What do you think?
Rate this book
Oosterschelde windkracht 10
In de nacht van zaterdag op zondag 1 februari 1953 werden de Zeeuwse en Zuid-Hollandse eilanden getroffen door een stormvloed die acht procent van Nederland onder water zette. In eerste instantie maakte men zich niet zoveel zorgen. Er waaide weliswaar een Noordnoord-westerstorm, maar een dergelijke dreiging had het gezin Strijen - dat in een boerderij in het dorpje Batternoord op Flakkee woonde - wel vaker meegemaakt. Maar tegen vier uur 's nachts brak de eerste dijk onder het donderende geweld van de zee. Dat mocht nooit meer gebeuren. Er werd een plan bedacht en uitgewerkt: de Deltawerken. Ruim twintig jaar later naderen de Deltawerken hun voltooiing. De Oosterschelde is de enige zeearm die nog moet worden afgesloten. Maar niet iedereen is ervan overtuigd dat dit de enige oplossing is.
187 pages, Hardcover
First published January 1, 1976
12 people are currently reading
232 people want to read
About the author
Jan Terlouw
59 books177 followersJan Cornelis Terlouw was a Dutch politician, physicist and author. A member of the Democrats 66 (D66) party, he served as Deputy Prime Minister of the Netherlands from 1981 to 1982 under Prime Minister Dries van Agt.
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 30 of 44 reviews
March 3, 2018
Essay historische verhalen - Oosterschelde windkracht 10
In het boek Oosterschelde windkracht 10, dat in 1976 voor het eerst verscheen, vertelt Jan Terlouw het verhaal van de Zeeuwse familie Strijen, die in 1953 de watersnoodramp meemaakt.
Ik bespreek hierna de opbouw van het boek. Verder schets ik de verhaallijn. Vervolgens ga ik in op de aspecten personages en ruimte en moraal. Ik sluit af met het geven van mijn oordeel over het boek. Hierin betrek ik de moraal van het boek. Een en ander met inachtneming van de theorie uit Leesbeesten en boekenfeesten.
Opbouw
Het boek Oosterschelde windkracht 10 is verdeeld in boek 1, Vloed en boek 2, Eb. Beide boeken bestaan uit tien hoofdstukken. Het verhaal draait om Anne Strijen. In boek 1, dat zich afspeelt aan het begin van de jaren '50 is zij een jonge vrouw van twintig jaar oud. Zij woont met haar ouders, jongere broer Piet en jongere zus Hennie op een boerderij in Battenoord op Goeree Overflakkee. Anne heeft verkering met Henk, die in Delft weg- en waterbouwkunde studeert. Dat Anne en Henk 'moeten' trouwen, omdat Anne zwanger raakt, is voor vader Strijen, diaken bij de Nederlands Hervormde kerk, een grote schande. In boek 2 is Anne twintig jaar ouder en heeft zij samen met Henk twee zonen.
Verhaallijn
Anne vindt tijdens een zeiltocht een kistje met stukken, afkomstig van ene professor Brooshoofd. Brooshoofd beklaagt zich hierin over de slechte toestand van de waterkeringen in Zeeland en waarschuwt voor wat er gebeuren kan wanneer hier geen verandering in komt. Wanneer Anne en Henk Brooshoofd willen opzoeken, blijkt hij vermist te zijn. Later wordt zijn lijk aangetroffen en wordt Anne, ten onrechte, in verband gebracht met zijn dood.
Personages en ruimte
In het weekend van 31 januari 1953 komt Henk, die vlak voor zijn afstuderen zit, naar Battenoord. De weersomstandigheden zijn bijzonder slecht en Henk, met in zijn achterhoofd de verhalen van Brooshoofd, maakt zich zorgen. In dat weekend voltrekt zich in Zeeland een enorme ramp, waarbij vele dodelijke slachtoffers vallen en waarbij een enorme hoeveelheid schade ontstaat. Ook het gezin Strijen wordt ernstig getroffen. Zoon Piet verdrinkt, terwijl hij probeert om een kind te redden. Ik neem hierna een fragment op dat op bladzijde 80 van het boek staat.
'De man die net zijn vrouw en kinderen had zien omkomen, stond wezenloos voor zich uit te kijken. Met z'n tweeën probeerden ze het nog een keer. Het ging niet meer. 'We moeten je vrouw en kinderen eruit halen', riep Piet. 'Zo dadelijk slaat jouw auto ook van de dijk.' 'Nee, duwen, duwen.' Maar Piet rukte een portier open en haalde een kind eruit. Met dat kind op de arm probeerde hij schuifelend naar een huis te lopen dat hij een meter of honderd voor zich uit zag. 'Laat dat, blijf hier!' schreeuwde de vader van het kind, maar nauwelijks had hij het gezegd of een enorme golf ontlaadde zich over hen en de auto spoelde van de dijk, het water in. Behalve Piet en het kind was er nu nog alleen de eigenaar van de eerste auto. Deze man leek zich nauwelijks nog te interesseren voor wat er gebeurde. Toch zou hij het overleven en later vertellen hoe het was gegaan. Terwijl hij voetje voor voetje door het water waadde om Piet en het kind te bereiken, brokkelde de dijk onder de voeten van die beiden weg. Juichend sloeg het water een groot gat, waarin Piet Strijen, oud veertien jaar, met het kind in zijn armen verdween. De wind gierde; en het water nam het land in bezit.'
Dit fragment heb ik gekozen, omdat het treffend weergeeft hoe Piet, die met al zijn goede bedoelingen druk doende is met het redden van een kind, ineens door de verwoestende kracht van het water verdwijnt. Het water neemt het land in bezit, zo staat aan het eind van dit fragment.
