Οι ιστορίες της δεύτερης πλευράς, παρότι καλογραμμένες, κινούνται σε καθαρά ρεαλιστικές οδούς, οπότε δεν ήταν της αρεσκείας μου.

[Christos · Rating 3 out of 5]

Δέκα σύντομες ιστορίες με φόντο το κέντρο της Αθήνας τη δεκαετία του 80 και με γερές δόσεις σουρεαλισμού στις περισσότερες. Καλογραμμένες, διαβάζονται αβίαστα όμως όσο εύκολα τις διάβασα εξίσου εύκολα νομίζω θα τις ξεχάσω.

[Sofia · Rating 5 out of 5]

"Είχαμε πάει μετά να τσιμπήσουμε κάτι στο Ιντεάλ κι άρχισε να μου λέει όλα τα γκομενικα της από αρχαιοτήτων χρόνων"

"Του είπα ότι πιο εύκολα θα συναντούσε Νουβιο στο γήπεδο καί βάλαμε στοίχημα ότι το Σάββατο δέκα και τέταρτο το βράδυ θα ήταν με την γκόμενα έξω από τον κινηματογράφο Αελλω".

"Έξω από τον κινηματογράφο Άστορ σταμάτησε ξαφνικά γιατί του φάνηκε ότι είδε τον ξερακιανό της Ομόνοιας."

"Είναι βλακεία να πεις σ' αγαπώ, το λένε τόσες φορές στις ταινίες, που όταν το λες νομίζεις ότι είσαι ηθοποιός. Εγώ πλησίασα τη Νανά, στα σκοτεινά, εκεί που ο Μπαρτ Λάνκαστερ έλεγε σ' αγαπώ στην Αβα Γκάρντνερ και της ψιθύρισα στο αυτί "πρόσεξε τώρα τι θα της πει" κι εκείνη γύρισε έκπληκτη κι έτσι έχασε αυτό που ήθελα να την κάνω να διαβάσει στους υπότιτλους. Στην Αίγινα όμως θα της το πω γιατί τότε θα είναι καλοκαίρι ".

Σε ένα βιβλίο, τα πιο αγαπημένα μου μέρη.Λατρεμενος, μοναδικός Βακαλόπουλος.

[pastafloraki · Rating 5 out of 5]

Εξαιρετικές οι ιστορίες του Βακαλοπουλου. Έχοντας διαβάσει πρωτα τη γραμμη του οριζοντος, οι πτυχιούχοι του μου ειχαν φανει πιο μέτριοι - και πολυ λογικά, οι νεες αθηναϊκές ιστορίες του ηταν εκπληκτικές. Τις διαβαζα μια μια, απολαυστικά. Δεν ηθελα να τελειώσει.

[George Touros · Rating 3 out of 5]

Κάπως άνιση συλλογή διηγημάτων. Η γραφή του Βακαλόπουλου είναι πάντα αξιόλογη, αλλά εδώ είναι ακόμα υπό διαμόρφωση. Η "πρώτη μεριά" της συλλογής είναι πιο σουρρεαλιστική, θυμίζει Λυντς ή/και Τσιώλη, έχοντας μεν κάποιο ενδιαφέρον, αλλά αφήνοντας στην τύχη τους τα νοήματα. Αντίθετα η "δευτερη μεριά" ξεκινά με δύο υπέροχα κείμενα, το "1965 μΧ" και την "Έκθεση Ιδεών", που νομίζω ότι αποτελούν τα πιο ενδεικτικά των δυνατοτήτων του συγγραφέα. Και τα δύο είχαν το χαρακτηριστικό χιούμορ και κάποια αθωότητα που καταφέρνει να βάλει τον αναγνώστη στην οπτική γωνία των πρωταγωνιστών. Τα υπολοιπα της δεύτερης μεριάς είναι βαθμιαία χειρότερα, με την "Μεγάλη Περιληψη" να αποτελεί απλή άσκηση ύφους.
Θα έβαζα δύο αστεράκια, αλλά τα δύο κείμενα αξίζουν από μόνα τους για πέντε.

[Jenny Ko · Rating 2 out of 5]

Μικρές καλογραμμένες ιστορίες άλλες έξυπνες, άλλες βαρετές, κάποιες σουρεαλιστικές, κάποιες σε στυλ αυτοβιογραφικό εμνευσμένες από τα σχολικά χρόνια (αυτές ήταν οι πιο ενδιαφέρουσες του βιβλίου). Τέτοια βιβλία όμως μου γεννούν το ερώτημα: υπάρχει κάποιος βαρυσήμαντος λόγος που γράφονται; Αν δεν είχαν εκδοθεί θα ήταν τόσο μεγάλη η διαφορά;...ας είναι.

