Lex Paleaux is schrijver, columnist en scenarist. Eerder verschenen van zijn hand onder meer de veelgeprezen romans Winterwater en Als de dood zucht, houd ik mijn adem in. Van Winterwater werd een succesvol theaterstuk gemaakt en het werd vertaald in het Fries.
Het verhaal bleef mij boeien waardoor ik het ook in één middag heb uitgelezen, maar het was voor mij net wat te chaotisch waardoor ik het op 3 sterren houd!
Het onverwachte einde maakt dat ik hem opnieuw wil lezen met een andere kijk op het verhaal. Echt prachtig, een aanrader voor iedereen die iets met de jeugdzorg heeft (maar eigenlijk ook als je dat niet hebt).
De jongeren in dit verhaal zijn getraumatiseerd en zoeken veiligheid, liefde en normaliteit. Het is heftig om te lezen dat daar in de gesloten inrichting weinig ruimte voor is. Individuele behoeften passen niet in het stramien van therapie en dagindeling. Medicatie is het antwoord op conflicten. Onmacht bij de begeleiding en bij de jongeren, terwijl men elke kans laat liggen het zelfvertrouwen, de eigenwaarde en de talenten van de jongeren te ontwikkelen. Ondanks de soms luchtige en toon en zelfs de humor in het verhaal had ik vanaf de eerste pagina tot het (bittere) einde een brok in mijn keel. Goed geschreven en aangrijpend. Een verhaal dat mij in ieder geval niet zo snel loslaat.
Een heel bijzonder boek over het leven in de psychiatrie. Het einde zorgt ervoor dat je de stukken die je eerder hebt gelezen, ineens in een ander perspectief ziet, erg onverwachts. Knap geschreven.
Wow. Een intrigerend boek over jongeren in de psychiatrie. Ik ben fan van de schrijfstijl en ik zag de plottwist aan het einde totaal niet aankomen. Op naar het tweede deel: Liften naar de hemel.
Wanneer Frank wordt opgenomen in een psychiatrische jeugdkliniek, laat hij noodgedwongen alles achter wat vertrouwd is. Wat hem daar te wachten staat, weet hij niet – behalve dat terug geen optie meer is. Achter gesloten deuren ontmoet hij zeven andere jongeren, ieder met hun eigen littekens, angsten en woede. In een wereld waar regels de dagen bepalen en vertrouwen schaars is, lijken ze veroordeeld tot een eenzame strijd tegen hun verleden, de begeleiding en vooral zichzelf. Maar langzaam, bijna ongemerkt, vinden ze elkaar. Wat begint als voorzichtig aftasten, groeit uit tot een verbond dat even broos als krachtig is. Samen zoeken ze naar houvast in een omgeving die weinig ruimte laat voor zachtheid – en ontdekken ze hoe gevaarlijk én noodzakelijk verbondenheid kan zijn. In deze indringende, filmisch geschreven roman toont Boekhandelsprijswinnaar Lex Paleaux opnieuw zijn meesterschap. Een beklemmend en ontroerend verhaal over vriendschap, veerkracht en de vraag hoeveel licht er kan bestaan op de donkerste plekken.
Mijn ervaring: Wat een meeslepend, indringend en pakkend verhaal. Ook deze keer weet Lex Paleaux me weer te raken met een roman die je niet alleen leest, maar echt beleeft. Het is rauw en ontroerend, met een filmische kracht waardoor je alles voor je ziet terwijl je leest.
Lex Paleaux schrijft toegankelijk, maar met duidelijke diepgang. Zijn taal is direct en helder, en juist daardoor komt het verhaal extra binnen. Tussen de zware momenten door weet hij subtiel humor te verwerken. Die humor voelt natuurlijk en maakt de personages menselijk in al hun eigenaardigheden en verdriet. Het zorgt voor lucht, zonder dat het afbreuk doet aan de ernst.