In de laatste hoofdstukken van boek 1 wordt de ruimte waarin het verhaal zich afspeelt bepaald door de extreme weersomstandigheden. Wind, golven, water, donkerte en dijkdoorbraken. Het beeld dat je in deze hoofdstukken van de situatie tijdens de ramp krijgt vind ik zeer indringend. Ook de angst van de personages wordt op een indringende manier in beeld gebracht. Opvallend vind ik het dat Terlouw niet of nauwelijks beschrijft dat mensen in paniek zijn. Het lijkt alsof mensen enerzijds berusten in hun lot, omdat ze inzien dat ze niet tegen de kracht van het water op kunnen. Anderzijds blijven mensen proberen om uit de handen van het stijgende water te blijven. Hele gezinnen verplaatsen zich naar zolders en daken, om daar gelaten hun lot af te wachten; worden ze gered, of zullen ze verdrinken? Een fragment van bladzijde 83:
'Wat doen we met opoe?' Ze overlegden. Het was onmogelijk het bed op de balken te hijsen. En opoe uit bed, in die wind, zittend op een balk? Ze zou het geen uur volhouden. Besloten werd om met behulp van de korte planken die nog over waren het bed wat hoger te zetten en er het beste van te hopen. 'Zorgen jullie maar voor je eigen, ik ben oud,' zei opoe. 'Alles komt terecht, opoe. Straks wordt het licht en dan komen ze ons achter mekaar halen. Een paar uurtjes houden we het best uit,' zei Strijen.
In het tweede boek is een sprong in de tijd gemaakt van twintig jaren, naar de jaren '70. Anne en Henk hebben inmiddels twee zoons. De oudste is Piet, die enkele dagen na de watersnoodramp werd geboren en die vernoemd is naar zijn verdronken oom. De jongste zoon is Valeer. De beide broers zijn erg verschillend. Piet lijkt op zijn vader en wil ook ingenieur worden. Valeer heeft moeite met leren, maar hij vindt zijn passie in de mosselvisserij. De watersnoodramp en de gevolgen hiervan blijven een rol spelen in het leven van Anne Strijen.
Moraal, normen en waarden
In de jaren '70 speelt in Nederland een discussie over de vraag of de zeearmen in Zeeland in het kader van de Deltawerken moeten worden afgesloten. Het gezin van Anne en Henk is maatschappelijk zeer betrokken. Binnen het gezin zijn de meningen over het wel of niet afsluiten verdeeld. Henk, die de ramp zelf heeft meegemaakt, vindt dat veiligheid boven alles gaat en hij meent dat de veiligheid het best gegarandeerd kan worden door een volledige afsluiting. De jongere generatie denkt hier anders over. Valeer en Piet vinden het in het belang van het milieubehoud dat er geen volledige afsluiting komt. Om de impasse te doorbreken stelt Anne voor dat zij als rechter zal optreden in het meningsverschil tussen vader en zoons. Beide 'partijen' houden een uitgebreid betoog waarin ze hun standpunten uiteen zetten.
Door de manier waarop deze 'rechtszaak' in het boek wordt uitgewerkt, worden beide standpunten duidelijk toegelicht. Aan de ene kant het standpunt van Henk: volledige afsluiting. Daartegenover het standpunt van de beide jongens: open houden. Mooi vind ik het dat de uitkomst is dat door de politiek gekozen wordt voor een 'stormstuwcaissondam', later wordt dit ontwikkeld tot de stormvloedkering. Een tussenoplossing, waarbij de verbinding met de Noordzee behouden blijft.
Door deze manier van vertellen maakt Jan Terlouw naar mijn idee goed duidelijk dat veel zaken niet zwart-wit zijn. Hij onderstreept hiermee het belang van de nuance en van het maken van zorgvuldige afwegingen.
Ook laat Jan Terlouw met dit boek zien hoe sterk verleden en heden met elkaar verbonden zijn. Hoe zou het zijn gelopen wanneer er geen watersnoodramp was geweest? Zouden de Deltawerken dan ook zijn gerealiseerd, of zou de noodzaak nog niet zijn gevoeld? Moet er altijd eerst een grote ramp gebeuren, voordat er echt wordt ingegrepen? En hoe zou het voor de familie Strijen zijn geweest wanneer de ramp niet had plaatsgevonden en Piet in leven was gebleven? Hoe zou zijn leven zijn verlopen? Zou hij de boerderij van zijn vader hebben voortgezet?
Bij het lezen van dit boek dacht ik aan het optreden van Jan Terlouw in De wereld draait door van het najaar van 2016 (https://dewerelddraaitdoor.bnnvara.nl...). Hij hield in dit programma een indrukwekkend betoog over onder andere het milieu- en klimaatprobleem; een maatschappelijk probleem waarvoor hij, blijkens het in 1976 voor het eerst gepubliceerde boek Oosterschelde windkracht 10 al decennialang aandacht vraagt.
Ik vind Oosterschelde windkracht 10 in de eerste plaats een boek waarin spannende en ontroerende verhalen worden verteld. In dit essay heb ik niet alle verhaallijnen weergegeven. Ook is het een boek dat aandacht vraagt voor maatschappelijke kwesties als milieubehoud en een boek dat bovendien duidelijk maakt hoe sterk verleden en heden met elkaar verbonden zijn. Wat mij betreft is het een aanrader om dit boek, een ander boek van Jan Terlouw dan het zo bekende Oorlogswinter, te lezen. Het is zeker de moeite waard.
In het boek Oosterschelde windkracht 10, dat in 1976 voor het eerst verscheen, vertelt Jan Terlouw het verhaal van de Zeeuwse familie Strijen, die in 1953 de watersnoodramp meemaakt.
Ik bespreek hierna de opbouw van het boek. Verder schets ik de verhaallijn. Vervolgens ga ik in op de aspecten personages en ruimte en moraal. Ik sluit af met het geven van mijn oordeel over het boek. Hierin betrek ik de moraal van het boek. Een en ander met inachtneming van de theorie uit Leesbeesten en boekenfeesten.
Opbouw
Het boek Oosterschelde windkracht 10 is verdeeld in boek 1, Vloed en boek 2, Eb. Beide boeken bestaan uit tien hoofdstukken. Het verhaal draait om Anne Strijen. In boek 1, dat zich afspeelt aan het begin van de jaren '50 is zij een jonge vrouw van twintig jaar oud. Zij woont met haar ouders, jongere broer Piet en jongere zus Hennie op een boerderij in Battenoord op Goeree Overflakkee. Anne heeft verkering met Henk, die in Delft weg- en waterbouwkunde studeert. Dat Anne en Henk 'moeten' trouwen, omdat Anne zwanger raakt, is voor vader Strijen, diaken bij de Nederlands Hervormde kerk, een grote schande. In boek 2 is Anne twintig jaar ouder en heeft zij samen met Henk twee zonen.
