Willem Brakman > Quotes

“Als een hoofd en een boek botsen en het klinkt hol, dan ligt dat niet automatisch aan het boek.”
― Willem Brakman

“Ik ben een herinneraar, een ziener van het verleden, wie mij waarlijk afbeeldde zou dat moeten doen met ogen als stenen, blinde doppen als bij Griekse beelden, de blik naar binnen gericht. Ik ben een geboren terugschouwer; nergens komen mijn talenten zo tot hun recht als in het smeulende landschap dat is geweest.”
― Willem Brakman, De oorveeg

“Verkeerswegen kunnen soms iets troostends hebben, zij spreken de taal van het nergens meer bijhoren, een vrijblijvend passeren, een constant opdoemen en verglijden, zodat het is of men langzaam iets gaat inzien.”
― Willem Brakman, Leesclubje

“Door het totaal ontbreken van iedere samenhang en het moeiteloos in en uit elkaar fladderen maakte het behalve ijl in het hoofd ook diep moedeloos, en het was alsof hij zichzelf al koud van ziel en lichaam roerloos zag zitten in een hoek van het gekkenhuis, starend over rijen bedden, een park achter de ruiten, zacht gegil in de verte.”
― Willem Brakman, Ansichten uit Amerika

“De zieke man

Soms sneeuwen vogels aan zijn raam voorbij
als zichtbaar beeld van zijn verlangen,
nog eenmaal door het licht omvangen
te zijn een smalle vogel, van zomerwind doorstreeld.

Zoo zwierend in zijn kleine hemelvlak,
blijven zij troostend tot de winter hen verdrijft.
Het laatste beeld dat van hen hangen blijft,
is hun verwarde vlucht hoog over het dak.

Nog hangt hun koele wiekslag voor het raam,
maar felle kou dringt door de muren binnen,
daalt tot in't hart en over alle zinnen.
Wat nu nog sterven moet, is slechts een lege naam.”
― Willem Brakman

“Het is wel begrijpelijk zijn leven te willen ordenen in een overzicht, maar veel daarin is zinloos. Het is als het ware een kunst die zich binnen de mathematica afspeelt, en het enige wat men dan nog hopen kan is het inzicht dat kunst geen orde is in de chaos, maar chaos in de orde moet brengen en dit vanwege het moderne vooruitgangs- en waarheidsgeloof. Kunst met een systeem vernietigt de vrijheid waar ze het als moderne kunst van moet hebben. Een autobiograaf in deze tijd moet dwalen, verdwalen en de weg kwijtraken.”
― Willem Brakman, J'accuse

“Op de fiets heb ik geen ander naast me, maar ik heb wel een papiertje en een potlood. Ik moet het meedelen aan anderen. Dat is schrijven, onuitputtelijk bekennen. Van individu tot individu. Niks hype of toptien, dat zijn bevelen van bovenaf.

* Willem Brakman in een interview met Arjan Peters, De Volkskrant.”
― Willem Brakman

“Een schrijver is iemand die uit kleine gebeurtenissen grote ervaringen put. Een gewoon mens put kleine ervaringen uit grote gebeurtenissen. Daar kies je niet voor, dat ben je. Vooral de hevigheid van de ervaring, het enorme geluksgevoel dat ik van vroeger ken, is bepalend voor een leven. Om je heen verbrokkelen de dingen, maar degene die zich herinnert, ziet alles in een groot verband, tot in de laatste arabeske. Steeds is er het verlangen naar de beleving van vroeger, de hongerige blik over lege velden, vijvers en eendjes. In dat intense, maar onstilbare verlangen om samen te vallen met het kind dat je ooit was, ligt een gruwelverhaal met alle mogelijkheden voor de Boze.”
― Willem Brakman

“Als zoveel schoons tezamen komt moet de waarheid zich maar buigen.”
― Willem Brakman, Gesprekken in huizen aan zee

“Een goed boek is niet geschreven om het einde, maar het einde is de weg die je hebt afgelegd. Dat vind ik de hoogste vorm van lezen. Maar die vorm geldt niet meer in deze tijd, waar een verwachtingspatroon zo snel mogelijk moet worden ingevuld, waar zinnen niet langer mogen zijn dan vijf woorden, waar het altijd moet gaan om modieuze onderwerpen en waar je absoluut maar dan ook absoluut geen enkel raadsel meer in een boek aantreft. Het is een boekske in een hoekske.