Het verhaal speelt zich af in een psychiatrische jeugdkliniek in de jaren negentig. Acht jongeren proberen daar ieder op hun eigen manier grip te krijgen op hun leven. Dat zorgt voor spanning, botsingen en ook bijzondere verbondenheid binnen de groep. De korte hoofdstukken houden het tempo hoog. Je blijft doorlezen, nieuwsgierig naar wat er met hen zal gebeuren.
Alle acht dragen ze hun eigen rugzak. Trauma’s, verlies en pijn vormen hun achtergrond, maar ieder heeft ook zijn of haar eigen manier om te overleven. Frank staat centraal. Na het ingrijpende verlies van zijn ouders en voogd voel je zijn verdriet en verwarring door alles heen. Toch zijn ook Quintin, Fenna, Joachim, Felix en de anderen veel meer dan bijfiguren. Ze zijn kwetsbaar en scherp tegelijk, en je leert hen gaandeweg echt kennen.
De kracht van dit boek zit voor mij in de psychologische gelaagdheid en de dynamiek tussen de jongeren. Ondanks alles blijven het jongeren die zoeken naar wie ze zijn en waar ze bij horen. De focus ligt niet op de kliniek, maar op hun onderlinge relaties en innerlijke strijd. Dat maakt het verhaal indringend en soms confronterend. Het roept veel emoties op en vooral het slot blijft hangen.
Als de dood zucht is een indrukwekkende en toegankelijke roman met diepgang. De personages en hun onderlinge band maken het verhaal sterk en geloofwaardig. Een boek dat raakt, intrigeert en nog lang in je hoofd blijft zitten.
Poeh, ik vind het lastig hier een review over te schrijven. Het boek viel me wat tegen na het lezen van Liften naar de hemel. Het was wat ongeloofwaardig en het boek bestaat uit veel losse scènes zonder veel samenhang en diepte, waardoor het me minder raakte. Het einde was dan wel weer verrassend! Ik vond het boek geen recht doen aan hulpverleners. Er zijn uiteraard misstanden in de zorg en die mogen best worden beschreven, maar gelukkig hebben de meeste hulpverleners een zorghart en zit dit hart op de juiste plaats. Jammer dat het boek een aaneenschakeling was van de misstanden.
5 ***** Dit boek is hartverwarmend, kwetsbaar, verdrietig en enorm mooi tegelijk. De personages zijn stuk voor stuk gemaakt prachtige mensen, die in hun leven te maken hebben gekregen met pijn. De setting is soms heftig, rauw en niet altijd gezellig.
Het luisterboek is ingesproken door de schrijver zelf, dus dat kan ik aanraden. Ik vond het boek nog mooier dan ‘Liften naar de hemel’, dus zeker 5-sterren! Als je beide boeken nog niet hebt gelezen zal ik beginnen met dit boek, en daarna pas ‘Liften naar de hemel’.
Gelezen op aanraden van mn oude nederlands docent. Ik vond dit goed geschreven, het verhaal pakte me helemaal in en het einde zag ik niet aankomen. Zou het zo nog eens lezen.
Wat een mooi, ontroerend verhaal! Het verhaal gaat over Frank en nog een aantal jongeren in een psychiatrische jeugdkliniek. Tot op het laatste moment was ik er echt van overtuigd dat deze mensen écht bestonden. Niets blijkt minder waar en 3 personages behoren tot 1 persoon die aan DIS lijdt. Bijzonder om vanuit dat perspectief te lezen.
Zéker een aanrader!
This entire review has been hidden because of spoilers.
“Vertel ze dat ik verliefd werd op de dood, omdat het leven mij bleef afwijzen”
Lex Paleaux schrijft op een mooie, rakende manier over het toch wel zware en liefdeloze leven in een psychiatrische jeugdkliniek. Vanaf het begin zit je meteen in het verhaal: waarom begint het hier en hoe is Frank, een van de hoofdpersonen, in deze situatie gekomen? In een vrij vlot tempo leer je de verschillende jongeren en hun verhalen kennen.