Verhaallijn
Anne vindt tijdens een zeiltocht een kistje met stukken, afkomstig van ene professor Brooshoofd. Brooshoofd beklaagt zich hierin over de slechte toestand van de waterkeringen in Zeeland en waarschuwt voor wat er gebeuren kan wanneer hier geen verandering in komt. Wanneer Anne en Henk Brooshoofd willen opzoeken, blijkt hij vermist te zijn. Later wordt zijn lijk aangetroffen en wordt Anne, ten onrechte, in verband gebracht met zijn dood.
Personages en ruimte
In het weekend van 31 januari 1953 komt Henk, die vlak voor zijn afstuderen zit, naar Battenoord. De weersomstandigheden zijn bijzonder slecht en Henk, met in zijn achterhoofd de verhalen van Brooshoofd, maakt zich zorgen. In dat weekend voltrekt zich in Zeeland een enorme ramp, waarbij vele dodelijke slachtoffers vallen en waarbij een enorme hoeveelheid schade ontstaat. Ook het gezin Strijen wordt ernstig getroffen. Zoon Piet verdrinkt, terwijl hij probeert om een kind te redden. Ik neem hierna een fragment op dat op bladzijde 80 van het boek staat.
'De man die net zijn vrouw en kinderen had zien omkomen, stond wezenloos voor zich uit te kijken. Met z'n tweeën probeerden ze het nog een keer. Het ging niet meer. 'We moeten je vrouw en kinderen eruit halen', riep Piet. 'Zo dadelijk slaat jouw auto ook van de dijk.' 'Nee, duwen, duwen.' Maar Piet rukte een portier open en haalde een kind eruit. Met dat kind op de arm probeerde hij schuifelend naar een huis te lopen dat hij een meter of honderd voor zich uit zag. 'Laat dat, blijf hier!' schreeuwde de vader van het kind, maar nauwelijks had hij het gezegd of een enorme golf ontlaadde zich over hen en de auto spoelde van de dijk, het water in. Behalve Piet en het kind was er nu nog alleen de eigenaar van de eerste auto. Deze man leek zich nauwelijks nog te interesseren voor wat er gebeurde. Toch zou hij het overleven en later vertellen hoe het was gegaan. Terwijl hij voetje voor voetje door het water waadde om Piet en het kind te bereiken, brokkelde de dijk onder de voeten van die beiden weg. Juichend sloeg het water een groot gat, waarin Piet Strijen, oud veertien jaar, met het kind in zijn armen verdween. De wind gierde; en het water nam het land in bezit.'
Dit fragment heb ik gekozen, omdat het treffend weergeeft hoe Piet, die met al zijn goede bedoelingen druk doende is met het redden van een kind, ineens door de verwoestende kracht van het water verdwijnt. Het water neemt het land in bezit, zo staat aan het eind van dit fragment.
In de laatste hoofdstukken van boek 1 wordt de ruimte waarin het verhaal zich afspeelt bepaald door de extreme weersomstandigheden. Wind, golven, water, donkerte en dijkdoorbraken. Het beeld dat je in deze hoofdstukken van de situatie tijdens de ramp krijgt vind ik zeer indringend. Ook de angst van de personages wordt op een indringende manier in beeld gebracht. Opvallend vind ik het dat Terlouw niet of nauwelijks beschrijft dat mensen in paniek zijn. Het lijkt alsof mensen enerzijds berusten in hun lot, omdat ze inzien dat ze niet tegen de kracht van het water op kunnen. Anderzijds blijven mensen proberen om uit de handen van het stijgende water te blijven. Hele gezinnen verplaatsen zich naar zolders en daken, om daar gelaten hun lot af te wachten; worden ze gered, of zullen ze verdrinken? Een fragment van bladzijde 83:
'Wat doen we met opoe?' Ze overlegden. Het was onmogelijk het bed op de balken te hijsen. En opoe uit bed, in die wind, zittend op een balk? Ze zou het geen uur volhouden. Besloten werd om met behulp van de korte planken die nog over waren het bed wat hoger te zetten en er het beste van te hopen. 'Zorgen jullie maar voor je eigen, ik ben oud,' zei opoe. 'Alles komt terecht, opoe. Straks wordt het licht en dan komen ze ons achter mekaar halen. Een paar uurtjes houden we het best uit,' zei Strijen.
In het tweede boek is een sprong in de tijd gemaakt van twintig jaren, naar de jaren '70. Anne en Henk hebben inmiddels twee zoons. De oudste is Piet, die enkele dagen na de watersnoodramp werd geboren en die vernoemd is naar zijn verdronken oom. De jongste zoon is Valeer. De beide broers zijn erg verschillend. Piet lijkt op zijn vader en wil ook ingenieur worden. Valeer heeft moeite met leren, maar hij vindt zijn passie in de mosselvisserij. De watersnoodramp en de gevolgen hiervan blijven een rol spelen in het leven van Anne Strijen.
Moraal, normen en waarden
In de jaren '70 speelt in Nederland een discussie over de vraag of de zeearmen in Zeeland in het kader van de Deltawerken moeten worden afgesloten. Het gezin van Anne en Henk is maatschappelijk zeer betrokken. Binnen het gezin zijn de meningen over het wel of niet afsluiten verdeeld. Henk, die de ramp zelf heeft meegemaakt, vindt dat veiligheid boven alles gaat en hij meent dat de veiligheid het best gegarandeerd kan worden door een volledige afsluiting. De jongere generatie denkt hier anders over. Valeer en Piet vinden het in het belang van het milieubehoud dat er geen volledige afsluiting komt. Om de impasse te doorbreken stelt Anne voor dat zij als rechter zal optreden in het meningsverschil tussen vader en zoons. Beide 'partijen' houden een uitgebreid betoog waarin ze hun standpunten uiteen zetten.
Door de manier waarop deze 'rechtszaak' in het boek wordt uitgewerkt, worden beide standpunten duidelijk toegelicht. Aan de ene kant het standpunt van Henk: volledige afsluiting. Daartegenover het standpunt van de beide jongens: open houden. Mooi vind ik het dat de uitkomst is dat door de politiek gekozen wordt voor een 'stormstuwcaissondam', later wordt dit ontwikkeld tot de stormvloedkering. Een tussenoplossing, waarbij de verbinding met de Noordzee behouden blijft.
