Luikend

by Ingrid Kluvers

Hans heeft alles wat ze verlangt. Een man, een baby, een hond. Een prachtig huis in het buitengebied en een baan op de redactie van een vooruitstrevend vrouwenblad. Ze heeft er hard voor gewerkt, maar gelukkig is ze niet - dat zal wel aan de hormonen liggen.

Toch besluit ze een psychiater te bezoeken. Oude herinneringen worden opgerakeld en hun plots scherpe contouren overrompelen haar. Er verschijnen barsten in haar zorgvuldig vormgegeven identiteit. Wanneer een oude bekende opnieuw haar leven binnenstapt, wankelt Hans' bestaan.

Luikend is een ontroerende roman over de strijd van een volwassen vrouw met haar verleden, haar geaardheid en de veranderende wereld om haar heen.

285 pages, Kindle Edition

Published March 21, 2023

Reviews

[Marit · Rating 4 out of 5]

Dit boek was verrassend aangrijpend. Een mooi, zeer feministisch en lesbisch verhaal dat zich afspeelt in de jaren '70 en jaren '80. Het deed me stilstaan bij de privileges die ik heb als vrouw in deze tijd en de vrijheid die ik ervaar om mijn leven in te delen zoals ik wil. Soms waren de tijdsprongen in het boek ietwat onduidelijk en bleef ik een moment in verwarring waar ik me op de tijdlijn bevond. Gelukkig werd dat meestal binnen een paar minuten opgelost, waardoor het me niet ernstig stoorde.

[Amber Haank · Rating 2 out of 5]

2,5e ster. Het voelt voor mij als een gemiste kans. In grote lijnen een mooi verhaal met potentie tot zo veel emotie, maar ik mis vooral gelaagdheid. Ik mis de context en de sfeer van de jaren ‘80 - je vergeet geregeld dat dit verhaal in die periode afspeelt, slechts af en toe word je eraan herinnerd door de feitelijke omschrijvingen van bijvoorbeeld het ontbreken van echo apparatuur en het benoemen van jaartallen. Belangrijker nog vind ik het ontbreken van de gelaagdheid in het hoofdpersonage. Feitelijk wéét ik dat in die periode homoseksualiteit nog minder geaccepteerd was, maar waarom was het voor haar zo moeilijk om aan zichzelf toe te geven? Al dan niet intern? Die belevingswereld biedt een ongekend aantal mogelijkheden om uit te diepen, die in mijn beleving gemist zijn. Uiteindelijk beslaat haar eigen ontkenning het grootste deel van het boek, maar gaat de ontknoping er in een razend tempo doorheen. In drie zinnen vertelt ze haar man dat ze verliefd is op een vrouw en lesbisch is. Alle daaropvolgende stappen, van Emma die zwanger is, haar afwijst en haar kind naar haar vernoemd (een ongeloofwaardig cliché) krijgen zo weinig context en gevoel tot aan haar man die maar naar Brazilië verhuist en verliefd wordt op een ander waarna zij vrolijk met de kinderen door de Bijenkorf wandelt. En waar is haar zus gebleven die haar afstootte naar haar ontdekking? Ik wilde graag positiever zijn en het leuk vinden, maar ik merk dat ik literair wel echt wat lagen mis en de stijl af en toe te snel en praktisch vind om echt te raken.

[Julia]

Het verhaal - een vrouw in de jaren ‘80 met een perfect huisje, boompje en beestje die haar seksuele identiteit niet langer kan ontkennen - had veel potentie maar de uitvoering was teleurstellend. Het was heel rommelig, met verschillende tijdlijnen die associatief door elkaar liepen maar soms heel willekeurig aanvoelden. De therapiesessies moesten dit wellicht inkaderen, maar de aanwezigheid van de psycholoog voelde wat dat betreft echt als een plot device. Daarnaast miste ik een duidelijk gevoel van tijd, een duidelijke jaren ‘80-sfeer. Het verhaal bevatte veel referenties, maar door het gebrek aan daadwerkelijke inkadering voelden die nogal loos, en had het verhaal zich in praktisch elke tijd kunnen afspelen. Dit had ook weerslag op het verhaal, omdat Hans’ problemen minder tijdgebonden waren en daardoor ook minder empathie opwekten.

[Eline · Rating 3 out of 5]

ik vond het verhaal erg interessant en op sommige momenten las het ook wel heel lekker door, maar al met al duurde dit voor mij toch net wat te lang om mijn aandacht echt vast te houden

wel heel interessant om de gedachtegang van hans te volgen en de manier waarop zij afwegingen en beslissingen over haar leven maakt

[Marcella · Rating 4 out of 5]

3.5

Dit verhaal, over de zoekende Hans die zo goed weet wie ze is, maar dit zo hard probeert te ontkennen om maar gewoon “normaal” te kunnen zijn, heb ik werkelijk waar verslonden. Over identiteit, liefde, rouw, vrijheid in de jaren 80, hoe een coming out naar jezelf het allermoeilijkste is. Meeslepend, fijn.

