Rahul Aphale

“त्या काळी रशिया अमेरिकेपेक्षा खूपचं मागासलेला आहेयाविषयी प्रचंड प्रचार आणि भडिमार होत असे. पण रशियानं सुरवातचं मुळी अमेरिकेपेक्षा प्रचंड मागासलेल्या अवस्थेत केली होतीहे त्यात विसरलं जात होतं. खरं तर अमेरिका आणि रशिया यांची तुलना करणंच हास्यास्पद होतं. तुलना करायचीच झाली तर क्रांतीपूर्वीचा, 1917 सालाच्या अगोदरचा आणि नंतरचा रशिया अशी करायला पाहिजे होती. पण ती सोयिस्कररित्या केली जात नव्हती. रशियामध्ये रेशनच्या दुकानासमोर मोठी रांग असते अशी रशियाची खिल्ली उडवली जायची. पण हे सांगितलं जायचं नाहीकी या रांगेत उभं राहून थोड्या वेळाने का होईना लोकांना खायला मिळतंय, जे पूर्वी कित्येकांना मिळतचं नसे. रशियामध्ये मोठे श्रीमंत नसतील पण निदान आता रस्तोरस्ती बेकार व भिकारी तरी दिसत नव्हते. आरोग्य आणि शिक्षण या दोन क्षेत्रांत रशियानं प्रचंडच प्रगती केली होती. आणि संपूर्ण पाश्चिमात्त्य भांडवली जगानं रशियाला एकटं पाडून, वाळीत टाकून, त्यांच्याविरूद्ध एम्बार्गो करून, अनेक वेळेला आक्रमणं करून प्रचाराचा आणि ब्रेन वॉशिंगचा प्रचंड भडिमार करूनही रशिया तग धरून होता हेचं नवल होतं...”
― Achyut Godbole, मुसाफिर [Musafir]