Door deze manier van vertellen maakt Jan Terlouw naar mijn idee goed duidelijk dat veel zaken niet zwart-wit zijn. Hij onderstreept hiermee het belang van de nuance en van het maken van zorgvuldige afwegingen.
Ook laat Jan Terlouw met dit boek zien hoe sterk verleden en heden met elkaar verbonden zijn. Hoe zou het zijn gelopen wanneer er geen watersnoodramp was geweest? Zouden de Deltawerken dan ook zijn gerealiseerd, of zou de noodzaak nog niet zijn gevoeld? Moet er altijd eerst een grote ramp gebeuren, voordat er echt wordt ingegrepen? En hoe zou het voor de familie Strijen zijn geweest wanneer de ramp niet had plaatsgevonden en Piet in leven was gebleven? Hoe zou zijn leven zijn verlopen? Zou hij de boerderij van zijn vader hebben voortgezet?
Bij het lezen van dit boek dacht ik aan het optreden van Jan Terlouw in De wereld draait door van het najaar van 2016 (https://dewerelddraaitdoor.bnnvara.nl...). Hij hield in dit programma een indrukwekkend betoog over onder andere het milieu- en klimaatprobleem; een maatschappelijk probleem waarvoor hij, blijkens het in 1976 voor het eerst gepubliceerde boek Oosterschelde windkracht 10 al decennialang aandacht vraagt.
Ik vind Oosterschelde windkracht 10 in de eerste plaats een boek waarin spannende en ontroerende verhalen worden verteld. In dit essay heb ik niet alle verhaallijnen weergegeven. Ook is het een boek dat aandacht vraagt voor maatschappelijke kwesties als milieubehoud en een boek dat bovendien duidelijk maakt hoe sterk verleden en heden met elkaar verbonden zijn. Wat mij betreft is het een aanrader om dit boek, een ander boek van Jan Terlouw dan het zo bekende Oorlogswinter, te lezen. Het is zeker de moeite waard.
February 4, 2023
Jan Terlouw is en blijft een fantastische verhalenverteller.
Dit intergenerationele verhaal - dat zich deels afspeelt in de jaren 50 ten tijde van de Watersnoodramp en deels in de jaren 70 gedurende de felle discussie rondom het sluiten van de Oosterschelde - maakt ook in 2023 nog indruk.
Met name de tekening van de nacht van de ramp en het belang van het doorgeven van verhalen aan de volgende generaties, bezorgde mij kippenvel.
Dit intergenerationele verhaal - dat zich deels afspeelt in de jaren 50 ten tijde van de Watersnoodramp en deels in de jaren 70 gedurende de felle discussie rondom het sluiten van de Oosterschelde - maakt ook in 2023 nog indruk.
Met name de tekening van de nacht van de ramp en het belang van het doorgeven van verhalen aan de volgende generaties, bezorgde mij kippenvel.
September 17, 2024
Een mooi, maar vrij rationeel en emotieloos verslag van jaren rondom de watersnoodramp in 1953 en het ontstaan van de stormvloedkering. Het feit dat het wat afstandelijk overkwam maakte dat het me niet zoveel boeide als ik gehoopt had. het is wel een goed boek, zeker voor de jongere lezer, maar meer niet. daarom ook 3 sterren.
August 25, 2021
"Misschien zijn ze zelf te oud, met hun standpunt onwrikbaar vastgenageld aan een ervaring. Ervaringen zijn als een anker. Je hebt het gevoel dat je levensschip veilig vastligt en je vergeet dat je daardoor ook niet meer weg kunt komen."
Ik wist niks over de watersnood ramp in 1953, ik neem het mezelf ook niet kwalijk want ik heb ook nooit Nederlandse geschiedenis gehad, maar dit boek heeft mij dus veel geleerd. Net zoals de historische gebeurtenis zelf, was het lezen erover hartverscheurend (vooral wetende dat er kort geleden nog in Nederland, Duitsland en België heftige overstromingen zijn gebeurd). Ook heel interessant vond ik de manier waarop Jan Terlouw een verhaal goed wist samen te weven met geschiedenis en politiek en hoe hij hierbij veel verschillende (botsende) meningen weergeeft.
Ik vond het dus erg interessant maar het is niet mijn lievelingsboek.
Ik wist niks over de watersnood ramp in 1953, ik neem het mezelf ook niet kwalijk want ik heb ook nooit Nederlandse geschiedenis gehad, maar dit boek heeft mij dus veel geleerd. Net zoals de historische gebeurtenis zelf, was het lezen erover hartverscheurend (vooral wetende dat er kort geleden nog in Nederland, Duitsland en België heftige overstromingen zijn gebeurd). Ook heel interessant vond ik de manier waarop Jan Terlouw een verhaal goed wist samen te weven met geschiedenis en politiek en hoe hij hierbij veel verschillende (botsende) meningen weergeeft.
Ik vond het dus erg interessant maar het is niet mijn lievelingsboek.
August 14, 2022
Het begin was vooral veel sneller en oppervlakkiger dan ik in mijn hoofd had, maar de watersnoodramp zelf was fantastisch beschreven en deed daadwerkelijk pijn. Ik vond de tweede helft erg mooi gedaan, met verschillende generaties met verschillende belangen en ervaringen die begrijpelijk tegenover elkaar stonden.
March 19, 2020
Recensie Oosterschelde Windkracht 10- Jan Terlouw
Het boek “Oosterschelde Windkracht 10” geschreven door Jan Terlouw en uitgebracht in 1976, valt onder het genre historische jeugdboeken. Jan Terlouw is een meesterverteller en weet heel knap een historische gebeurtenis te combineren met een spannend verhaal. Daarnaast komen sociaal maatschappelijke thema’s terug in het boek en fungeren als een soort rode draad. Het combineren daarvan met het beschrijven van politieke argumenten omtrent de Oosterscheldekering ,maakt dat dit een boek is met meerdere lagen. Deze diepgang maakt het een literair werk. Het boek is geschikt vanaf 11 jaar.