Het verhaal is erg realistisch geschreven, je zou zo een echte jeugdkliniek in kunnen stappen. De verschillende soorten begeleiders (macht vs. zorgend), de weerstand tegen praten over problemen, de dynamiek onder de jongeren en hoe het systeem werkt. Daarnaast weet Lex goed in dit verhaal te vangen hoe de jongeren op elkaars “knoppen” kunnen drukken om elkaar te treiteren, maar ook tegelijkertijd erg veel om elkaar geven en ervoor kiezen om elkaars familie te zijn.
Door de wending op het einde ga ik het boek zeker nog een keer lezen. Ik vermoed dat het boek, vanuit dat perspectief, dan heel anders wegleest.
‘Het is een therapievorm waarbij we fysiek bezig zijn, eigenlijk gewoon een soort gymnastiek maar dan met een uiterst irritante dubbele laag, waarover we vervolgens in gesprek gaan.’
Op de eerste pagina stapt Frank een psychiatrisch jeugdkliniek binnen. Het start meteen vrij intens met het vastgebonden worden en het verplaatsen naar de isoleer. En die intensiteit blijft het gehele verhaal.
Maar och, wat is dit weer een dijk van een boek. De jeugdige personages worden goed weergegeven, zowel als jongere zijn als hoe een jongere spreekt en beleeft. De heftige achtergrond die elke jongere, en dan met name Frank en Quintin, hebben, laat je als lezer nadenken over veel. Je vliegt door het boek, want de verhalen en de avonturen laten je niet snel los. De humor die alle personages hebben zorgt ook voor een glimlach op je gezicht, dus wees niet bang voor enkel drama of zwaarte. En dan het einde! Wat een twist, totaaal niet verwacht of gezien. Ja, wederom een pareltje van Lex Paleaux. Ik zeg het niet snel: ik ben echt fan van deze schrijver, de stijl, de verwoording, top!
Nadat ik weggeblazen was door Winterwater, wist ik dat ik meer van Lex Paleaux wilde lezen. Als de dood zucht is opnieuw een origineel en meeslepend boek.
De jongeren in het verhaal hebben elk hun eigen problemen, die duidelijk en goed, maar zonder te overdrijven, zijn verwerkt in het verhaal. Het gehele verhaal en alles eromheen was realistisch, waardoor je echt meeleefde met de personages.
De schrijfstijl doet sterk denken aan Winterwater: korte, directe zinnen die erg krachtig overkomen. Ik waardeer dat niet elk detail, zoals de kleur van een muur of het type hout van de tafel, uitgebreid wordt beschreven. Dat zou in dit verhaal ook niet relevant zijn, waardoor de boodschap de kern bleef van het boek.
Bovendien nam dit boek me mee naar een onbekende wereld, waarin toch veel te herkennen en begrijpen valt. Het verhaal verraste me bovendien met hoe het in elkaar zat (dat klinkt misschien vaag, maar hoe minder je weet, hoe beter).
Ik ga zeker nog meer lezen van Lex Paleaux. Als dit zo doorgaat, heb ik er een nieuwe favoriete auteur bij!
3.5, het verhaal zelf zette me aan het denken (alle kinderen in deze psychiatrische kliniek zijn onveilig gehecht thuis, zo moeilijk hoe hun hele leven wordt verknald door het gezin waarin ze geboren zijn). Het einde was heel verrassend, zou het zo nog een keer willen lezen met die kennis.
Jeetje, wat een boek! Ik had het einde totaal niet aan zien komen, werd er echt door verrast. Dit is echt een boek om nog een keer te lezen. Echt een aanrader!
Mooi en triest boek met een onverwacht einde. Het verhaal is minder intens dan Winterwater en Liften naar de hemel, maar dan nog. Prachtig: "Als de dood zucht, houd ik mijn adem in."
Ik las de hernieuwde uitgave van 2026 (deze heeft een andere cover)
"De leren banden om zijn voeten en polsen zaten strak en gaven een extra restrictie aan wat de eerder gegeven injectie met Haldol met zijn brein had gedaan. Geen beweging in lijf, hoofd en hart, zo zag men hem het liefst".
