Het mirakel: zeventien episodes van troost en liederlijkheid uit het leven van de heer Tiennoppen

by Harry Mulisch

Het mirakel bestaat uit zeventien absurdistische verhaaltjes over één wonderlijk mens: de heer Tiennoppen. Hij is een gewone burgerman, die 's avonds bij het licht van een straatlantaarn nog eens adres en afzender op zijn brieven controleert voor hij ze in de bus laat glijden. Maar dan begint het: er ontwikkelen zich allerlei vreemde gedachten in hem, die al snel verbijsterende vormen aannemen. Ineens verschijnt er midden op straat een paard, dat al weken dood lijkt te zijn, of begint iedereen in zijn omgeving te zingen, alleen om hem te sarren. Of hij meent ineens dat God irrelevant is, omdat Hij zo zielig is. Of hij regelt eventjes dat de gehele stad wordt bedolven onder bloemen. En als de heer Tiennoppen weer tot de werkelijkheid terugkeert, die wellicht nog absurder is dan zijn fantasie, is er iets onzegbaars in hem veranderd.

144 pages, Paperback

First published January 1, 1955

About the author

Harry Kurt Victor Mulisch along with W.F. Hermans and Gerard Reve, is considered one of the "Great Three" of Dutch postwar literature. He has written novels, plays, essays, poems, and philosophical reflections.
Mulisch was born in Haarlem and lived in Amsterdam since 1958, following the death of his father in 1957. Mulisch's father was from Austria-Hungary and emigrated to the Netherlands after the First World War. During the German occupation in World War II he worked for a German bank, which also dealt with confiscated Jewish assets. His mother, Alice Schwarz, was Jewish. Mulisch and his mother escaped transportation to a concentration camp thanks to Mulisch's father's collaboration with the Nazis. Due to the curious nature of his parents' positions, Mulisch has claimed that he is the Second World War.

A frequent theme in his work is the Second World War. His father had worked for the Germans during the war and went to prison for three years afterwards. As the war spanned most of Mulisch's formative phase, it had a defining influence on his life and work. In 1963, he wrote a non-fiction work about the Eichmann case: The case 40/61. Major works set against the backdrop of the Second World War are De Aanslag, Het stenen bruidsbed, and Siegfried.
Additionally, Mulisch often incorporates ancient legends or myths in his writings, drawing on Greek mythology (e.g. in De Elementen), Jewish mysticism (in De ontdekking van de Hemel and De Procedure), well-known urban legends and politics (Mulisch is politically left-wing, notably defending Fidel Castro since the Cuban revolution). Mulisch is widely read and (according to his critics) often flaunts his philosophical and even scientific knowledge.
Mulisch gained international recognition with the movie De Aanslag (The Assault), (1986) which was based on his eponymous book. It received an Oscar and a Golden Globe for best foreign movie and has been translated in more than twenty languages.
His novel De ontdekking van de Hemel (1992) was filmed in 2001 as The Discovery of Heaven by Jeroen Krabbé, starring Stephen Fry.
Amongst many awards he has received for individual works and his total body of work, the most important is the Prijs der Nederlandse Letteren (Prize of Dutch Literature, an official lifetime achievement award) in 1995.

Reviews

[Lieve · Rating 4 out of 5]

genoten

[Jef Artois · Rating 4 out of 5]

Bizar, absurd, surrealistisch maar intrigerend. Mulisch lijkt zich op een sadistische manier te vermaken door zijn hoofdpersonage Meneer Tiennoppen (voornaam Govert, wat een naam) heel wat onheil te laten ondergaan. Niet dat de man zelf veel medelijden verdient, hij slaat immers zijn buurman dood, steekt een melkerij in brand en doodt daarbij de inwoners erboven enkel en alleen omdat ze hem wekten met hun gezang, droomt ervan zijn vrouw te vermoorden en valt zijn beste vriend aan. Op andere momenten laat hij dan weer een straat letterlijk overspoelen met bloemen om een collega te plezieren.

De afwisseling van het banale burgerleven met de extreme emoties en absurdistische taferelen waarin logica vaak ver te zoeken is, deed me denken aan dromen. Nachtmerries welteverstaan, getekend door een nogal donkere humor van de auteur. Zo laat Mulisch de vader van Meneer Tiennoppen sterven aan de pest, doodleuk zijn been verliezen tijdens het verplaatsen van sterfbed naar brancard en zijn neus kwijtraken wanneer zijn zoon hem wil laten snuiten.