Het eerste deel van het boek gaat over de watersnoodramp van 1953 in Zeeland. Vervolgens gaat het tweede deel van het boek over de impact die deze ramp heeft op dat gebied en hoe een ramp als deze in de toekomst voorkomen zou moeten worden. Het gaat dan over het al dan niet sluiten van de Oosterschelde.
Daarin ligt meteen ook de rode draad: jongere vs oudere generatie. Beide generaties kijken anders aan tegen deze ramp en ook tegen de mogelijke oplossingen. De oudere generatie heeft de ramp meegemaakt en wil koste wat kost voorkomen dat zoiets ooit nog weer kan gebeuren. Bij de jongere generatie speelt ook het milieu en natuurbehoud veel meer mee.
Dit generatieverschil komt ook naar voren in het meer sociaal- maatschappelijke thema van het boek. Zeeland was in die tijd vrij conservatief en streng gelovig. Daarin zie je in het boek ook een tegenstelling. De boeken van Jan Terlouw, zo ook dit boek, hebben van ook een politieke aard. Dit boek is mede geschreven om de voor- en tegenargumenten voor de sluiting van de Oosterschelde uit te leggen. Daarmee is het een boek met een pedagogisch- didactische inslag. Jongeren leren zo dat er meerdere kanten zitten aan een oplossing of een standpunt en dat niet het een altijd goed is en het andere altijd fout. Daarmee heeft het boek ook een liberale/ democratische en open inslag, zoals dat ook past bij de politicus Jan Terlouw.
Het boek start in 1953 in Zeeland, Goeree Overflakkee en draait om de familie Strijen. Met name de hoofdpersoon Anne Strijen symboliseert in eerste instantie de jongere generatie, tegenover haar vader Strijen die de oudere, conservatieve generatie voorstelt.
Later maakt het boek een sprong in de tijd, naar 1973-1974. Anne heeft dan zelf volwassen kinderen, daarmee is zij met haar man Henk de oudere generatie en zijn haar kinderen Piet en Valeer de jongeren, die andere denkbeelden hebben over de sluiting van de Oosterschelde. Zo zit Valeer ook bij een actiegroep tegen sluiting van de Oosterschelde, terwijl zijn vader werkt bij Rijkswaterstaat en het standpunt heeft voor sluiting van de Oosterschelde te zijn.
Het boek sprak mij aan vanwege de historische verhaallijn die erin zit. De perikelen rondom een familie maken het boek herkenbaar en daardoor wordt je ook in een verhaal meegenomen. Daarnaast heeft Jan Terlouw er ook nog een detective-verhaallijn in opgenomen. Anne vindt een kistje in water en daarin zitten allerlei belangrijke papieren van een professor die later blijkt te zijn vermoord. Anne wordt ook nog even van de moord verdacht. Deze verhaallijn maakt het nog wat spannender en loopt tegelijkertijd met de stijging van het water en uiteindelijk de watersnoodramp zelf.
Het boek “Oosterschelde Windkracht 10” geschreven door Jan Terlouw en uitgebracht in 1976, valt onder het genre historische jeugdboeken. Jan Terlouw is een meesterverteller en weet heel knap een historische gebeurtenis te combineren met een spannend verhaal. Daarnaast komen sociaal maatschappelijke thema’s terug in het boek en fungeren als een soort rode draad. Het combineren daarvan met het beschrijven van politieke argumenten omtrent de Oosterscheldekering ,maakt dat dit een boek is met meerdere lagen. Deze diepgang maakt het een literair werk. Het boek is geschikt vanaf 11 jaar.
Het eerste deel van het boek gaat over de watersnoodramp van 1953 in Zeeland. Vervolgens gaat het tweede deel van het boek over de impact die deze ramp heeft op dat gebied en hoe een ramp als deze in de toekomst voorkomen zou moeten worden. Het gaat dan over het al dan niet sluiten van de Oosterschelde.
Daarin ligt meteen ook de rode draad: jongere vs oudere generatie. Beide generaties kijken anders aan tegen deze ramp en ook tegen de mogelijke oplossingen. De oudere generatie heeft de ramp meegemaakt en wil koste wat kost voorkomen dat zoiets ooit nog weer kan gebeuren. Bij de jongere generatie speelt ook het milieu en natuurbehoud veel meer mee.
Dit generatieverschil komt ook naar voren in het meer sociaal- maatschappelijke thema van het boek. Zeeland was in die tijd vrij conservatief en streng gelovig. Daarin zie je in het boek ook een tegenstelling. De boeken van Jan Terlouw, zo ook dit boek, hebben van ook een politieke aard. Dit boek is mede geschreven om de voor- en tegenargumenten voor de sluiting van de Oosterschelde uit te leggen. Daarmee is het een boek met een pedagogisch- didactische inslag. Jongeren leren zo dat er meerdere kanten zitten aan een oplossing of een standpunt en dat niet het een altijd goed is en het andere altijd fout. Daarmee heeft het boek ook een liberale/ democratische en open inslag, zoals dat ook past bij de politicus Jan Terlouw.
Het boek start in 1953 in Zeeland, Goeree Overflakkee en draait om de familie Strijen. Met name de hoofdpersoon Anne Strijen symboliseert in eerste instantie de jongere generatie, tegenover haar vader Strijen die de oudere, conservatieve generatie voorstelt.
Later maakt het boek een sprong in de tijd, naar 1973-1974. Anne heeft dan zelf volwassen kinderen, daarmee is zij met haar man Henk de oudere generatie en zijn haar kinderen Piet en Valeer de jongeren, die andere denkbeelden hebben over de sluiting van de Oosterschelde. Zo zit Valeer ook bij een actiegroep tegen sluiting van de Oosterschelde, terwijl zijn vader werkt bij Rijkswaterstaat en het standpunt heeft voor sluiting van de Oosterschelde te zijn.
Het boek sprak mij aan vanwege de historische verhaallijn die erin zit. De perikelen rondom een familie maken het boek herkenbaar en daardoor wordt je ook in een verhaal meegenomen. Daarnaast heeft Jan Terlouw er ook nog een detective-verhaallijn in opgenomen. Anne vindt een kistje in water en daarin zitten allerlei belangrijke papieren van een professor die later blijkt te zijn vermoord. Anne wordt ook nog even van de moord verdacht. Deze verhaallijn maakt het nog wat spannender en loopt tegelijkertijd met de stijging van het water en uiteindelijk de watersnoodramp zelf.