De lezer maakt kennis met Frank, hij is net gearriveerd in de psychiatrische jeugdkliniek. Hij wordt over een paar maanden achttien en besluit om zijn tijd (in de zoveelste kliniek) uit te zitten. Zijn jeugd is getekend door verlies, zijn zusje stierf jong iets wat een groot stempel drukte op zijn leven. Zijn ouders stierven in een auto-ongeluk en vervolgens overleden zijn oom en tante, bij wie hij in huis kwam, door een brand. Al snel blijkt dat het niet zo eenvoudig is om als individu de tijd uit te zitten. Er zijn nog zeven bewoners, ze zijn tot elkaar veroordeeld. Zo is er Quinten, een jongen die zijn woordje klaar heeft en regelmatig impulsief gedrag vertoont. Frank trekt veel met hem op. Alle jongeren hebben hun eigen verhaal, hun eigen problemen en hun eigen rugzak. Ze hebben te maken gehad met verlies, agressie, mishandeling en dat heeft diepe sporen nagelaten. Toch komen de jongeren dichter bij elkaar. De begeleiders gaan op verschillende manieren met de jongeren om en dit is helaas vaak niet liefdevol, al zijn er ook fijne momenten. De jongeren krijgen medicatie en de isoleercel wordt meerdere keren gebruikt.
"Allemaal patiënt en allemaal met een eigen verhaal. Een verhaal dat onderdrukt moest worden met medicijnen, om de daaropvolgende therapieën in goede banen te leiden".
Net als zijn andere boeken heeft Paleaux fictie en non-fictie verweven tot een indrukwekkend verhaal. Frank speelt een grote rol in het boek, dat geschreven is vanuit de derde persoon, maar ook de andere jongeren krijgen een stem. De lezer komt steeds meer te weten over de jongeren en hun verleden, deze verhalen worden afgewisseld met het heden en de gebeurtenissen in de kliniek. Door deze opbouw wordt de empathie voor de bewoners versterkt en is hun gedrag beter te verklaren. Gedragingen die vaak op de voorgrond lijken te staan, terwijl achter dat gedrag een jongere zit met een eigen karakter, een jongere met een verleden van pijn en verdriet. De interventies die de begeleiders soms toepassen komen des te meer binnen, de emoties en de pijn van degenen die het treft zijn voelbaar Er zijn ook fijne momenten, de leraar die het voor een leerling opneemt, kleine overwinningen (iemand met smetvrees die een 'vieze' bal vangt), met elkaar tv kijken en... een ongepland uitje waardoor de jongeren nader tot elkaar komen.
En dan...komt de auteur met een plottwist, en niet zomaar één. Het verhaal wordt in een ander perspectief geplaatst, laat de lezer met verbazing terugkijken naar aanwijzingen die mogelijk gemist zijn en het nodigt uit tot herlezen. Knap gedaan!
Paleaux verstaat de kunst om schrijnende verhalen te vertellen op een beeldende manier, door zijn vlotte pen en humor voelt ook dit boek niet loodzwaar maar komt wel binnen en blijft hangen. Ik kijk uit naar meer van deze auteur.
N.B. Zelf ben ik werkzaam in de psychiatrie en heb in het verleden zo nu en dan in een kliniek gewerkt, goed om te melden dat het voor mij juist heel belangrijk is om de persoon achter het gedrag te zien dat er vele zorgverleners zijn die er ook zo over denken. De isoleercel staat gelukkig meer en meer ter discussie. Dit gezegd hebbende blijft het een realistisch verhaal dat Paleaux vertelt!
Ik wil uitgeverij Ambo Anthos en het Boekencafe hartelijk bedanken voor dit recensie exemplaar.
Quotes:
"Vertel ze dat ik verliefd werd op de dood, omdat het leven mij bleef afwijzen"
"Het is meer van: als het mij niet lukt om mijn puinhoop op de rails te krijgen, dan kan ik altijd nog een puinhoop van de rails maken"