Maar Mulisch lijkt modaal Nederland van de jaren vijftig ook een spiegel voor te houden. Zo belet het hoofdpersonage zijn stervende vader zichzelf te ontbloten en sist daarbij vaak uitgesproken maar zelden terechte woorden: "Wat moeten de mensen hier wel van denken?"

In ieder geval speelt Mulisch niet alleen met zijn personages maar ook heerlijk met taal en tovert daarbij wonderlijke zinnen tot leven. Een wondermooi voorbeeld om mee af te sluiten: "Nog geen nacht was het, maar ook geen avond meer: de dag balanceerde als een dubbeltje op zijn kant."

[Laurens Monster · Rating 5 out of 5]

'Men moet zijn standpunten kunnen vergeten, dacht de heer Tiennoppen, en toezien hoe de zon haar benen breekt in een fontein. Dan zal men gelukkig zijn'

[Kyra · Rating 5 out of 5]

Wat een fantastisch grappig boek

[Corneel Minne · Rating 5 out of 5]

Heel funny

[Ruben · Rating 4 out of 5]

Erg vermakelijk

[KiaraFlopy · Rating 4 out of 5]

Zin om meer van Mulisch te lezen nu.
Super leuk boek. Leuke, en interessante korte passages uit het leven van deze heer van Tienoppen. Hij schrijft zo leuk en mooi.

“ Vervloekt, zo is het, met iedere daad die een mens doet, neemt hij zichzelf méér gevangen, totdat hij helemaal onbeweeglijk is, hermetisch ingekapseld en opgesloten door zijn daden als in een sarcofaag. Hoe te ontkomen in de tirannie van het verleden? Als ik geweten had dat mijn toekomst dit heden was… We moesten de toekomst kennen, zoals die word als we haar niet kennen. Niet minder dan vanuit het verleden moesten we vanuit die toekomst kunnen handelen: een voor wijziging vatbare toekomst: een toekomst als mogelijkheid, niet als onontkoombaarheid.”


“De fontein stond plassend ten hemel, de zon struikelde in de druppels en brak in baarlijke kleuren uit elkaar”

“Lantarens hingen slingers van licht in het water van de gracht”

“als een wollen deken lag het zonlicht over het gras en de bloemen”

“De tafel stond, het dressoir was er, de lamp hing. Het kleed lag”

“Logerend in hun zondagse kleren”

“De wanhoop glanzend op hun schoenen”

[Ronny De Schepper · Rating 4 out of 5]

“Het mirakel” is eigenlijk een bundeling van apart staande verhalen, die echter ook wel als één verhaal kunnen worden gelezen. Een surrealistisch verhaal dan wel, wat het natuurlijk makkelijker maakt om ze op elkaar te laten aansluiten. Eén van die verhalen heeft zelf ook als titel “Mirakel” en handelt dan over een man wiens lichaam precies het tegenovergestelde doet van wat de geest het beveelt. Een beetje luguber eigenlijk, zeker in tegenstelling tot andere verhalen die lichter van toon zijn en zelfs komisch aandoen. Het slotverhaal b.v. waarin de heer Tiennoppen op iedereen lijkt “die niet aanwezig is.” Op die manier komt hij in nauwe schoentjes als hij door de politie als oorlogsmisdadiger wordt herkend. Als zijn vrouw dan wordt aangevoerd om hem als Tiennoppen te herkennen, beweert zij echter dat hij het niet is. Maar ja, in het verhaal met de titel “Mirakel”, had hij dan ook gezegd dat ze haar koffers moest pakken…

[Menno Beek · Rating 4 out of 5]

Wordt dit boek eigenlijk nog wel herdurkt? Het zeilde, vermoed ik zo, mee op de behoefte van de late
jaren vijftig om lollig te zijn, samen met Carmiggelt en Campert of zo, alleen is dit boek van Mulisch vele malen houdbaarder dan de komedie van beide genoemde heren.

Mijnheer Tienoppen is namelijk ook een tragische, dappere en onverschrokken hoofdpersoon, die in deze verhalen het sublieme en het afgrijselijke tegemoet treed met de dapperheid, een echte burgerman waardig. Lees minstens 'Hogerhand', een paar pagina's waaruit, bijvoorbeeld, Extintion Rebellion moed zou kunnen puttn. Ik zie spandoeken voor me met de tekst, de slotregel van dit verhaal namelijk: 'Eerst wilden ze het niet doen', zei hij, 'maar ik bleef aanhouden'.