January 28, 2023
Vond het nu vele malen interessanter dan toen ik dit boek als kind las. Ik weet nog dat ik het tweede gedeelte, dat zich 20 jaar na de ramp afspeelt, op het moment dat er vanuit verschillende hoeken kritiek komt tegen de afdamming van de Oosterschelde, niet boeiend vond. Nu was dat wel anders. Interessant om te lezen hoe dat beslissingsproces er toen ongeveer uitzag en welke overwegingen er meespeelden. En ik heb, net als vroeger, een tijdje niet in slaap kunnen vallen na het lezen van de scène tijdens de watersnoodramp zelf. Zo bijna feitelijk beschreven, en toch zo emotievol.
December 21, 2024
Despite the fact JT is one of the biggest names in classic Dutch childrens/YA literature, I'd never read any of his works. Knowing that his father was a pastor (also in a village where I have quite some fam members), it was surprisingly progressive and open minded. Overall, it was a very entertaining (maybe not the right word as it covers a tragic historical event, but it was really funny at times) and informative read. Since I didn't go to school in NL, I don't know that much about Dutch history but I caught up on a few things through OW10.
August 18, 2025
Samen met Thomas gelezen. Indrukwekkend verhaal over de watersnoodramp en de gevolgen daarvan. Ik wist niet van de stevige politieke discussie in de jaren '70 over het wel/niet volledig afsluiten van de Oosterschelde: leerzaam!
August 28, 2024
not finished.
November 21, 2024
De plotjes van Jan Terlouw zijn - voor zijn tijd - knap opgebouwd, zodat het niet alleen een relaas wordt van historische gebeurtenissen maar ook echt een scherp verhaal met personages die niet van karton blijven.
Daarbij vind ik het, als geboren Zeeuwse, heel interessant om te lezen hoe de politieke besluitvorming destijds is gegaan: ik wist daar zelf bar weinig van.
En terzijde: ik blijf me verbazen over het geheugen nu ik soms een klassieker van vroeger herlees. Hoe weinig soms je nog weet van de grote lijn van een boek, maar hoe details me soms nog bijstaan alsof ik het gisteren pas heb dichtgeslagen.
Daarbij vind ik het, als geboren Zeeuwse, heel interessant om te lezen hoe de politieke besluitvorming destijds is gegaan: ik wist daar zelf bar weinig van.
En terzijde: ik blijf me verbazen over het geheugen nu ik soms een klassieker van vroeger herlees. Hoe weinig soms je nog weet van de grote lijn van een boek, maar hoe details me soms nog bijstaan alsof ik het gisteren pas heb dichtgeslagen.
July 6, 2024
Poah ich bin ehrlich mit euch Leute. Es ist bei den 86% geblieben und ich hab kein Stück weiter gelesen (bitte zeigt das nicht Herrn Keller). Aber es hat mich gestört beim „currently reading“ weil nein. Eigentlich nicht currently reading.
Aberrr 3 Sterne hat das Buch schon verdient, denn es dient der Aufklärung der Geschichte der Niederlande. Eine unglaublich wichtige und auch interessante Geschichte und Zeit, die die Niederlande bis heute zu dem Land machen was sie eben sind. Fast Unterwasser.
Ne Spaß beiseite, mit vielen Emotionen und teilweise auch Humor hat der Autor eine super wichtige Story erzählt und das ist ihm auch gelungen :)
Aberrr 3 Sterne hat das Buch schon verdient, denn es dient der Aufklärung der Geschichte der Niederlande. Eine unglaublich wichtige und auch interessante Geschichte und Zeit, die die Niederlande bis heute zu dem Land machen was sie eben sind. Fast Unterwasser.
Ne Spaß beiseite, mit vielen Emotionen und teilweise auch Humor hat der Autor eine super wichtige Story erzählt und das ist ihm auch gelungen :)
September 8, 2012
In mijn herinnering was dit boek stukken beter dan nu ik het, na lange tijd, weer las. Vooral in het eerste gedeelte vond ik het verhaal veel te snel gaan, waarbij er minder diep op de personages werd ingegaan. Daardoor kwamen sommige gebeurtenissen in het verhaal niet helemaal over. Ook de details over mosselvaart konden mij niet zo boeien; al werden ze in relatief simpele taal beschreven, het was mij te informatief. Het is wel duidelijk dat Terlouw met dit boek een politiek statement wilde maken, maar naar mijn mening lukte hem dat beter in "De Kloof".
February 8, 2021
Een boek over politiek en familierelaties, over engagement en trouw, over techniek en gevoelens. Zoveel facetten geven een veelzijdige inkijk in dagelijks leven en politiek van de mensen achter de dijk. Ruim 45 jaar geleden geschreven, en nog zeer genietbaar! Gefeliciteerd Jan Terlouw!
Read
January 21, 2023Een boek dat in 1976 voor het eerst verscheen toen de bouw van de stormvloedkering in de Oosterscheldemonding volop gaande was. Dit jaar een heruitgave met ander omslag, in het colofon staat: 39e druk 2019.
Het is een tijdsdocument waarin 'Vloed' de verhaallijn op en rond de boerderij van de familie Strijen, Goeree-Overflakkee/Zuid-Holland, bevat en de overstroming. Anne, de rebelse dochter voor die tijd, is dan inmiddels zwanger en getrouwd. Piet haar broer, komt die bewuste rampnacht om.
In het tweede deel 'Eb' zijn de Deltawerken in volle gang. De man van Anne werkt bij Rijkswaterstaat op Neeltje Jans. Ze wonen ong. 20 jr. later met hun twee zoons in Zierikzee/Zeeland. De ene zoon is student waterbouwkunde, de andere werkt in de visserij, m.n. de mosselen. De zienswijzen tussen de twee generaties lopen uiteen. De ene zegt open die zeearm, de andere wil ook deze totaal afsluiten. De middenweg komt zowel in het gezin als in de politiek aan de orde.
Een verschil tussen de uitgaven is het bepalende omslag, het hoofd en m.n. het kaartje voorop: te begrijpen waar de boerderij en de dijkdoorbraak was. Voor lezers van nu met alle dammen, wegen etc. is dit moeilijker in te schatten. Zoek een kaartje erbij voordat je gaat lezen.
