Bevat: - De dood van Iwan Iljitsj - Uit de aantekeningen van vorst D. Nechljoedov. Luzern - Albert - Drie sterfgevallen - Huiselijk geluk - Polikoesjka - De gevangene in de Kaukasus - Waardoor de mensen leven - Heeft een mens veel land nodig? - Als je het vuur laat begaan, is er geen blussen meer aan - Het graantje ter grootte van een kippeëi - Cholstomjer - Het sprookje van Ivan de dwaas - De knecht Jemeljan en de lege trom.
Lev Nikolayevich Tolstoy (Russian: Лев Николаевич Толстой; most appropriately used Liev Tolstoy; commonly Leo Tolstoy in Anglophone countries) was a Russian writer who primarily wrote novels and short stories. Later in life, he also wrote plays and essays. His two most famous works, the novels War and Peace and Anna Karenina, are acknowledged as two of the greatest novels of all time and a pinnacle of realist fiction. Many consider Tolstoy to have been one of the world's greatest novelists. Tolstoy is equally known for his complicated and paradoxical persona and for his extreme moralistic and ascetic views, which he adopted after a moral crisis and spiritual awakening in the 1870s, after which he also became noted as a moral thinker and social reformer.
His literal interpretation of the ethical teachings of Jesus, centering on the Sermon on the Mount, caused him in later life to become a fervent Christian anarchist and anarcho-pacifist. His ideas on nonviolent resistance, expressed in such works as The Kingdom of God Is Within You, were to have a profound impact on such pivotal twentieth-century figures as Mohandas Gandhi and Martin Luther King, Jr.
17 january 2023 For now I have only read the last story in this volume 2 of the collected works of Tolstoy, ‘The death of Ivan Ilych’ (in my Dutch edition: Tolstoj ‘De dood van Iwan Iljitsj’). later more. With great sensitivity Tolstoy writes a lively report, from within the mind of Ivan as it were, about the state of mind of Ivan at the end of his life, when he has become a lonely person. He tries to analyse his life, whether he has done good. That is utterly confronting for a man who had a career as a judge, so judging others, not himself. Having ended my professional career almost a year ago, I don’t have to ask that principal question for myself, having been rewarded for how I’ve done my job by the municipal executive (schepencollege/ collège communal), so I was enabled to leave my job with a sort of the board’s blessing. Ivan however had not asked himself this question during his active life; therefore it was quite a shock for him at the end asking himself about what the value had been of his existence … Tolstoy makes the reader feel the shifting of the atmosphere, from relatively lighthearted to the drama, the agony, the pain in different meanings, it stinks. There is a sort of parallel with a descending scale in the development of Ivan’s marriage. Tolstoy has given us a very worthful example of a sixty pages long reflection/ e-valuation of oneself, next to (consequences of) decisions that one makes relationwise. For the time being this is a conservative starring (3*).
Prachtige verhalen. Vooral 'De dood van Ivan Iljits' maakte diepe indruk op mij. "Ieder mens sterft alleen", schrijft Hans Fallada ('Alleen in Berlijn'). Maar eenzamer als Ivan Iljits stierf niemand. Als Iljits ziek wordt en gaat sterven realiseert hij zich dat hij er helemaal alleen voor staat. Anderen zullen uiteindelijk blij zijn dat niet zij, maar hij zal sterven. Iljits blikt terug op zijn leven: "hoe verder hij terug ging, des te meer leven was er geweest. Er was meer goeds in het leven geweest, en er was meer leven geweest." Het verhaal bevat ook een prachtige karakterisering van een vreugdeloos huewelijk. "De echtelieden kenden nog zeldzame perioden van aanminnelijkheid, maar die duurden nooit lang. Het waren eilandjes waarop ze even aanmeerden, om vervolgens weer weg te drijven op een zee van heimelijke vijandschap, die tot uitdrukking kwamen in hun wederzijdse vervreemding." Wat een rake penvoering.
Ook in het onvoltooide Dekabristen blijkt opnieuw Tolstoj's rake pen bij de beschrijving van het echtelijke leven. Al was het hier geslaagder van toonzetting: ""Ze leek niet alleen uit te rusten van het uitpakken, van de reis of van de moeilijke jaren - ze rustte uit, zo leek het, van het hele leven, en de verte waarin zij keek, waarin haar levende, geliefde personen verschenen, was precies die rust die ze wenste. Of het nu de daad van liefde was die zij voor haar man had volbracht, of de liefde die zij haar kinderen had gegeven toen ze klein waren, of een zwaar verlies of een bijzonder karaktertrek - iedereen die deze vrouw zag moest begrijpen dat er van haar niets te verwachten was, dat zij lang geleden alles van zichzelf in het leven had gegeven en dat er niets van haar was overgebleven. Wat restte was iets eerbiedwaardigers, prachtigs en droevigs, als een herinnering, als maanlicht."
De gehele bundel verhalen is meer dan de moeite waard. Niet alleen omdat de verhalen elk voor zich van grote kwaliteit zijn, maar ook omdat Tolstoj ze rijkelijk met levenswijsheden besprenkelt: - In Polikoesjka gaat hij vol ironie in op hoe je je in het werk moet gedragen: "Maar zoals iedereen wel weet, is het in gesprekken, met name zakelijke, volstrekt onnodig te begrijpen wat u gezegd wordt, zolang u maar onthoudt wat i zelf wilde zeggen." - In het verhaal over paard Cholstomer blijkt ook een paard diepzinnigheid niet vreemd: '"e mensen laten zich in het leven niet door daden leiden, maar door woorden." - In Kreutzersonate vergelijkt Tolstoj enigszins prikkelend de prostituee met de echtgenote (een 'prostituee voor de langere termijn', noemt hij haar): "Om het scherp te stellen hoeft men alleen te zeggen dat de prostituees voor de korte termijn gewoonlijk veracht worden, terwijl de prostituees voor de lange termijn gerespecteerd worden." Het zal duidelijk zijn dat deze stellingname niet door iedereen omarmd werd. - In Hadzi Moerat een echte tegeltjeswijsheid: "Een touw is goed als het lang is, het gesproken woord als het kort is."
1) Uit de aantekeningen van vorst D. Nechljoedov. Luzern (p.7-p.30) *** 2) Albert (p.31-p.60): *** 3) Drie sterfgevallen (p.61 - p.76): *** 4) Huiselijk geluk (p. 77 - p.160): **** 1/2 5) De kozakken (p. 163 - p. 236): **
Wat een prachtige verhalen... Al moet gezegd worden dat Tolstoj zich in zijn latere periode soms wel érg moraliserend opstelt. Hoe dan ook staan hier heel wat pareltjes in, vooral: De duivel, Waarvoor, Kornej Vasiljev, Polikoesjka en - bovenal - Hadzji Moerat.
Verhalen en novellen uit verschillende perioden. Soms stichtelijke kortverhalen, soms langere romans (de Dekabristen). Springen er uit: De kozakken, de dood van Iwan Iljits en vooral Huiselijk geluk.