[Kirsten Thijssen · Rating 4 out of 5]

Ik hou normaal niet zo van Nederlandse romans, maar wilde graag eens meedoen met de #kroegpraat boekenclub. Daar ben ik blij om want ik vond dit een verrassend goed boek waarin grote thema’s (verliefdheid, scheiding, seksuele identiteit, overleden ouders en traditionele man/vrouw rolpatronen) heel mooi naar voren komen. Ik heb weinig gemeen met hoofdpersoon Hans, maar kon me toch goed inleven in haar innerlijke strijd en vond het interessant om de wereld door de ogen van een vrouw van paar generaties terug te bekijken.

[Kirsten Gorter · Rating 4 out of 5]

Mooi verhaal over de innerlijke strijd van je seksuele identiteit.(deels autobiografisch) en dat dit wel een heel leven kan duren..

Ook andere thema’s zoals familietrauma en depressiviteit komen aan bod. Ingrid heeft best een grote rugzak vol moeten meesjouwen. Je leeft met haar mee..

[Deb · Rating 4 out of 5]

Een aangrijpend verhaal over Hansje, haar jeugd en ontwikkeling tot volwassen vrouw en moeder in de jaren 70 en 80. Vooral in het begin gaat het boek vaak terug naar gebeurtenissen uit het verleden. Daar zit geen chronologische volgorde in wat me soms een beetje verwarde. Ik snapte de keuze van de volgorde soms ook gewoon niet. Toch sprak het verhaal me erg aan. Het gaf een mooi tijdsbeeld van hoe het moet zijn geweest om in die tijd als vrouw te worstelen met je seksualiteit. Ik luisterde met veel plezier naar het audioboek. 4+⭐️

[Maud Reeskamp · Rating 3 out of 5]

3.5*

[Isabel Van · Rating 5 out of 5]

Zo uit, top boek

[Froukje Breman · Rating 4 out of 5]

Erg bijzonder om te lezen hoe een comingout was in de jaren 70/80.

[Rachel Heutz · Rating 3 out of 5]

Het onderwerp is boeiend en o zo belangrijk, maar de uitwerking is hem niet helemaal voor mij.

[Suzanne · Rating 3 out of 5]

Interessant onderwerp maar de balans tussen de innerlijke struggle en ontknoping is een beetje zoek

[Jess]

Het was interessant om, soms tussen de regels door, soms explicieter, te lezen hoeveel en hoe weinig verschillen er in feite zijn tussen de jaren 80 en nu. Hoe we als vrouw telkens opnieuw gesust worden met het idee 'dat we het nog nooit zo goed hebben gehad', dat we op een kantelpunt zitten, dat we "moderne vrouwen zijn".
Dit alles terwijl er net zoals in de jaren tachtig nog vrouwen zijn die als ze een week weg zijn van huis hun man een heel draaiboek moeten geven van alle (onzichtbare) taken die ze op zich nemen. Taken die hun man zonder draaiboek niet zomaar zou kennen, kunnen of weten invullen.
Het krijgen van kinderen blijft vandaag nog altijd véél ingrijpender voor de vrouw dan voor de man.

Misschien is het een gemiste kans of misschien net heel opzettelijk hoe er in een ogenschijnlijk zeer modern gezin heel terloops wordt omgegaan met de egoïstische wensen van de man. Bijvoorbeeld de wens voor een groot gezin dat op hem significant minder impact heeft dan op haar. Of de wens dat de moeder stopt met moedermelk geven omdat "hij haar niet meer wil delen".
Is het opzettelijk dat de auteur dit langs de neus weg vermeld? Probeert ze daarmee het wrange gevoel over te brengen waar we als vrouw nog altijd te veel dingen accepteren die ons eigenlijk veel verongelijkter en zelfs bozer zouden mogen maken?
Die twijfel doet me denken dat het opzettelijk is en vind ik dan ook wel sterk uitgespeeld.

Voor mij raakte het boek het meeste die strijd. De strijd voor de "emancipatie van de vrouw". Die ook in dit boek duidelijk wordt getoond als een vraag aan de mannen aan het stuur of vrouwen alstublieft nòg meer taken op zich mogen nemen, of ze in nòg meer dingen mogen gaan uitblinken, of ze nòg meer zaken ogenschijnlijk moeiteloos mogen jongleren. Zonder klagen, maar met trots en blijdschap over hun 'new-found equality'.
Die alsmaar verder weg lijkt gezien er alsmaar meer 'vrouw-in-verhouding-tot' rollen worden gecreëerd en daardoor ook alsmaar minder ruimte is voor wie de vrouw zelf is en wil zijn en wat ze wil doen, als ze niet in functie van iets of iemand anders staat.

Een echt gemiste kans vond ik het einde van het boek. Meer dan 300 pagina's om zichzelf te aanvaarden en uit de kast te komen, tegenover zichzelf en de wereld rondom. En plots op de laatste vijf pagina's krijg je een gejaagd gevoel, alsof de auteur ergens naartoe moest een het einde in een haast schreef. Op vijf pagina's ga je van "ze is nu uit de kast, alles ligt in een puinhoop, gaan haar kinderen dit ooit te boven komen?", naar "ze is nu uit de kast, en ze leefde nog lang en gelukkig". Die overgang voelde een beetje vreemd en kunstmatig.
Was daar tien pagina's met voor uitgetrokken, had het voor mij minder kunstmatig aangevoeld.