Het verhaal is één groot tijdsdocument in historisch opzicht naast de politieke besluitvorming die bepalend is geweest voor veiligheid en milieu. Wie zich verdiept begrijpt waarom eerst de ene totaal afsluitende dam werd gelegd of bijv. een dam met sluis.
Ook is het een sociaal tijdsbeeld waarbij de aantekening dat niet ieder 'eiland' hetzelfde was, zelfs niet ieder dorp in een streek, in normen en waarden.
Ofschoon ik het vast ooit heb gelezen heb ik bij het herlezen weinig herkenning. Misschien was ik te jong, misschien een reactie als 'ik weet nu wel genoeg over die ramp'.
Het beschreven protest, de bouw, de politiek, de infrastructuur en vooral de discussie in media geeft herkenning en is realistisch beschreven. De hoofdpersonages zijn ong. 20 en ouder. Voor kinderen van nu? Leerlingen VO kunnen het eerder begrijpen, ook gezien maatschappelijke en sociale thema's. Interessant is èn blijft het!
Bovenstaande is gebaseerd op de uitgave van 2023.
Het is een tijdsdocument waarin 'Vloed' de verhaallijn op en rond de boerderij van de familie Strijen, Goeree-Overflakkee/Zuid-Holland, bevat en de overstroming. Anne, de rebelse dochter voor die tijd, is dan inmiddels zwanger en getrouwd. Piet haar broer, komt die bewuste rampnacht om.
In het tweede deel 'Eb' zijn de Deltawerken in volle gang. De man van Anne werkt bij Rijkswaterstaat op Neeltje Jans. Ze wonen ong. 20 jr. later met hun twee zoons in Zierikzee/Zeeland. De ene zoon is student waterbouwkunde, de andere werkt in de visserij, m.n. de mosselen. De zienswijzen tussen de twee generaties lopen uiteen. De ene zegt open die zeearm, de andere wil ook deze totaal afsluiten. De middenweg komt zowel in het gezin als in de politiek aan de orde.
Een verschil tussen de uitgaven is het bepalende omslag, het hoofd en m.n. het kaartje voorop: te begrijpen waar de boerderij en de dijkdoorbraak was. Voor lezers van nu met alle dammen, wegen etc. is dit moeilijker in te schatten. Zoek een kaartje erbij voordat je gaat lezen.
Het verhaal is één groot tijdsdocument in historisch opzicht naast de politieke besluitvorming die bepalend is geweest voor veiligheid en milieu. Wie zich verdiept begrijpt waarom eerst de ene totaal afsluitende dam werd gelegd of bijv. een dam met sluis.
Ook is het een sociaal tijdsbeeld waarbij de aantekening dat niet ieder 'eiland' hetzelfde was, zelfs niet ieder dorp in een streek, in normen en waarden.
Ofschoon ik het vast ooit heb gelezen heb ik bij het herlezen weinig herkenning. Misschien was ik te jong, misschien een reactie als 'ik weet nu wel genoeg over die ramp'.
Het beschreven protest, de bouw, de politiek, de infrastructuur en vooral de discussie in media geeft herkenning en is realistisch beschreven. De hoofdpersonages zijn ong. 20 en ouder. Voor kinderen van nu? Leerlingen VO kunnen het eerder begrijpen, ook gezien maatschappelijke en sociale thema's. Interessant is èn blijft het!
Bovenstaande is gebaseerd op de uitgave van 2023.
May 15, 2025
"Een aantal mensen - en hun aantal neemt toe - is gaan begrijpen dat de natuur en het milieu beschermd moeten worden en gauw ook, anders is het te laat."
En dat lees je dan in een boek uit 1976. Bijna 50 jaar verder en het voelt niet alsof de mensheid een andere koers is gaan varen.
4 sterren omdat ik toch de verwondering en creativiteit miste, ook al leende dit boek zich daar niet helemaal voor. Maar ja, wat laat zich ook vergelijken met Koning van Katoren?
En dat lees je dan in een boek uit 1976. Bijna 50 jaar verder en het voelt niet alsof de mensheid een andere koers is gaan varen.
4 sterren omdat ik toch de verwondering en creativiteit miste, ook al leende dit boek zich daar niet helemaal voor. Maar ja, wat laat zich ook vergelijken met Koning van Katoren?
January 7, 2022
Een interessant stukje geschiedenis, waar politiek en verschillende generaties zich over buigen in dit boek. Het verhaal maakt een sprong in de tijd waardoor de jonge generatie ineens de oudere generatie wordt. Mooi om dit stukje geschiedenis - zowel de watersnoodramp als de nasleep ervan - vanuit verschillende perspectieven belicht te zien worden.
January 26, 2019
Super spannend. Ook dit boek behandeld in groep 7 na het bespreken van de watersnoodramp.
January 17, 2020
Wat is Terlouw toch een geweldige schrijver. Ik weet niet meer precies wat ik vroeger allemaal van hem gelezen heb, maar het blijft genieten.
October 9, 2020
Interesting thoughts based on the 1953 disaster in the Netherlands. It's about why dams are needed and why bigger dams are not always the solution.
April 14, 2021
Leuk om als volwassene nog eens te herlezen met intussen toch wel veel meer kennis terzake.
February 7, 2024
Read this ages ago, still remember it as a gripping tale. Would recommend.
January 22, 2025
3.5 ⭐️
January 10, 2026
Geeft een mooie indruk van de ramp.
April 15, 2021
Jan Terlouw
January 19, 2016
Ik heb dit boek gelezen met een leesclub voor mensen die Nederlands als tweede taal willen leren. Ik kan me voorstellen dat Nederlanders die dit boek als kind hebben gelezen of die de watersnoodramp van 1953 zelf hebben meegemaakt zouden het iets meer boeiend vinden. Maar voor mij zit er noch nostalgie noch persoonlijk verband met de ramp zelf, dus het was meer een interessante manier om iets over een historische gebeurtenis te lezen.
