ចំរើន អ៊ុយ

“បើអ្នកពោលថាអ្នកក៏ជាមនុស្សស្គាល់ដំណើរធម្មជាតិ អ្នកគួរណាស់ត្រូវដឹងពីដំណើរប្រព្រឹត្តទៅនៃសង្គមរីកចម្រើនតាមលក្ខណៈនៃច្បាប់ធម្មជាតិ ។ សន្តិភាពនៃច្បាប់ធម្មជាតិមានមូលដ្ឋានដំបូងបំផុតនៅឯចិត្តរបស់មនុស្សម្នាក់ៗហ្នឹងហើយ ។ បើអ្នកជាមនុស្សដែលគ្មានសន្តិភាពផ្លូវចិត្តទេ ផ្លូវចិត្តរបស់អ្នកមានស្នាមកំហឹង គំនុំគុំគួន ព្យាបាទ ច្រណែននិន្ទាឈ្នានីស នុះចិត្តបែបនេះវាគ្មានលំនឹងទេ វារង្គោះរង្គើ មិនហ្នឹងនសោះឡើយ ចិត្តនេះពោរពេញទៅដោយកិលេស ភាពជ្រួលជ្រាល ។ ចិត្តបែបនេះ បើអ្នកណាទៅប្រាស្រ័យទាក់ទងជាមួយ អ្នកនោះឯងនឹងទទួលនូវភាពមិនសុខស្រួល មិនមានសន្តិភាពដោយឥទ្ធិពលនៃស្នាមទោសៈនៃចិត្តនុះ អឹញ្ចឹងហើយតើសន្តិភាពម្ដេចមានចំពោះពិភពលោកទៅ បើសូម្បីតែមនុស្សពីរនាក់ប្រាស្រ័យគ្នាមិនបានផងនុះ។ ដូច្នេះដំណើរសន្តិភាពនៃច្បាប់ធម្មជាតិវាប្រព្រឹត្តឡើងពីមនុស្សម្នាក់ៗជាមុន គឺមនុស្សម្នាក់ៗត្រូវមានសន្តិភាពផ្លូវចិត្តជាមុនទើបពិភពលោកនេះមានសន្តិភាពកើត ។
ដូចគ្នាផងដែរ ចំពោះដំណើររីកចម្រើននៃសង្គមមួយ វាផ្ដើមពីកោសិកានៃសង្គមនុះជាមុន ។ កោសិកាត្រូវតែជាកោសិកាដែលចម្រុងចម្រើន ជាកោសិកាដែលផ្ដល់ឲ្យកោសិកាដទៃទៀតប្រាស្រ័យទាក់ទងបាន ជាកោសិកាដែលផ្ដល់ឲ្យកោសិកាដទៃទៀតពឹងពាក់បាន ជាកោសិកាដែលបូជាខ្លួនសម្រាប់ប្រយោជន៍រួម ។ តើកោសិកាល្អនុះជាកោសិកាបែបណា?
កោសិកាល្អជាកោសិកាពោរពេញទៅដោយធនធាន ។ ធនធានសំដៅជាពិសេសទៅដល់ចំណេះដឹង ។ ប្រជាពលនៃរដ្ឋដែលពោរពេញដោយចំណេះដឹង នឹងធ្វើឲ្យសង្គមនុះរីកចម្រើនទៅយ៉ាងរហ័សបំផុត ពីព្រោះសង្គមនេះសម្បូរទៅដោយខ្លឹមមនុស្ស ។ ការបង្ហាញនេះជាការរីកចម្រើននៃសង្គមស្របតាមដំណើរនៃច្បាប់ធម្មជាតិ ។ បើសង្គមគ្មានកោសិកាដែលពោរពេញទៅដោយធនធានទេ ទោះជាយកព្រះឥន្ទ ព្រះព្រហ្ម ទេវតាណា មកដឹកនាំក៏ជួយសង្គមដុនដាបនុះមិនបានដែរ ។ ចូរកុំព្យាយាមធ្វើអ្វី បញ្ច្រាសនឹងដំណើរនៃច្បាប់ធម្មជាតិ ព្រោះវាមានតែនាំទៅរកវិនាសទេ ។”
― Thai Kimleang