[Anton Vanneuville · Rating 3 out of 5]

Korte verhaaltjes die zich rond de heer Tiennoppen ontplooien alsof er van intentionaliteit geen sprake is. Tiennoppen is dan ook niet stoffelijk van aard. Gezien intentionaliteit altijd betrekking heeft op een beweeglijk subject met een zelfbewustzijn, een soort "minimal self", houdt dit alles best wel steek. Het is ook niet zo'n slecht boek trouwens, enkele verzinsels zijn dermate grappig dat ik het boek noodgedwongen moest toeslaan om te verhinderen dat mijn vriendin wakker werd uit haar zoete slapen. Blij wel dat het uit is nu, het kon immers niet eeuwig blijven voortduren met die wisselvallige Tiennoppen.

[Lara Panfilov · Rating 2 out of 5]

Quite disappointed with this book by Mulisch. Although some of the stories were interesting, overall I found them too strange and implausible. Mister Tiennopen is a weird character, who seems perfectly normal and can then suddenly become extremely aggressive (even to the point of committing murder). Death is a major theme in this book; not only in the view of killing someone but dealing with dying and accepting it reoccurs in several of the seventeen short stories. I can understand how many people are intrigued by this story, but for me personally, it is not the style I like.

[Bram · Rating 3 out of 5]

Humoristische en soms bizarre verhalen over een zekere heer Tiennoppen. Mulisch bundelde deze verhalen, die in de periode 1953-1955 in verschillende kranten en tijdschriften verschenen, in 1955. Voor een herdruk in 1974 breidde Mulisch de verzameling uit met drie teruggevonden Tiennoppenverhalen uit dezelfde periode. Marita Mathijsen dook voor de uitgave die ik las (die uit 2020) nog een verhaal op dat in 1953 in Haarlems Dagblad had gestaan. Het is niet uitgesloten dat er nog meer Tiennoppenverhalen worden gevonden. Een aardig boekje, maar wat mij betreft niet mirakels.

[Elisa · Rating 3 out of 5]

Bizar, bevreemdend, absurd, soms komisch, soms haast gruwelijk ... De belevenissen van de heer Tiennoppen zijn alleszins niet alledaags te noemen. Heerlijk - maar ook wel verwarrend - om in zijn verknipte hoofd rond te dwalen, dat lijkt op een kafkaiaanse doolhof.

[Jelt · Rating 3 out of 5]

Ontzettend vaag boek, maar daarom ook wel heel grappig. Het is niet hetzelfde (en boeken vergelijken is glad ijs), maar vagelijk doet dit hoofdpersonage mij denken aan die van de "de vreemdeling" van Camus.

[Ruchama · Rating 5 out of 5]

Heerlijk boek met 17 prachtig absurde verhalen van/over/met betrekking tot het leven van de heer Tiennoppen. Een genot om te lezen.

[Mathijs · Rating 3 out of 5]

Mulisch is vullis...

[Floris Soeren · Rating 3 out of 5]

Een zeer bijzonder boek, met allemaal korte verhaaltjes. Je kunt deze allmeaal appart lezen maar samen vormt het toch een geheel met dingen die de hele tijd terugkomen.

[Lilian · Rating 5 out of 5]

Heerlijk boek voor liefhebbers van archaïsch Nederlands en goed verborgen flauwe humor.

[Hanneke Wildschut · Rating 2 out of 5]

In het hoofd van de heer Tiennoppen is de wereld een ongeorganiseerde chaos waar hij alleen weer evenwicht in kan brengen. In een soort magisch-realistische wereld probeert Tiennoppen zich staande te houden. In het titelverhaal is zelfs zijn eigen lichaam niet meer te controleren en moet hij zich noodgedwongen overgeven aan de gebeurtenissen.
Enigzins moeilijk te lezen, maar wel boeiend boekje.

[Ruchama · Rating 5 out of 5]

Het blijft een heerlijk boekje. Met de toevoeging van ‘Nadering’ is het alleen maar nog heerlijker geworden. Hopelijk worden de laatste vier verhalen ook nog eens teruggevonden en komt er een versie van die boekje met tweeëntwintig verhalen.

[Monique Van hest · Rating 3 out of 5]

Raar boek.

[Joke Hendriks]

Op de middelbare school gelezen en daarna moesten we het boek tot op de draad analyseren Bluh ,akelige herinnering die me bijna alle plezier in het lezen vergalde .

[Jolien · Rating 2 out of 5]

2,5

[Mark · Rating 2 out of 5]

De Aanslag en De Ontdekking Van De Hemel zijn fenomenaal. Het Mirakel is niet helemaal mijn kopje thee.