[Dimitris Kalyvas · Rating 4 out of 5]

Η πρώτη χαρά γι' αυτό το βιβλίο προέκυψε από το γεγονός και μόνο ότι το βρήκα (στην Πρωτοπορία) και μπόρεσα να το αποκτήσω! Κι αυτό γιατί (σχεδόν όλα) τα βιβλία του Χρ. Βακαλόπουλου έχουν εξαντληθεί (προφανώς) και το να τα βρεις είναι σαν να ανακαλύπτεις μικρά διαμαντάκια... Και εν προκειμένω η δεύτερη χαρά έρχεται αμέσως, επειδή όντως είναι μικρά διαμαντάκια αυτές οι μικρές αθηναϊκές ιστορίες! Ο συγγραφέας έχει τη μοναδική ικανότητα να σου λέει το πιο σημαντικό πράγμα στον κόσμ�� με τον πιο απλό τρόπο... Φανταστικός Βακαλόπουλος που βγάζει όλη του φιλοσοφία σε αυτές τις 100 περίπου σελ. και κινείται τόσο αρμονικά μεταξύ πραγματικού και φανταστικού. Από τις πιο όμορφες ιστορίες που έχω διαβάσει ποτέ μου είναι αυτή στο ασανσέρ. Τρομερή! Δε λέω περισσότερα για να μην το χαλάσω. Αδημονώ να βρω και τα υπόλοιπα βιβλία του (είναι το πρώτο βιβλίο του Βακαλόπουλου που διαβάζω) αλλά πάντως έγινε πολύ καλή αρχή!

[Dimitrouela · Rating 3 out of 5]

Μου αρέσει η γραφή του Βακαλόπουλου. Διαβάζοντας τις ιστορίες του, κάνω βόλτα στην Αθήνα, του τότε και του τώρα. Δεν μου άρεσε όσο η "Γραμμή του Ορίζοντος", αλλά και μόνο για την ιστορία "Το Νόημα της Ζωής", αξίζει να το διαβάσετε.
------------------
#readathon17 - [33/13]

• Ένα βιβλίο που αναφέρεται σε ταινία ή σειρά που είδατε

[Sofia · Rating 3 out of 5]

Ευχάριστο και ανά στιγμές ωραίες εικόνες. Μου έλειψε η σύνδεση κ η δημιουργία λίγων παραπάνω σκέψεων και συναισθημάτων. Επίσης το υπερφυσικό στις ιστορίες με έκανε να τις απολαμβάνω λιγότερο βρίσκοντας το εύκολη λύση της ιστορίας.
Αγαπημένη μου ιστορία στο βιβλίο ήταν η 1965 μΧ.

[Γιώργος Μαντάς · Rating 5 out of 5]

Ανάγνωσμα της ενηλικίωσής μου πριν αρκετά χρόνια.
Το ξαναδιάβασα πρόσφατα και ενθουσιάστηκα.
Με τον Βακαλοπουλικό κόσμο ήρθα σε επαφή όταν έμαθα ότι λάτρευε το σινεμά.
Αυτό συνέβη κατά την περίοδο των σπουδών μου στη σκηνοθεσία.
Μου άρεσε πολύ η ταινία του ''Όλγα Ρόμπαρντς'' με την μοναδική Όλια Λαζαρίδου στον πρωταγωνιστικό ρόλο, η συνεργασία του με τον σκηνοθέτη Σταύρο Τσιώλη.
Ερχόμενος σε επαφή με τα γραπτά του είδα ότι αυτός ο πρόωρα αδικοχαμένος (μόλις στα 37 του χρόνια) καλλιτέχνης ήταν πολύ ταλαντούχος.
Οι δέκα θαυμάσιες ιστορίες αυτού του βιβλίου αποδεικνύουν το εύρος της σκέψης του, την ευαισθησία μα και το έξυπνο χιούμορ του.
Εξαιρετική ιδέα ότι στο οπισθόφυλλο παρουσιάζονται οι τίτλοι των ιστοριών με χρονική διάρκεια δίπλα από την κάθε μία με τη μορφή δίσκου, σαν να πρόκειται για τραγούδια δηλαδή και τη σημείωση ''αυτές οι ιστορίες ακούγονται δυνατά'' ενώ χωρίζονται σε πρώτη πλευρά και δεύτερη πλευρά ακριβώς όπως τα τραγούδια στους δίσκους.
Κομψοτέχνημα γραφής.
Λαμβάνει επάξια θέση μέσα στα καλύτερα διηγήματα που έχουν γραφτεί ποτέ στην ελληνική γλώσσα.
Άξιζε η επανέκδοση και το αναγνωστικό κοινό καλό θα ήταν να γνωρίσει τη σκέψη αυτού του ανθρώπου.

[Achilleas · Rating 3 out of 5]

Το πρώτο βιβλίο του Βακαλόπουλου που διαβάζω, και αυτό χωρίς να γνωρίζω την ιστορία του. Πολύ ιδιαίτερη συλλογή σύντομων ιστοριών. Οι ιστορίες είναι περίεργες, αινιγματικές, με γραφή που άλλοτε θυμίζει τηλεφωνική επικοινωνία και άλλοτε καταχώρηση σε ημερολόγιο. Ο συγγραφέας παίζει με το στοιχείο του παραλόγου σε όλες τις ιστορίες και επιλέγει μια ροή χειμαρρώδη, εύρημα το οποίο εικάζω ότι θα ήταν πρωτοποριακό για την ελληνική λογοτεχνία στα τέλη της δεκαετίας του '80 -- δε γνωρίζω ωστόσο αν ήταν και πρωτότυπο ή δάνειο από ξένους συγγραφείς.