Het boek zelf las redelijk makkelijk (het is eigenlijk een jeugdboek, dus), terwijl er wel termen over scheepvaart en mosselkwekerij die ik waarschijnlijk nooit zou gebruiken. De woordenschat en uitdrukkingen waren soms een beetje ouderwets omdat het in 1976 gepubliceerd was, maar dat verwacht ik al. Als je van plan bent om Nederlands van dit boek te leren, vraag maar aan je Nederlandse kennissen of een bepaald woord of uitdrukking nog steeds wel of niet gebruikt wordt, anders loop jij óók de risico om ouderwets over te komen!
Voor mij was Anne een goed geschreven personage, zeker voor een vrouw die bedoeld was om in de jaren vijftig te leven. Zij was eigenwijs, onafhankelijk en maakte beslissingen voor zichzelf. Zij was niet perfect, en dus meer interessant. Maar zij was ook maar de enige vrouwelijke personage die echt een beetje diepte had. Er waren sommige dingen waarvan ik niet zo van hield, Maar ja, geschreven in 1976, ik verwacht niet veel beter.
Al in al, vond ik het wel een leuk boek om uit te lezen, zeker omdat ik weinig informatie wist over de watersnoodramp. Ik ben wel een keer naar de Maaslandkering geweest en het lezen van dit boek heeft mijn interesse in de rest van de Deltawerken opgewekt.
Ik zou het wel aanraden voor mensen die Nederlands willen leren door het interessant onderwerp en een manier om een beetje van de Nederlandse geschiedenis te lezen die niet alleen uit droge feiten bestaat. Ik ben niet helemaal zeker of ik het zou aanraden om je woordenschat uit te breiden vanwege de ouderwetse taal, maar in ieder geval is het redelijk leesbaar voor mensen van een taalniveau van B1 ofzo (meen ik, ik ben geen professioneel).
Het boek zelf las redelijk makkelijk (het is eigenlijk een jeugdboek, dus), terwijl er wel termen over scheepvaart en mosselkwekerij die ik waarschijnlijk nooit zou gebruiken. De woordenschat en uitdrukkingen waren soms een beetje ouderwets omdat het in 1976 gepubliceerd was, maar dat verwacht ik al. Als je van plan bent om Nederlands van dit boek te leren, vraag maar aan je Nederlandse kennissen of een bepaald woord of uitdrukking nog steeds wel of niet gebruikt wordt, anders loop jij óók de risico om ouderwets over te komen!
Voor mij was Anne een goed geschreven personage, zeker voor een vrouw die bedoeld was om in de jaren vijftig te leven. Zij was eigenwijs, onafhankelijk en maakte beslissingen voor zichzelf. Zij was niet perfect, en dus meer interessant. Maar zij was ook maar de enige vrouwelijke personage die echt een beetje diepte had. Er waren sommige dingen waarvan ik niet zo van hield, Maar ja, geschreven in 1976, ik verwacht niet veel beter.
Al in al, vond ik het wel een leuk boek om uit te lezen, zeker omdat ik weinig informatie wist over de watersnoodramp. Ik ben wel een keer naar de Maaslandkering geweest en het lezen van dit boek heeft mijn interesse in de rest van de Deltawerken opgewekt.
Ik zou het wel aanraden voor mensen die Nederlands willen leren door het interessant onderwerp en een manier om een beetje van de Nederlandse geschiedenis te lezen die niet alleen uit droge feiten bestaat. Ik ben niet helemaal zeker of ik het zou aanraden om je woordenschat uit te breiden vanwege de ouderwetse taal, maar in ieder geval is het redelijk leesbaar voor mensen van een taalniveau van B1 ofzo (meen ik, ik ben geen professioneel).
Read
February 28, 2021Dit boek van één van mijn favoriete kinderboekenschrijvers geeft een mooie historische inkijk in de tijd voor, tijdens en na de watersnoodramp van 1953. Het verhaal wordt verteld vanuit Anne en haar gezinsleden. Eerst vanuit de jonge Anne, die als een voor haar tijd rebelse meid kan worden getypeerd. Mooi vind ik dat door dit verhaal voor te lezen aan mijn zoon hij niet enkel kennis krijgt over een belangrijke historische gebeurtenis van ons land, maar zich ook bewust wordt van de in die tijd geldende normen en waarden en hoezeer deze nu veranderd zijn. Door hierover met hem te praten, groeit bij hem het besef dat normen en waarden geen statisch gegeven zijn en onderhevig zijn aan de tijd. Een onderwerp dat ook nu nog actueel is door bijvoorbeeld zaken als de 'metoo', 'blacklivesmatters' en de 'zwartepietdiscussie'. Jan Terlouw beschrijft het plaatsvinden van de watersnood, de daarmee gepaarde wanhoop en het ondervonden leed in prachtige beeldende bewoordingen. We waren er allebei stil van en concludeerden dat het verschrikkelijk was wat die mensen hadden ondervonden, maar dat jan Terlouw het wel prachtig had verteld. Het tweede deel van het boek speelt zich twintig jaar later af en wordt verteld vanuit het gezichtspunt van Anne, haar echtgenoot en twee zonen. Het gaat over de politieke discussie ten aanzien van het wel of niet afsluiten van de Oosterschelde. Die wordt goed zichtbaar gemaakt door het gegeven dat de echtgenoot van Anne, Henk, werkzaam is voor Rijkswaterstaat en voor afsluiting is. Dit, terwijl zijn zonen, Piet en Valeer, tegen afsluiting van de Oosterschelde zijn. Vanuit deze gezichtspunten neemt Jan Terlouw de lezer mee naar de verschillende belangenorganisaties die erbij betrokken waren, het proces van staatsrechtelijke besluitvorming en de uiteindelijk politieke oplossing die geleid heeft tot onze wereldberoemde Deltawerken. Hierdoor wordt mooi duidelijk hoe onze rechtsstaat werkt en de invloed van burgers op de politieke besluitvorming. Ook in dat opzicht is dit een leerzaam boek voor de jeugd. Ik raad dit boek zeker aan, nu jongeren hierdoor op een leuke manier kennis wordt bijgebracht over een belangrijke historische gebeurtenis en de daardoor ontstane Deltawerken, waarvoor Nederland wereldberoemd is. Dit behoort mijns inziens tot de algemene kennis die jongeren dienen te hebben. Voorts beschrijft het boek mooi de toentertijd geldende normen en waarden en geeft het een inkijk in ons staatsrechtelijke bestel.
Displaying 1 - 30 of 44 reviews