De verhaallijn over de geaardheid van het hoofdpersonage leek bijna ondergeschikt. Het is duidelijk een verhaal met universele thema's van onderdrukking, niet durven jezelf te zijn omwille van de implicaties rondom je, hoe mensen je zien en hoe je benaderd zou worden.
Uiteindelijk is het een vreselijke realiteit dat er een groep van de bevolking bepaalt watt normaal is en dat alle andere minderheidsgroepen voortdurend leven met de realiteit van geregeld niet aanvaard te worden voor wie ze zijn.

[Bella · Rating 3 out of 5]

De boekvariant van het nummer 'Good Luck, Babe' van Chappell Roan, good luck babe met je ontkenning van wie je bent. Het leest makkelijk weg, en omschrijft een ontdekkingstocht naar seksualiteit in de vorige eeuw. Ik vond het wel erg jammer dat het wéér een verhaal is over hoe moeilijk en hoe zwaar en hoe ingewikkeld het is, waar is de queer joy?! Queer zijn is niet zo ellendig als hier wordt beschreven hoor meiden.

[Florine · Rating 3 out of 5]

2,5*
Boeiend verhaal, maar saai opgeschreven. Naar mijn mening iets te veel in de stijl van een opsomming, ‘en toen en toen’ gebeurde er zus en zo. Te vaak werd er even iets tussendoor vermeld (bijvoorbeeld ‘de mysterieuze ziekte/het homovirus’ wat rondwaarde in de vriendengroep en bijbehorende scène van Hans’ jongere zus Juul), waar ik meer over had willen lezen. Of met meer compassie of gelaagdheid over had willen lezen.

[Hanneke · Rating 4 out of 5]

Leest als een trein. Verhaal over hoe je niet kunt zijn wie je bent. Hoofdpersoon gaat gebukt onder depressie en worstelt met geaardheid. Door zich constant aan te passen aan wat er van haar verwacht wordt, aan de norm, ontkent de hoofdpersoon wie ze is. Verhaal speelt zich af in jaren ‘80, dat wordt vooral duidelijk in de passages waarin ze in gesprek is met haar psychiater en analyseert hoe ze toch zo ongelukkig kan zijn terwijl ze alles heeft. Boeiende verhaallijn is die over de relatie met haar ouders, hoe dat haar gevormd heeft, daar had ik nog wel meer over willen lezen.

[Els Klem · Rating 4 out of 5]

Heel fijn boek. Achter elkaar uitgelzen. Geweldig hoe je meegenomen wordt in en met het leven van Hans.
Prachtvrouw waar je wel van moet houden.
Het zegt veel over die periode, die tijd. Man-vrouwpatronen, rolverdelingen thuis en zeker ook op werk.
Herkenning, zwijgen, praten, losmaken.
Geaardheid en de wereld die verandert.

[Pinkpopprincess · Rating 3 out of 5]

Ik had dit boek moeten lezen en niet luisteren. hier kwam ik achter nadat ik 80% had geluisterd en de laatste 20% ging lezen op mijn e-reader. ik vond het vrij saai maar kon niet benoemen wat. want het is mooi geschreven en ook een mooi verhaal en onderwerp. voordeel van de twijfel en heeft zich gered van twee sterren naar drie. 😅

[Merel Verhoeven · Rating 3 out of 5]

Kluvers schrijft gevoelig over identiteit, zelfontdekking en de druk om te voldoen aan verwachtingen. De ingetogen stijl en jaren tachtig-sfeer geven het verhaal een inkijk in een amder tijdwereld dan wat ik nu gewrnd ben. Hans’ innerlijke strijd is mooi verwoord en eerlijk beschreven. Een subtiel en mooi boek over de moed om jezelf te zijn.

[Meike · Rating 4 out of 5]

Op een leuke manier geschreven

[Esra de Lange · Rating 4 out of 5]

3.5

[Eva Boucles · Rating 3 out of 5]

Mooi, lastig om niet voor je geaardheid durven uit te komen en je omgeving die je nog eens extra straft.

[ro]

3.5*

Boeiend maar gaandeweg verloor het toch aan zeggingskracht

[Lisanne Wildöer · Rating 3 out of 5]

Ik vond het af en toe een moeilijk boek in hoe de hoofdpersoon zichzelf kon wegcijferen, maar daardoor raakte het wel en zette het je wel aan het denken!

[Jorieke · Rating 4 out of 5]

3.5 - 4🍿

[Marita · Rating 4 out of 5]

Vlot geschreven en het verhaal greep me. Niet denderend spannend of onvoorspelbaar, maar opzich wel de moeite waard en ik bleef maar doorlezen!

[Anita · Rating 4 out of 5]

Sandra Jonkman

[Juliette Beuger · Rating 5 out of 5]

ZO goed!

[Denise]

I hated the husband. I generally like 'unlikeable' characters but there is a limit.