Η κρίση μου για το συγκεκριμένο βιβλίο και τον συγγραφέα κινείται σε μια αιχμή: είτε πρόκειται για έναν ιδιοφυή avant-garde τύπο που δεν πρόλαβε να εξελιχθεί και να μεγαλουργήσει, είτε πρόκειται για έναν ακόμη από τους τσαρλατάνους του "δήθεν". Επιφυλάσσομαι, αλλά ελπίζω διαβάζοντας και άλλα βιβλία του να καταλήξω στο πρώτο.

[Σπύρος · Rating 5 out of 5]

Κορυφαίο, εφάμιλλο της υπόθεσης μπεστ-σέλλερ. Μεγάλη λογοτεχνία που πηγάζει από τον τόπο και την εποχή της. Μια μικρή «περίληψη» της ανθρώπινης κατάστασης μέσα από βινιέτες της Κυψέλης και των ευρύτερων περιοχών του αθηναϊκού κέντρου των περασμένων δεκαετιών. Η οικουμενικότητα σε όλη της την οφειλόμενη μικρότητα.
Ή γιατί η απλότητα δεν είναι ζήτημα επιλογής.

[Γιάγκος Πλατής · Rating 3 out of 5]

Μου άρεσαν οι ιστορίες! Πρόκειται για απλές καθημερινές, ιστορίες, που έχουν ως επίκεντρο το αστικό τοπίο, άλλες με περισσότερο και άλλες με λιγότερο ενδιαφέρον. Νομίζω ότι απασχολούν κυρίως αυτούς που πάντα βρίσκουν τα ωραία σε αυτήν την τουλάχιστον παράξενη πόλη της Αθήνας.

3,5 αστέρια

[Vassia Katsaounou · Rating 4 out of 5]

° νέες αθηναϊκές ιστορίες°

"Το καλύτερο πράγμα που θα μπορούσε να μας συμβεί είναι αυτό που μας συμβαίνει κάθε στιγμή, γιατί ο,τιδηποτε άλλο δεν υπάρχει καν."

Οι "Νέες Αθηναϊκές ιστορίες", γραμμένες το 1989, αποτελούν το τρίτο κατά σειρά λογοτεχνικό έργο του Χρήστου Βακαλόπουλου. Πρόκειται για μια συλλογή διηγημάτων που εξελίσσονται με φόντο -και κρυφή πρωταγωνίστρια- την Αθήνα. Οι ήρωες, άνθρωποι όλων των ηλικιών και των τάξεων, περιδιαβαίνουν στις γειτονιές του Κέντρου, από την Κυψέλη και την Ομόνοια ως το Κολωνάκι και ζουν ιστορίες καθημερινές έως και τετριμμένες, αλλά και αλλόκοτες, στα όρια του μεταφυσικού.

Ο Βακαλόπουλος, αιώνιος νοσταλγός του παρόντος, περιγράφει άψογα την εποχή του και καταφέρνει να αποδώσει το κλίμα που επικρατούσε στην κοινωνία τη δεκαετία του 1980, ακόμη και μέσα από τα σύντομα αυτά Γιατί, αν και είναι μικρά σε μέγεθος, είναι πυκνογραμμένα και απαιτητικά. Μπορεί να διαβάζονται γρήγορα (η διάρκεια ανάγνωσης τους κυμαίνεται από 1' και 56" έως 7', όπως πληροφορούμαστε από το, φιλοτεχνημένο από τον Αλέξη Κυριτσόπουλο, οπισθόφυλλο, που παραπέμπει σε δίσκο!), όμως, απαιτούν επανάναγνωση, όπως και για έναν καλό δίσκο μια ακρόαση δεν είναι αρκετή! Άλλωστε, όπως σημειώνεται και πάλι στο οπισθόφυλλο: Οι ιστορίες αυτές πρέπει να ακούγονται δυνατά!

🌟🌟🌟🌟 (4/5) {Αφήνω το 5/5 για το magnus opus του Βακαλόπουλου, τη "Γραμμή του ορίζοντος"?}

[Chris · Rating 4 out of 5]

«Ένα τραγούδι μπορεί να συνοψίσει μια ζωή, ένα μικρό δισκάκι μπορεί ν'αλλάξει έναν άνθρωπο. Οι εταιρίες το κατάλαβαν αυτό κι εγκατέλειψαν τους μικρούς δίσκους, τις κατέλαβε πανικός κι έσπρωξαν αυτούς τους δίσκους μεγάλης διαρκείας για να θολώσουν τα νερά και να ησυχάσουν τα πνεύματα.»

Ίσως οι Πτυχιούχοι και το magnum opus του Γραμμή του Ορίζοντος, να έχουν να πουν πολλά παραπάνω. Ωστόσο η βακαλοπουλική ματιά στον κόσμο δεν μπορεί ποτέ να αποδειχθεί λίγη.