De schaduw van de bevrijding: België, 1944-1945

by Peter Schrijvers

In september 1944 slaagden de geallieerden erin België te bevrijden. Op beklijvende wijze doet Peter Schrijvers het verhaal van de vernederende Duitse aftocht, een vaak machteloos Belgisch verzet en de euforische verwelkoming van de Angelsaksische bevrijders.
Na de bevrijding bleven de geallieerde troepen massaal aanwezig. En hoewel hun populariteit groot bleef, is het verhaal van die periode veel meer dan de clichés van chocolade, kauwgom en kussen. Het nijpende gebrek aan voedsel en kolen tijdens de winter stond in schril contrast met de overvloed waarmee Amerika zijn troepen verwende. Dit bracht de relatie met de geallieerden op de rand van een crisis. Intussen groeide ook het ongenoegen over de zedenverwildering, buitenechtelijke kinderen, prostitutie en venerische ziekten. In de zomer van 1945 vond de terugtrekking van de geallieerde troepen in zoveel chaos plaats dat de bevolking zuchtte: 'Van de bevrijders, Heer, bevrijd ons.'
Op basis van nieuwe bronnen openbaart dit boek de schaduwzijde van de bevrijding. En toch toont het tegelijkertijd aan dat de bevrijding, ondanks alle tekortkomingen van de soldaten, het begin vormde van een onstuitbare opmars van de Angelsaksische - en vooral Amerikaanse - invloed, die België en de wereld voorgoed zou veranderen.

Genres: History

368 pages

First published January 1, 2008

About the author

Dr. Peter Schrijvers (1963- ) is a Belgian academic and writer of history books. He earned a masters degree in Modern History from the Katholieke Universiteit Leuven (Catholic University of Leuven) an a PhD in US Diplomatic and Military History from the Ohio State University.
Today (2014) he is a Senior Lecturer American and international history at the School of Humanities and Languages, University of New South Wales in Sydney.

Peter Schrijvers mainly writes academic books in English.

*****

Peter Schrijvers doceerde Amerikaanse geschiedenis in Australië, de VS en Zwitserland. Hij publiceerde zes non-fictieboeken over de Tweede Wereldoorlog, onder andere bij Cambridge en Yale, en was te zien op National Geographic. Momenteel is hij curator van Liberation Garden, het nieuwe museum over de Tweede Wereldoorlog in Leopoldsburg. Een hoofd vol vlammen is zijn eerste roman.

Reviews

[Marc Lamot · Rating 2 out of 5]

Knappe schets van de bevrijding en vooral de houding van de bevolking: diverse facetten, enorm veel getuigenissen, heel concreet

[Kristof Lauwers · Rating 5 out of 5]

Op basis van talloze bronnen en getuigenissen reconstrueert Peter Schrijvers de schaduwzijde van de bevrijding. Die periode behelst immers veel meer dan de clichés van chocolade, kauwgom en kussen. Het nijpende gebrek aan voedsel en kolen tijdens de strenge winter van 1944-1945, het ongenoegen over zedenverwildering, buitenechtelijke kinderen en prostitutie, tal van spanningen tussen burgers en (geallieerde) soldaten en het begin van de onstuitbare opmars van de Angelsaksische en vooral de Amerikaanse invloed en overvloed, die België en de wereld voorgoed zou veranderen.

Een schitterend en vlot leesbaar boek.

[Andrew Brozyna · Rating 4 out of 5]

Liberators would be welcome on the shelf of any arm chair general. The writing style is approachable to the casual history buff, while the focus on Belgian civilians offers a more comprehensive understanding of the war in Europe.

In his epilogue Peter Schrijvers quotes a short passage from Rebirth of the West. Although pulled from another book, this line is a convenient representation of Liberators: The Allies and Belgian Society 1944–1945. The passage and Schrijvers' book both speak of Belgium's introduction to fascism, the suffering brought by the Germans, the military triumph of the Anglo-Americans, and the enthusiastic Belgian acceptance of American culture and politics:

"By the fall of 1944, however, the Nazis in Belgium had lost both the literal and the metaphorical battle. By then, as Duigan and Gann have noted, fascism 'no longer appeared—as it had in the 1930s—the cause of youth, and of a banner-waving future. Instead, the US and Britain had out-produced, out-organized, out-thought, and out-fought the Axis Powers.'" —Liberators, p.272

As a 21st century man living in a long-time and affluent democracy, I was a little startled to consider that fascism had ever appeared as the fresh way of the future. I suspect that the typical World War II history buff limits his reading to battles, military equipment, and war heroes. The ideological environment that brought on the war is ignored, as is the war's dramatic influence on European society. I myself am guilty of the same oversight. Initially, I looked to this book only as a source for details on Allied supply work in the port of Antwerp (and for that it is useful). Yet, I immediately became engrossed by the author's fascinating accounts of Belgian war-time life.

The Belgian people experienced diverse interactions with the Americans, British and Canadians. Liberating Allied troops were welcomed with great exuberance. The Belgian resistance struggled for respect. German collaborators were publicly shamed. Women were gripped by passion for the young Allied soldiers. Belgium's unemployed received work from the Allied military. A populace living under severe food and fuel rations resented Allied apparent wealth. American popular culture and goods were embraced. New politics were developed with a look to the Anglo-Americans.

In Liberators a depth of realism balances the popular view of idyllic European liberation. The author gives full attention to evidence for the Belgians' negative perceptions of the Allied forces. I reason this to be an adherence to the objective principle of completeness—not an attempt at radical revisionist history. Our understanding is indeed revised, yet Belgian gratitude and admiration for the Allied nations remain the defining qualities of their wartime relationship.

[Dimitri · Rating 3 out of 5]

Een mooie verzameling nuances bij het populaire beeld van de bevrijding, zowel in positieve als negatieve zin.