9 ratings (4.00 avg)
1 review

Ezgi

Add friend

Ezgi’s Bookshelves

to-read‎ (3)

currently-reading‎ (3)

read‎ (9)

Stats | More…

Ezgi is Currently Reading

Ezgi rated a book it was ok

Seyir

by Piraye

bookshelves: currently-reading

Reading for the 3rd time

Rate this book

Clear rating

1 of 5 stars 2 of 5 stars 3 of 5 stars 4 of 5 stars 5 of 5 stars

Ezgi said:

This review has been hidden because it contains spoilers. To view it, click here.

" Seyir”, bir kadının içsel dönüşümünü anlatmayı hedefleyen, kişisel gelişimle roman türü arasında kalmış bir kitap. Ancak temel sorun şu: anlatılan fikirlerin neye dayandığı, hangi düşünsel ya da psikolojik kaynaktan beslendiği hiçbir yerde net değil. Seyir”, bir kadının içsel dönüşümünü anlatmayı hedefleyen, kişisel gelişimle roman türü arasında kalmış bir kitap. Ancak temel sorun şu: anlatılan fikirlerin neye dayandığı, hangi düşünsel ya da psikolojik kaynaktan beslendiği hiçbir yerde net değil. Bilgiler, öğütler ve örnekler sunuluyor ama bunların dayanağı yok. Bilimsel bir referans, kuramsal bir çerçeve ya da gözleme dayalı bir analiz bulunmuyor. Bu da eseri düşünsel açıdan yüzeyde bırakıyor.

Dilde samimiyet amaçlanmış olsa da, üslup çoğu zaman avam bir havaya kayıyor. “Kızım”, “çakma”, “hanzoluk” gibi ifadeler, gündelik konuşmada doğal durabilir ama yazılı bir metinde düşünsel derinliği zedeliyor. Yazar, yer yer bilge bir rehberin diliyle konuşuyor; fakat bu rehberlik, bilgelikten çok üstünlük duygusu taşıyor. Özellikle ana karakter Mina ile rehber arasındaki konuşmalarda açık bir hiyerarşi var. Mina sürekli ezik, onay arayan, anlamaya çalışan bir figür olarak sunulmuş. Bu haliyle diyaloglar sahici bir içsel sorgulamadan çok, tek taraflı bir vaaz gibi okunuyor.

En dikkat çekici sorunlardan biri de “aydınlanma” kavramının neredeyse tanrısal bir düzeyde ele alınması. Hikâyede Mina, önce ‘çakma kimlikli’, ‘kör’, ‘kurban rolü oynayan’ biri olarak tanımlanıyor. Ardından yazar, bu hâlden “farkındalığa” geçişi büyük bir ruhsal zafer gibi sunuyor. Ancak bu, gerçek insan deneyimini fazla basitleştiren bir yaklaşım. Çünkü birçok insan özellikle kadınlar sevgi, korku, sorumluluk, alışkanlık ve toplumsal baskı arasında sıkıştıkları için katlanıyor. Bu bir bilinçsizlik değil, çoğu zaman insana özgü bir karmaşa. ‘Kurban rolü’ söylemi, bu karmaşayı küçümsüyor ve insanı neredeyse suçluyor. Gerçek olgunluk, insanın kendi çelişkilerini tanıyabilmesidir; onları reddetmek değil.

Yazar, Mina’yı eğitimli ama edilgen bir kadın olarak çizerken de çelişkiye düşüyor. Roman boyunca Mina, kocasının hakaretlerine ve maddi denetimine sessiz kalan biri olarak resmediliyor. Bu karakterizasyon toplumsal bir gerçeğe değinebilirdi ama kitap bunu psikolojik derinlikle işlemiyor, sadece “uyanış öncesi körlük” şeklinde açıklıyor. Oysa bu tür ilişkilerde durum çok daha karmaşık: sevgi, korku, bağlılık, ekonomik bağımlılık iç içe geçiyor. Bu yönüyle kitap, gerçekçi kadın deneyimlerinden çok, idealize bir dönüşüm hikâyesi anlatıyor.

Son bölümde “aydınlanma”nın ödülü olarak aşkın bulunması ise anlatıyı neredeyse romantik bir klişeye dönüştürüyor. Ruhsal yolculuğun finali, kişisel olgunlaşma değil, “hak edilen aşkı bulmak” olarak sunulmuş. Bu da metnin en başta iddia ettiği “kendini keşfetme” temasını yüzeyselleştiriyor.

Özetle, “Seyir” ilham vermeye niyetli ama düşünsel temeli zayıf bir kitap. Fikirler havada kalıyor, anlatım yer yer yapaylaşıyor. Gerçek dönüşüm sessizdir, bu kitapta ise sürekli konuşan bir rehber ve susan bir karakter var. Bitirince insanda doluluk değil, bir pazarlama sloganı hissi bırakıyor. ...more "

Oct 23, 2025 04:16AM · see review