* Fragment uit een interview met Toine de Graaf in De Groene Amsterdammer”
― Willem Brakman

“Poëzie is de wederopstanding van de mens uit de as van zijn conventies.”
― Willem Brakman, De reis van de douanier naar Bentheim

“Ik hou niet van reizen," zei de leraar De Haas, "ongemakken leggen de geest plat, ik zeg altijd: wie veel ziet, voelt weinig. het omgekeerde is trouwens ook waar, wie stilletjes in een duistere grot zit te turen ziet juist heel veel.”
― Willem Brakman, Een familiedrama

“Bomen zijn mij altijd verdomd dierbaar geweest, ik kan gerust zeggen dat zij het zout waren van mijn ziel, ik kan mij bijvoorbeeld verliezen in het delicaat verlatene van een tak tegen een winterhemel zo grauw als een schar als geen die ik ken en kende. De bomen van mijn jeugd, voor het slaapkamerraam, behoren dan ook tot mijn allerdiepste herinneringen, ze zijn vervlochten met koorts, droefenis, zorg en zacht bewegende schaduwen op het behang. Ook aan maanverlichte nachten heb ik de beste herinneringen, als het te heet was om te slapen en ik de vreemde schaduwen over de muur zag kruipen naar het plafond om ten slotte mijn raam donker te bevleugelen. Om nog maar niet te spreken van het herfstlicht, dat als geen ander een eik kan doorschieten met roodhete stralen, of glanst over een olm als over een rots in zee, of zich slaperig verstrikt in een wilg.”
― Willem Brakman, Leesclubje

“Ik schrijf vanuit een schouw. Die schouw garandeert eenheid, samenhang, maar bepaalt ook wat er buiten valt en wat er binnen valt. De schouw is een raadselachtige zaak, het is geen beeld, het is meer dan een beeld, maar ook minder dan een beeld, het heeft iets visionairs. Je zou kunnen zeggen: het is een conglomeraat van beeldende elementen, dat zindert van betekenissen.”
― Willem Brakman

“Mijn boeken zijn niet onleesbaar, daar moet u van uitgaan, dat zijn ze pas als u een thema zoekt, dit is als het ware dwingend oplegt. De leesbaarheid zit in het fragment dat onophoudelijk verschuift. Niet het bospad maar de struiken is mijn devies.”
― Willem Brakman, De afwijzing

“Ik woon in een stille buurt, eindelijk, en heb de milde gewoonte aangenomen regelmatig een wandeling te maken in de omgeving. De weg die ik graag kies is smal, stil, aan het oog onttrokken en komt uit op een landgoed waarop een prachtig huis is gelegen: oplopende gazons, ruime serredeuren, een rieten dak, maar vooral intrigerende raampjes hoog in de gevel, waarachter ik van alles vermoed dat vroeger als gezellig te boek stond, zoals lezen, schrijven, in de vensterbank zitten, luisteren naar de regen en meer van die dingen. Als het donker wordt sta ik er wel eens stil, doe zoveel mogelijk een onschuldige voorbijganger na en hoop op het aangaan van het licht achter een van de ramen.”
― Willem Brakman, Pop op de bank: Een autobiografie

“Alle potenties die het modernisme in zich draagt zullen bewaard blijven. De mens is een geestwezen, hij kan eenvoudig niet bij het naar zichzelf wijzende spelelement blijven. De metafysische honger, de verticaliteit van de mens zal hem daar toch buiten tillen.”
― Willem Brakman

“OUD ZIJN, dat is lichaam worden;
is, eenzaam in de avond zijn.
Wel wijs misschien maar vreesverloren
en in de avond eenzaam zijn.

Voor wie als kind de avond vreesde,
is oud zijn een vertrouwde staat.
Hij kent de weemoed van de schemer
en vreest de nacht die komen gaat.

Want wie de avond wil verstaan,
moet in den dag niet willen leven.
Wie zich het zonlicht heeft gegeven,
zal in de avond ondergaan.”
― Willem Brakman

“iedere kunst zegt iets over de houding tot de werkelijkheid. Wij leven in een tijd waarin de algemeenheid een wurgende greep heeft. De mens dreigt te vermaatschappelijken en in sociale categorieën uitputtend op te gaan. Er komt geen Turk binnen maar een gastarbeider. Restloos gaat deze figuur ten onder. Daar begint de kunst natuurlijk te protesteren. Die zegt: het bijzondere, het onherhaalbare, het unieke gaat nooit in algemene begrippen ten onder, omdat de kunst per definitie datgene is wat niet in algemeenheid opgaat.”
― Willem Brakman

“Mijn leven lang heb ik altijd daar naar binnen willen stappen waar dat onmogelijk was: in een film, in een boek, in de heilige familie van de kerststal, in het rijtuig van de koningin, een passerende auto met lieve rijke dame of in een eigen herinnering”
― Willem Brakman, Het zwart uit de mond van Madame Bovary

“Als uit alles de betekenis wegtrekt, krijgt de wereld een dood gezicht.

"Creativiteit is: de zin van het leven als uitgangspunt stellen.

"De verbeelding is een entree tot de werkelijkheid, ze zegt meer van de werkelijkheid dan de objectiviteit. Zij is de werkelijkheid door de geest gehaald, verhevigd en sprekender gemaakt.

"Iedere zin die de schrijver schrijft vermindert zijn vrijheid.”
― Willem Brakman